Vous êtes ici : Blog > Nouvelles du Japon > Journées 05 2011
Journées 05 2011

Monsieur HORI Jasuo, professeur japonais
à Simosinden Maebasi Gunma témoigne en
Espéranto de la situation douloureuse de son pays.
(Traduit en Français par Jean-Pierre SCHNEIDER)

* Les 30 Mai * 28 Mai * 25 Mai * 19 Mai *
* 16 Mai * 11 Mai * 10 Mai * 7 Mai * 5 Mai *

Le 30 mai 2011
La 30 an de majo
On vient juste de planter les plants de riz.
Est-ce que l’eau ne contient pas de radioactivité ?
Est-ce que le riz qui sera produit ne contiendra pas de radioactivité ?
Dans certains villages proches de la centrale nucléaire on a dû renoncer à planter du riz. La saison des pluies a déjà commencé. A cause de cela, et le début de saison des typhons, il a beaucoup plu hier. La saison des pluies ne plaît pas aux citadins, mais elle joue un très grand rôle pour l’agriculture. Les paysans plantent les plants de riz dans les champs, et pendant cette saison les végétaux se développent beaucoup. Une pluie quotidienne garantie une bonne récolte en automne. C’est pourquoi cette saison est la bienvenue et est indispensable pour les Japonais. Mais dans la situation actuelle, cela peut apporter la terreur, en faisant retomber des substances radioactives sur la terre.
Voici des informations à ce sujet sur l’hebdomadaire Asahi du 3 Juin :
Le 11 mai, on a détecté 570 becquerels de césium dans les feuilles de thé produites près de la ville de Minami-Aŝigara à 300 km de la centrale nucléaire de Fukuŝima. Ce chiffre dépasse de 500 becquerels la norme. On suppose que les substances radioactives se déplaçant dans l’air sont tombées avec la pluie.
Les particules radioactives se déplacent dans l’air à la manière des pollens. Quand il pleut, elles tombent au sol avec la pluie. Est-ce que c’est inoffensif pour l’homme ? Le Professeur Itoo de l’Université de Kitazato dit : « Les premières gouttes de pluie contiennent le plus de substances radioactives. Mais le niveau actuel de radioactivité n’est pas dangereux si les gens se protègent à l’aide d’un parapluie ou d’un imperméable. »
Les substances radioactives qui sont tombées, s’écoulent par les rivières et se diffusent. Est-ce qu’elles ne polluent pas l’eau potable ? Monsieur Hurukawa du centre d’informations nucléaires dit : « Le niveau actuel de césium n’est pas grave pour notre santé, car il ne reste pas longtemps dans le corps. »

Concernant le manque d’électricité en été, les autorités recommandent de se vêtir de vêtements légers comme les tee-shirts, même dans les lieux publics, les entreprises et les bureaux. Est-ce que les personnes ne seront pas exposés à la radioactivité avec de tels vêtements ? La réponse est : « On doit se vêtir d’habits de protection antinucléaire dans les endroits proches des centrales nucléaires, mais ailleurs, ce n’est pas grave d’être habillé de vêtements légers. Le césium émet des rayons gamma et bêta. Les premiers ont une grande propriété de pénétration, alors même si on s’habille de vêtements pesants on ne peut éviter d’être exposé aux rayons gamma. »

Pendant la saison des pluies, il vient souvent des typhons. Si un typhon violent passe sur la centrale nucléaire de Fukuŝima, il pourra de nouveau occasionner des dommages aux réacteurs et aux installations. Il pourrait disperser une forte radioactivité ainsi que des déchets sur terre et dans la mer.

Le centre d’informations nucléaire a été fondé par le regretté Monsieur Tagaki Ĵinzaburoo, qui était contre la construction de centrales nucléaires, donc ses informations sont sûres, et la question est de savoir si les autorités publient les chiffres exacts concernant la radioactivité, car les informations se basent sur le principe de « l’actuel niveau de radioactivité », donc j’espère que les autorités ne mentent pas.

Aujourd’hui, mon amie m’a téléphoné, en demandant si je ne connais pas une organisation privée, qui analyse la radioactivité de l’air. Elle possède un restaurant, où elle propose comme plats des légumes cultivés sans pesticides. Elle a peur que ses légumes soient désormais contaminés, et ne fait pas confiance à l’information officielle. Malheureusement je n’ai pas de telles informations. Déjà de nombreuses personnes n’ont plus confiance aux autorités, et essayent par eux-mêmes, de trouver un moyen contre la radioactivité.

Ĵus plantitaj rizplantoj.
Ĉu la akvo ne enhavas radioaktivecon ?
Ĉu rizo produktota ne enhavos radioaktivecon ?
En iuj vilaĝoj proksimaj al la nuklea centralo oni devis rezigni plantadon de rizo. Pluva sezono jam komenciĝis. Pro la pluvsezona fronto kaj la atako de tajfuno, hieraŭ multe pluvis. Pluva sezono ne plaĉas al loĝantoj en urboj, sed ĝi ludas tre gravan rolon por agrikulturo. Terkulturistoj plantas rizplantojn en kampoj, kaj dum tiu sezono ĉiuj vegetaĵoj multe kreskas. Ĉiutagaj pluvadoj garantias bonan rikolton en aŭtuno. Tial tiu sezono estas bonvena kaj nepre necesa por japanoj, sed en la nuna situacio ĝi povas alporti teruron al ili, faligante radioaktivajn substancojn al la tero.

Jen estas klarigo pri tio laŭ la semajna gazeto Asahi la 3 an de ju :
La 11 an de majo oni detektis 570 bekerelojn da cezio en tefolioj produktitaj en la urbo Minami-Aŝigara 300 kilometrojn fore de la nuklea centralo de Hukuŝima. Tiu numero superis la normon de 500 nekreloj. Oni supozas, ke la radioaktivaj substancoj vojaĝintaj en la aero falis pro la pluvo.
Radioaktivaj substancoj flosas en la aero same kiel polenoj. Kiam pluvas, ili falas al la tero kun pluveroj. Ĉu homoj ne suferas pro ili ? Prof. Itoo de Kitazato-universitato diras : “La komenca pluvo enhavas pli multe da radioaktivaj substancoj. Sed la nuna nivelo de radioaktiveco ne estas danĝera, se homoj evitas pluvon per ombrelo kaj pluvmantelo”.
Falintaj radioaktivaj substancoj enfluas en riverojn kaj disvastiĝas. Ĉu ili ne malpurigas trinkakvon ? S-ro Hurukaŭa en la Centro de nukleaj informoj diras : “La nuna nivelo de cezio ne gravas por nia sano, ĉar ĝi ne restas longe en nia korpo”.

Pro la manko de elektro en somero la registaro rekomendas, ke homoj vestu sin malvarme per malpezaj vestaĵoj kiel T-ĉemizoj eĉ en publikaj lokoj kaj kompaniaj oficejoj. Ĉu homoj ne estos eksponataj al radioaktiveco en tiaj vestaĵoj ? La respondo estas : “Oni devas vesti sin per kontraŭradioaktivecaj vestaĵoj en lokoj proksimaj al la nukleaj centraloj, sed en aliaj lokoj tute ne gravas vesti sin per malpezaj vestaĵoj. Cezio eligas gama-radiojn kaj beta-radiojn. La unuaj havas altan kapablon trapasi, tial eĉ se oni vestas sin peze, oni ne povas eviti eksponadon de gama-radioj”.

Dum la pluva sezono ofte venas tajfunoj. Se tre forta tajfuno pasos sur la nuklea centralo de Hukuŝima, ĝi povos denove damaĝi la reaktorojn kaj la instalaĵojn. Ĝi povos forflugigi forte radioaktivan teron kaj rubaĵojn en la tereno de la centralo eksteren kaj forfluigi radioaktivan akvon en la maron.

La Centro de nukleaj informoj estas fondita de bedaŭrata s-ro Takagi Ĵinzaburoo, kiu kontraŭis la konstruon de nukleaj centraloj, do ĝiaj klarigoj estas fidindaj, sed la demando estas, ĉu la registaro publikigas ĝustajn ciferojn pri radioaktiveco, ĉar ĝiaj klarigoj baziĝas sur la premiso de “nuna nivelo de radioaktiveco”, do mi esperas, ke la registaro ne mensogas.

Hodiaŭ mia amikino telefonis al mi, demandante, ĉu mi ne scias iun privatan organizon, kiu analizas radioaktivecon en la aero. Ŝi posedas restoracion, kie ŝi surtabiligas legomojn liberajn de agrikultura medikamento. Ŝi timas, ke tiaj legomoj jam estas malpurigitaj de radioaktiveco, kaj ne fidas la oficialan klarigon pri la radioaktiveco. Bedaŭrinde mi ne havas tian informon. Jam multaj homoj ne fidas la registaron kaj provas mem trovi rimedon kontraŭ radioaktiveco.


Radioaktiveco por unu horo (mikrosiverto/horo)

Le 28 mai
La 28 an de majo
Situation sérieuse à Fukuŝima.
La carte ci-dessus montre la quantité de radioactivité détectée en différents endroits. Maintenant le vent souffle Nord-Est ce qui fait que la pollution du village de Iitate, vient tout de suite après celle de Fukuŝhima. Dans cette ville il y a un club actif d’Espéranto. Ce qui fait que je suis toujours inquiet pour la vie de nos amis.
J’habite dans la province Gunma, qui se situe au Sud-Est de la province de Fukuŝima, et par chance la quantité détectée est toujours plus faible que les endroits situés sur la carte. C’est pour cela que ma ville n’apparaît pas sur la carte.
184 Orphelins.
Le séisme et le tsunami ont eu lieu l’après midi. A ce moment là de nombreux parents travaillaient en bord de mer et leurs enfants étaient à l’école ailleurs, généralement situé à des endroits plus hauts. Pour cela il a eût 184 orphelins dans trois provinces :
Iwate 82,
Miyagi 84,
Fukuŝima 18.
Pendant le grand tremblement de terre de Hanshin-Awaji qui s’est produit en 1995, il y a eût 68 orphelins. L’intensité de ce tremblement de terre était moins élevée et il n’y avait pas de tsunami, et il a eu lieu tôt le matin, quand toute la famille était réunie à la maison. Pour cela le nombre était plus petit que pour cette catastrophe.

Les enfants vivent avec un sentiment d’inquiétude.
Madame Sasaki Ĉikako 44-ans, habitant la ville de Fukuŝima (Extrait de « Une voix » dans le journal Asahi du 24 mai)
Quand j’ai parlé avec ma fille de 13 ans, je lui ai dit avec insouciance : « Si tu continues à vivre ici, ce sera facile pour toi de te marier. »
Elle me répondit sérieusement : « Pourtant j’habite à Fukuŝima, donc personne ne voudra se marier avec moi, pas vrai ? »
J’ai répondu : « Ce n’est pas grave, Tu te marieras avec un jeune de Fukuŝima.
Elle répondit : « Alors je ferai naître un bébé, qui a la capacité de résister aux radioactivités. »
Je répondis en plaisantant : « Oui ton bébé seras une nouvelle espèce d’humain ! »
Et je me sentis très triste. Il y peu de temps une jeune fille de 15 ans du village de Iitate a demandé : « Est-ce que je pourrai avoir un bébé ? » dans la rubrique « Voix de ceux qui souffrent ».
Toutes les filles qui habitent à Fukuŝima, ont certainement la même inquiétude. Je souhaite de tout cœur, que les autorités les rassurent sur ce point.
Tous, adultes, jeunes et enfants, dans la province de Fukuŝima, vivent quotidiennement une semblable préoccupation, étouffant cette inquiétude au plus profond d’eux même. N’oubliez pas cela.

Écoutez les voix de désespoir des écoliers de Fukuŝima.
(Enseignant de lycée du soir, Monsieur Nakamura Susumu 44 ans)
Il n’y a pas longtemps, dans la classe, quand j’ai un peu parlé de l’accident nucléaire, un élève disait en colère : « Ce serait préférable que tous les réacteurs nucléaires explosent ! »
J’étais choqué par ces propos, et lui demandais pourquoi. Il a répondu : « La quantité de radioactivité dans la ville de Fukuŝima est très grande. Pourquoi on n’inclue pas la ville dans la zone à évacuer ? C’est bizarre, pas vrai ? Selon moi voici pourquoi : Si la ville de Fukuŝima et Koorijama étaient inclues dans la zone dangereuse, on devrait arrêter le Ŝinkansen (le TGV entre Tokyo et Aomori) et interdire la route. Si l’on fait cela, l’économie est détruite. Conclusion, nous sommes les victimes pour le bien de l’activité économique. Je ne peux pas tolérer cette situation trompeuse. C’est pour cela que je veux que les explosions de tous les réacteurs dénouent le problème. »
On peut entendre ces voix désespérées chez d’autres élèves. Un élève, qui travaillait pendant le jour et qui a perdu son travail à cause de la catastrophe, disait : « Pourquoi seulement nous devons souffrir ? Je préfèrerais que tout le Japon soit détruit !. »
Je ne peux pas répondre à tous ces propos. Je me contente de les écouter. Je suis en colère contre l’administration, qui laisse ce désespoir aux lycéens.

Disparition de lycéens dans les salles de jeux.
Dans les parcs et les aires de jeux de la ville de Fukuŝima il n’y a plus de jeunes, car la quantité de radioactivité est très grande. Quand les élèves vont à l’école, ils supportent une coiffure et un masque, et couvrent leurs bras par des chemises à manches longues et des gants. Les entrainements sportifs n’ont pas lieu à l’extérieur mais à l’intérieur. Le jour de sport a lieu dans la salle de gymnastique. L’administration va subventionner le changement de terre des aires de jeux pour réduire les dangers de la radioactivité.
L’administration a distribué des détecteurs de radioactivité à toutes les 1169 écoles de la région de Fukuŝima et plus tard à tous les 540 jardins d’enfants.
Le gouvernement à décidé d’examiner tous les 2.030.000 d’habitants concernant l’exposition à la radioactivité, et au sujet des nombreux hommes qui ont été exposés, une enquête va être faite pendant les dix années à venir. Cependant, un examen et un détecteur ne solutionnera pas le problème. De nombreux parents soucieux ont quittés la région de Fukuŝima.
Hier, mon amie m’a dit que sa fille qui est née en 1981, va être opérée de la thyroïde. Autour d’elle, 4 jeunes femmes du même âge, souffrent de la même chose. Elle met en cause l’accident de Tchernobyl qui s’est produit en 1986, quand sa fille était petite. La radioactivité cause des dommages principalement aux enfants. Est-ce que les jeunes filles en Europe souffrent de la même chose ?

Serioza situacio en Hukuŝima
La supra mapo montras la kvanton de detektita radioaktiveco en diversaj lokoj. Nun ventas nordokcidenten, pro kio la vilaĝo Iitate plej suferas, sekve Hukuŝima. En tiu urbo estas aktiva Esperanto-klubo, tial mi estas ĉiam maltrankvila pro la vivo de esperantistoj.
Mi loĝas en la gubernio Gunma, kiu situas sudokcidente de la gubernio Hukuŝima kaj feliĉe la detektita kvanto estas ĉiam plej malgranda inter la lokoj en la mapo. Tial mia urbo ne aperas en ĝi.
184 Orfoj.
La tertremo kaj la cunamo okazis posttagmeze. Tiutempe multaj gepatroj laboris proksime de la maro kaj iliaj gefiloj aparte lernas en lernejo, ĝenerale situanta en iom alta loko. Pro tio ekestis 184 orfoj en tri gubernioj :
Iŭate 82,
Mijagi 84,
Hukuŝima 18.
En la granda tertremo Hanŝin-Aŭaĵi okazinta en 1995 ekestis 68 orfoj. La skalo de tiu ĉi lasta tertremo estis pli malgranda sen cunamo kaj okazis frumatene, kiam ĉiuj familianoj kune restis hejme, pro kio la nombro estis pli malgranda ol en tiu ĉi katastrofo.

Geknaboj vivas kun maltrankvilo en sia koro.
S-ino Sasaki Ĉikako 44-jara, loĝanta en la urbo Hukuŝima (el “Voĉo” en la ĵurnalo Asahi la 24an de majo 2011).
Kiam mi parolis kun mia filino 13-jara, mi facilanime diris al ŝi : “Se vi progresos en tiu ĉi kampo, estos facile al vi edziniĝi”.
Ŝi respondis al mi serioze : “Tamen mi estas loĝanto de Hukuŝima, do neniu volas edziĝi al mi, ĉu ne ?”
Mi respondis : “Ne gravas. Vi edziniĝu al junulo en Hukuŝima”.
Ŝi respondis : “En tiu okazo naskiĝos al mi bebo, kiu havas kapablon rezisti radioaktivecon”.
Mi respondis ŝerce : “Jes, via bebo estos novspeca homo !”
Kaj mi sentis min tre malĝoja.
Antaŭ ne longe 15-jarulino en la vilaĝo Iitate demandis : “Ĉu mi povos naski bebon ?” en la rubriko “Voĉoj de suferantoj ”.
Certe ĉiuj knabinoj loĝantaj en Hukuŝima havas saman maltrankvilon. Mi kore petas, ke la registaro forviŝu tiun maltrankvilon el ili.
Ĉiuj en la gubernio Hukuŝima, plenkreskuloj, geknaboj kaj infanoj, vivas ŝajnan ĉiutagan vivon, subpremante tiun maltrankvilon en la koro. Bonvole ne forgesu tion.

Aŭskultu malesperajn voĉojn de lernantoj en Hukuŝima.
Instruisto de vespera supera mezlernejo s-ro Nakamura Susumu 44-jara.
Antaŭ ne longe en la klaso, kiam mi parolis iom pri la nuklea akcidento, iu lernanto diris kun kolera mieno : “Prefere ĉiuj nukleaj reaktoroj eksplodu !”
Mi estis ŝokita pro tiu eldiro kaj demandis al li la kialon. Li respondis : “ Detektita kvanto de radioaktiveco en la urbo Hukuŝima estas tre granda. Kial oni ne inkludas la urbon en la evakuan zonon ? Tio estas stranga, ĉu ne ? Laŭ mia opinio la kialo estas jena : se la urboj Hukuŝima kaj Koorijama estus inkludataj en la danĝera zono, oni devus haltigi Ŝinkansen (la rapida trajnlinio inter Tokio kaj Aomori) kaj bloki la ŝoseon. Se tio okazus, la ekonomio detruiĝus. Konklude, oni viktimigas nin por la bono de la ekonomia agado. Mi ne povas toleri tian trompan situacion. Tial mi volas, ke eksplodoj de ĉiuj reaktoroj solvu la problemon !”
Tiaj malesperaj voĉoj aŭdiĝas ankaŭ el aliaj lernantoj. Iu lernanto, kiu laboris tage kaj perdis tiun laboron pro la katastrofo, diris : “ Kial nur ni devas suferi ? Prefere la tuta Japanio detruiĝu !”
Mi ne povas respondi al tiuj voĉoj. Mi nur aŭskultas tiujn. Mi estas kolera pro la registaro, kiu donas tian malesperon al lernantoj.

Malaperis lernantoj en ludejoj.
En la urbo Hukuŝima malaperis geknaboj en parkoj kaj ludejoj, ĉar la detektita kvanto de radioaktiveco estas granda. Kiam lernantoj vizitas lernejon, ili surportas ĉapon kaj maskon, kaj kovras siajn brakojn per longmanika ĉemizo kaj gantoj. Sporta leciono okazas ne ekstere sed ene. En iu lernejo la sportotago okazis en gimnastikejo. La registaro subvencios por ŝanĝi teron en ludejoj por redukti radioaktivecon
La registaro distribuis radioaktivecdetektilon al ĉiuj 1169 lernejoj en la gubernio Hukuŝima kaj pli poste al ĉiuj 540 infanĝardenoj.
La gubernio decidis ekzameni ĉiujn 2,03 milionojn da loĝantoj pri eksponado de radioaktiveco, kaj pri multe eksponitaj homoj ĝi enketos dum la venontaj kelkdek jaroj.
Tamen ekzameno kaj detektilo ne solvos la problemon. Multaj nervozaj gepatroj forlasis la gubernion Hukuŝima.
Hieraŭ mi aŭdis de mia amikino, ke ŝia filino, kiu naskiĝis en 1981, ricevos operacion pri tiroido. Ĉirkaŭ ŝi troviĝas 4 samaĝaj kaj same suferantaj junulinoj. Ŝi suspektas, ke tio estas influo de Ĉernobil, kiu okazis en 1986, kiam ŝia filino estis infano. Radioaktiveco precipe kaŭzas damaĝon al infanoj.
Ĉu junulinoj en Eŭropo ne suferas same ?


Le 25 Mai 2011
La 25 an de majo 2011
Interview du professeur honoraire

Anzai Ikuroo

Il est évident, que les réacteurs nucléaires N° 1, 2 et 3 ont atteint l’état de fusion du noyau. A cause de cela et d’autres choses, les divers journaux font des compte-rendus relativement rassurants, et pour cela les lecteurs sont enclins à penser, que les accidents peu à peu s’apaisent. Mais par ailleurs, dans les hebdomadaires on trouve des nouvelles terribles, et des photos et des prévisions concernant l’enfer nucléaire. Les gens maintenant ne sont plus nombreux à faire confiance à tels spécialistes nucléaires issus des célèbres universités, qui sont souvent apparus à la télévision. Aussi c’est difficile de comprendre, où est la vérité. Aujourd’hui, je vais traduire un interview de Monsieur Anzai Ikuroo, professeur honoraire de l’Université Rikumeikan à Kyoto, qui est publiée dans le journal Akahata du 22 mai. Il est diplômé de la faculté de technologie atomique à l’université de Tokyo. Il était contre la construction des centrales nucléaires, ce qui fait qu’il n’a pas été accepté dans « le village des explorateurs atomiques », qui soutient la politique énergétique nucléaire du gouvernement. Il a fondé un « Bureau de la Paix » dans la ville de Kyoto et agit pour la démocratie. Voici la traduction :

État actuel des réacteurs
La compagnie électrique de Tokyo et le sous ministère de la sécurité nucléaire et industrielle déclarent, que la quantité de radioactivité qui s’échappe se réduit de plus en plus, mais en réalité le problème des réacteurs endommagés n’est pas du tout résolu. Non seulement dans le réacteur N°1, mais encore dans le N°2 et 3, on ne sait pas ce qui s’est passé et ce qui se passe au sujet de la grande quantité de combustible nucléaire utilisé. Le 30 mars, 16 personnes qui soutenaient la politique de l’énergie nucléaire comme personne de premier plan dans le comité gouvernemental de la sécurité de l’énergie atomique, présentèrent leurs excuses à la population et ont publié une proposition urgente.
Ils y expliquent cela : La fusion du réacteur pourra fondre l’enceinte de confinement, ce qui causera la destruction de la protection. L’éventuelle explosion d’hydrogène pourra provoquer à grande échelle une très sérieuse pollution nucléaire.
Je pense que nous sommes encore à ce stade.

Faites une carte de la pollution
La quantité de radioactivité des combustibles dans les réacteurs est très grande. La quantité grandit au cours du fonctionnement du réacteur. Maintenant cette radioactivité s’échappe à l’extérieur. Le 12 avril, quand le sous-comité ministériel de la sécurité de l’atome et de l’industrie a constaté que cette fois-ci l’accident est de niveau 7 selon la norme internationale (aussi grand que celui de Tchernobyl), il a publié une estimation, tout comme le comité de sécurité nucléaire, concernant la quantité de radioactivité qui s’est échappée, soit respectivement :
370 000 000 000 000 000 becquerels
630 000 000 000 000 000 becquerels
C’est une quantité dont la grandeur n’est pas imaginable. Si une quantité égale était dispersée sur tout le Japon on trouverait 800 000 becquerels par m² chaque seconde. Si davantage de radioactivité s’échappe à l’extérieur, que ferons nous ? Nous devons préparer par anticipation un plan d’évacuation.
On nous parle souvent du danger de l’iode 131, qui s’accumulera dans la thyroïde du corps humain, mais il s’échappe encore du césium 137, qui reste dans tout le corps, et du strontium, qui s’accumule dans les os, etc... On doit faire une carte qui montre où se trouve telle radioactivité et combien il y en a. Ce n’est pas un travail difficile. Sans cette carte, on ne pourra même pas planifier le retour chez eux des habitants autour des centrales.

Quelle politique énergétique avons nous ?
Au Japon se trouve 54 réacteurs nucléaires, dont 40 fonctionnent. La centrale nucléaire de Hamaoka, dont l’entreprise a décidé l’arrêt, à la demande du gouvernement, ne sera pas mise au rebut. La décision est juste provisoire, jusqu’à la réalisation d’une protection contre les tsunamis bien qu’elle se situe sur l’importante zone sismique
Dans la province de Hukui se trouvent 15 réacteurs, qui fournissent l’électricité aux villes de Osaka, Kobe, Kyoto, etc..., dans la région de Kansai. Ici existe une faille active. S’il se produisait un grave accident dans ces réacteurs, il y aurait pollution des villes situées dans un rayon de 100 km, et aussi du lac Biwa, qui fourni l’eau à ces villes. Au sujet de l’accident de cette fois-ci, la culpabilité concerne non seulement la compagnie électrique Tokyo, mais encore les autorités. La politique concernant l’énergie a été conduite selon les directives de l’état. Avant l’accident, on constate une mauvaise capacité de contrôle de la sécurité, croyance aveugle à la sécurité des centrales nucléaires, législation et administration non démocratiques, et refus des critiques, etc.
Le Japon, archipel des tremblements de terre, n’est pas du tout adapté à la construction de centrales nucléaires, et ne doit plus dépendre de cela. Retirons-nous de l’énergie nucléaire petit à petit et dirigeons nous vers l’exploitation et le développement de l’énergie renouvelable et une vie d’économie de l’énergie. Cela doit être dans le « Grand projet pour les 100 années à venir. »
(Fin)
Dans les journaux on voit souvent des photos des enceintes détruites. À la télévision, on ne peut voir en détails, mais sur ces photos, on voit de terribles paysages. Les immeubles sont détruits et les toits sont tombés à cause du tremblement de terre, du tsunami et ensuite de l’explosion du gaz. Comment les réacteurs pourraient être intacts dans une telle situation ? La compagnie électrique de Tokyo ne veut pas reconnaître cette situation et prend toujours tardivement les contre-mesures convenables.

Intervjuo kun honora profesoro

Anzai Ikuroo

Evidentiĝis, ke la nukleaj reaktoroj n-roj 1, 2 kaj 3 atingis la staton de kernofandiĝo. Pri tiu kaj aliaj aferoj, ĵurnaloj diverse raportas relative trankvile, kaj pro tio legantoj emas opinii, ke la akcidentoj pli kaj pli kvietiĝas, sed aliflanke semajnaj gazetoj raportadas terurajn novaĵojn, fotojn kaj antaŭvidojn pri la nuklea infero. Homoj nun ne multe fidas tiel nomatajn specialistojn pri nukleo el famaj universitatoj, kiuj ofte aperis en televido, tial estas malfacile kompreni, kio estas vera. Hodiaŭ mi tradukos intervjuon kun honora profesoro de la universitato Ricumeikan en Kioto s-ro Anzai Ikuroo, kiu aperis en la ĵurnalo Akahata la 22 an de majo. Li diplomiĝis en la fakultato de atomteknologio en la universitato Tokio. Li estis kontraŭ la konstruado de nukleaj centraloj, tial li ne estis akceptita en “la vilaĝo de atom-esploristoj”, kiuj subtenadas la nukle-energian politikon de la registaro. Li fondis “Pacoficejon” en la urbo Kioto kaj agadas por demokratio. Jen estas la traduko :

Nuna Stato de la reaktoroj
La elektra kompanio Tokio kaj Subministeria komitato pri nuklea kaj industria sekureco raportas, ke kvanto de eliĝanta radioaktiveco pli kaj pli malmultiĝas, sed en efektiveco la kriza problemo de tiuj damaĝitaj reaktoroj tute ne solviĝis. Ne nur en la reaktoro n-ro 1, sed ankaŭ en n-roj 2 kaj 3, oni ne scias, kio okazis/as al la grandkvanto da uzitaj nukleaj brulaĵoj.
La 30 an de marto 16 homoj, kiuj antaŭenpuŝis la nukleenergian politikon kiel gravuloj en la registara komitato pri sekureco de atomenergio, deklaris sian pardonpeton al la popolo kaj publikigis la urĝan proponon. En ĝi ili klarigas jene : Kernofandiĝo povos fandi reaktor-sekurujon, kio kaŭzos detruon de la funkcion fermi radioaktivecon en la reaktor-sekurujon.
La eventuala hidrogengasa eksplodo povos okazigi grandskalan kaj seriozegan nuklean malpurigadon.
Mi opinias, ke tiu stato ankoraŭ daŭras.

Faru mapon pri la malpurigado
Kvanto de radioaktiveco akumulita en la nukleaj brulaĵoj en la reaktoro estas grandega. La kvanto grandiĝas laŭ la longeco de la funkciado de la reaktoro. Nun tiu radioaktiveco eliĝas eksteren. La 12an de aprilo, kiam la Subministeria komitato pri nuklea kaj industria sekureco konstatis, ke tiu ĉi akcidento estas 7a nivelo laŭ la internacia normigo, same granda kiel tiu de Ĉernobil, ĝi kaj la Komitato pri nuklea sekureco respektive publikigis jene kvanton de radioaktiveco elirinta eksteren :
370 000 000 000 000 000 bekereloj
630 000 000 000 000 000 bekereloj
Tiu kvanto estas neimageble grandega. Se tiu kvanto egale estus disĵetita en la tuta Japanio, troviĝus 800 000 radioj en 1 kvadrata metro ĉiun sekundon. Se radioaktiveco plu eliĝos eksteren, kion ni faru ? Ni devas prepari evakplanon anticipe.
Oni ofte parolas pri la danĝero de jodo 131, kiu akumuliĝos en la tiroido en la homa korpo, sed eliĝas ankaŭ cezio 137, kiu restos en la tuta korpo, kaj stroncio, kiu akumuliĝas en ostoj, ktp. Oni faru mapon, kiu montras, kie kaj kiom troviĝas kiu radioaktiveco. Tio ne estas malfacila laboro. Sen tia mapo oni ne povos eĉ plani la hejmenrevenon de la loĝantoj ĉirkaŭ la centraloj.

Kiun energipolitikon ni havu ?
En Japanio troviĝas 54 nukleaj reaktoroj, el kiuj 40 funkcias. La nuklea centralo Hamaoka, kies haltigon la kompanio decidis laŭ la peto de la registaro, ne estos forĵetita. La decido estas nur haltigo ĝis la finaranĝo de kontraŭcunama rimedo, kvankam ĝi staras sur la nesto de la antaŭvidata tertremego.
En la gubernio Hukui troviĝas 15 reaktoroj, kiuj liveras elektron al la urboj Osako, Kobeo, Kioto ktp. en la regiono Kansai. Ĉi tie ekzistas aktiva fendego. Se okazus granda akcidento en tiuj reaktoroj, estos malpurigitaj tiuj urboj situantaj en la radiuso de 100 kilometroj kaj ankaŭ la lago Biŭa, kiu liveras akvon al tiuj.
Pri ĉi-foja akcidento ne nur la elektro kompanio Tokio sed ankaŭ la registaro estas kulpaj, ĉar la nuklea energio estis enkondukita laŭ la ŝtata politiko. Kaj malantaŭ la akcidento estas diversaj problemoj : malbona kapablo de la kontrolado pri la sekureco, blinda kredo al la sekureco de la nukleaj centraloj, nedemokratiaj leĝaro kaj administrado, kaj malakcepto de kritikoj kaj kritikantoj ktp.
Japanio, la tertrema insularo, kiu tute ne estas taŭga por la konstruado de nulkeaj centraloj, ne dependu de tiuj. Ni retiriĝu de la nuklea energio iom post iom kaj direktu sin al ekspuatado kaj disvastigo de recirkuligebla energio kaj energiŝpara vivado. Tio devas esti en la “Granda projekto por la venontaj 100 jaroj”.
(Fino)

En gazetoj ofte aperas fotoj de la detruitaj reaktoraj domoj. En televido oni ne povas vidi detale, sed en tiuj fotoj troviĝas teruraj pejzaĝoj. La domoj estas detruitaj kaj la tegmentoj falis suben pro la tertremo, la cunamo kaj la posta gaseksplodo. Kial la reaktoroj povas esti sendifektaj en tia situacio ? La elektra kompanio Tokio ne volas agnoski tian situacion kaj ĉiam malfrue prenas la taŭgajn kontraŭrimedojn.


Le 19 mai 2011
La 19 an de maio 2011
Qu’est ce qui est à la mode au Japon en ce moment ?
Après la catastrophe, les gens ont commencé à réfléchir à leur manière luxueuse de vivre. Maintenant, ils essayent davantage d’utiliser des appareils à faible consommation d’énergie (Photo). Voici :
- 1. Ustensile en argile (Croissance des ventes : +20%)
- 2. Planche à laver (Croissance des ventes : 10 fois plus !). Les vêtements très sales, principalement les chaussettes, se nettoient très bien avec cet objet.
- 3. Ventilateur électrique (Croissance des ventes : +30%). Nombreux sont ceux qui utilisent une climatisation qui consomme plus d’électricité.
- 4. Bouteilles thermos (Croissance des ventes : +40%). On dispose d’appareils qui conservent l’eau toujours chaude. Chez moi, on n’utilise ni une simple thermos, ni une électrique. Nous faisons bouillir la quantité d’eau quand nous en avons besoin.
- 5. Fumigène anti-moustique (Croissance des ventes : +30%). C’est un produit inventé au Japon. En 1985 était importée des USA une espèce de chrysanthème, qui est efficace contre les moustiques. Au début on en faisait de la poudre, puis des bâtonnets et des spirales. Depuis on utilise souvent des appareils électriques.
- 6. Clochette à vent (Croissance des ventes : +30%) Les Japonais ont l’habitude de suspendre des clochettes à vent, pour se sentir plus au frais en été (selon un programme de télévision).

Autre surprise qui fait fureur, le mariage.
Les jeunes gens japonais ne sont pas enclins à se marier, c’est pour cela que le taux de natalité a décliné petit à petit. L’administration tente de toutes les manières à faire monter ce taux, mais en vain ; toutefois la catastrophe va aider.
Selon O-net, une entreprise informatique de services concernant le mariage, les demandes d’informations ont augmenté de 12% en avril, par rapport à avril 2010. Les projets de mariages ont augmenté de 19,5% en mars, et de 18,1% en avril. Une femme de 30 ans habitant Tokyo, qui de nouveau a adhéré à une agence matrimoniale dit : « Le soir du tremblement de terre j’ai mis 6h00 pour rentrer chez moi. Après, j’étais très nerveuse craignant d’autres tremblements de terre. J’étais inquiète pour mon devenir, et j’ai reconsidéré sérieusement d’avoir une famille ». Dans le grand magasin Takashimaja de Tokyo, la vente d’ alliances a progressé de 40% entre avril 2010 et avril 2011. Pour donner de l’assurance à leur vie, les jeunes s’orientent vers le mariage, ayant fait l’expérience d’une grande et incroyable catastrophe.
(D’après le journal Asahi du 15mai)

Kio furoras en Japanio ?
Post la katastrofo homoj ekpensis pri sia ĝisnuna luksa vivmaniero. Nun ili provas uzi pli energiŝparajn aparatojn jene (foto) :
- 1. argila kuirpoto (vendiĝas 20% pli multe).
- 2. lavtabulo (10-oble pli multe). Tre malpuraj vestaĵoj, precipe ŝtrumpetoj, fariĝas tre puraj per tiu tabulo.
- 3. elektra ventumilo (30% pli multe). Nun multaj uzas klimatizilon, sed tiu bezonas multe da elektro.
- 4. varmobotelo (40% pli multe). Nun oni uzas elektran varmbotelon, kiu tenas la akvon ĉiam varma. En mia hejmo ni nek uzas simplan varmbotelon, nek elektran. Ni boligas akvon, kiam kaj kiom ni bezonas.
- 5. moskitfumizaĵo (30% pli multe). Moskitfumizaĵo estas japana inventaĵo. En 1985 estis importita de Usono speco de krizantemo, kiu efikas kontraŭ moskitoj. Komence moskitfumizaĵo estis pulvora, poste bastoneta kaj en 1895 fariĝis spirala. Lastatempe oni ofte uzas elektran moskitfumizaĵon.
- 6. ventotintilo (30% pli multe). Japanoj havis kutimon pendigi ventotintilon, por sentigi sin pli malvarme en somero. (laŭ televidprogramo)

Alia surpriza furoro, geedziĝo.
Japanaj gejunuloj ne emas geedziĝi, pro kio naskokvanto pli kaj pli malgrandiĝis. La registaro ĉiel provas altigi tiun kvanton sed vane, tamen la katastrofo helpas.
Laŭ O-net, kompanio por la informo-servo pri geedziĝo, 12% pli multe da homoj petis informon en aprilo, ol en la sama monato en 2010. Eksmembriĝo pro geedziĝo inter la membroj multiĝis 19,5% pli en marto kaj 18,1% pli en aprilo. Virino 30-jara en Tokio, kiu nove membriĝis al la geedziĝpera kompanio, diras : “En la vespero de la tertremo mi bezonis 6 horojn por reveni hejmen. Poste mi estis tre nervoza pro oftaj tertremoj. Mi ekhavis maltrankvilon pro mia estonteco, kaj ekkonsideris grave havi familion”. En magazenego Takaŝimaja en Tokio geedziĝaj ringoj vendiĝas 40% pli multe en aprilo, ol en la lasta aprilo. Gejunuloj ekmoviĝas al geedziĝo por certigi sian vivon, spertinte nekredeble grandan katastrofon.
(laŭ la ĵurnalo Asahi la 15an de majo).


Déclaration concernant la sécurité des légumes de Gunma

Deklaro pri la sekureco de legomoj el Gunma

Le 16 mai 2011
La 16 an de maio 2011
Le cœur a commencé de fondre tout de suite après le tsunami.

Le 15, la compagnie d’électricité Tokyo a publié un rapport concernant l’état du réacteur N°1 :
« Le 11 mars à 14h26 a eu lieu le tremblement de terre et tout de suite après le réacteur s’est arrêté automatiquement. À cause du tsunami, l’installation d’alimentation électrique extérieure a été endommagée et l’électricité coupée. À 15h30 le tsunami est venu aggraver la situation, en endommageant le générateur de secours. L’alimentation électrique de refroidissement du réacteur a été détruite. Le réacteur petit à petit, a perdu son eau, la chaleur de la combustion nucléaire n’étant plus évacuée. À 18h00 le niveau de l’eau ayant baissé, le niveau supérieur du combustible est à nu. En même temps, la température du réacteur a rapidement monté.
À 19h30 le niveau de l’eau a tellement baissé, que toutes les barres du combustible étaient dans l’état ’toutes à nus’ c’est à dire toutes hors d’eau. Le tube qui couvre les barres de combustible commencent à fondre en dessous, quand il a atteint 1 800 degrés, et après 20mn, la partie centrale du foyer a fondu et s’est écroulée.
À 21h00 la température atteignant 2 800 degrés, ce qui peut faire fondre les granulés radioactifs.
Le 12 mars à 6h50 toutes les barres de combustible sont tombées dans le fond du réacteur. » (Fin du rapport)
La compagnie électrique Tokyo avait déclaré que, avant 9h00 le 12 mars, le foyer était à nu hors de l’eau, mais selon ce rapport, à 9h00 le foyer était déjà fondu. La compagnie affirme qu’une analyse erronée des faits constatés, avait été donnée au sujet du réacteur.
Le terme fusion du cœur me terrorise. Cela signifie que le réacteur est dans un stade fatal. En plus, non seulement un réacteur, mais encore d’autres sont en très mauvais état. Est ce que l’on peut bien gérer la radioactivité ? Beaucoup d’hommes pensent, que le stade le plus difficile est terminé, mais dans la réalité nous pouvons nous attendre à de plus terribles situations, qui pourront provoquer une grande souffrance à Tokyo.

Lettre de la ville de Sendai

Le 11 mai, nous avions une rencontre espérantiste dans la galerie d’arts « Birdo flugas » (l’oiseau vole) appartenant à une espérantiste, de la ville Shiogama. Elle est très bien remise en état malgré les dégâts du tremblement de terre et du tsunami. En tout 15 personnes étaient présentes. En mangeant des sushi et en buvant de la bière et des jus de fruits, nous avons bavardé gaiement. Nous avons écouté le compte rendu de Madame Sampei Keiko, qui a voyagé en France en parlant de la catastrophe.

Lettre de la ville de Fukushima

Je voulais savoir comment allait mon amie qui habitait à Tomioka, la ville de la centrale nucléaire ; je lui ai téléphoné en vain plus de 10 fois. De même au centre des réfugiés de la ville. J’ai de nouveau téléphoné au refuge aujourd’hui en laissant mon numéro de téléphone. Par chance une heure après, elle m’appelle. Elle a déménagé 5 fois d’un centre d’accueil à l’autre, et maintenant elle habite dans la province Ibaraki. Grâce à l’épouse de son frère, elle vit maintenant dans une maison préparée par l’administration. Elle est petite et se situe sur une colline..., mais elle s’y sent heureuse, car elle habite avec sa famille. Dans les refuges elle a eu des difficultés avec sa mère âgée et invalide. Les bruits de l’explosion de la centrale le 12 mars, étaient terrifiants inimaginables en ce monde. Sa maison est située à 15km de la centrale. Elle dit, en pleurs, qu’elle ne pourra plus revenir chez elle.

Affiches à l’hôtel

Le 10, j’ai passé la nuit à l’hôtel de la source d’eau chaude de Minakami pour soutenir le tourisme, qui souffre beaucoup de la rareté des touristes. L’hôtelier disait que pendant le mois de mars après le tremblement de terre, ne sont venus que 100 clients dans son grand hôtel, qui a une capacité quotidienne de 500 personnes. Il suppose que quelques hôtels à Minakami vont faire faillite. Pour soutenir l’hôtel, j’ai beaucoup bu et acheté un gâteau pour me faire plaisir. Dans le hall d’entrée j’ai vu les affiches suivantes :
- 1. Les légumes qui sont produits dans la région de Gunma (où se trouve Minakami ) sont sûrs. Auparavant, l’administration a interdit la vente de certains légumes de Gunma, c’est pour cela qu’on annonce la sécurité des légumes aux touristes.
- 2. Pardonnez nous pour le manque de lumière. Nous devons économiser l’électricité dans notre région à cause des défaillances.
- 3. Rabais de 500 yens pour les massages. Peut-être par manque de touristes le masseur baisse le tarif.
Dans la région montagneuse, tout était vert, et de nombreux cerisiers sont magnifiquement fleuris. C’était regrettable que le temps soit pluvieux. J’ai renoncé à mon projet de randonnée sur la montagne voisine.
Jam tuj post la cunamo komenciĝis la kerno-fandiĝo

La 15an la elektro kompanio Tokio publikigis raporton pri la stato de la reaktoro n-ro 1 jene :
La 11an de marto je 14:26 okazis la tertremo kaj tuj poste aŭtomate haltis la reaktoro. Pro la cunamo instalaĵo por ricevi elektron el ekstere ankaŭ damaĝiĝis kaj elektro haltis. Je 15:30 la cunamo venis kaj damaĝis la krizokazan generatoron, pro kio tute perdiĝis elektro por malvarmigi la kernon.
En la kerno pli kaj pli perdiĝis malvarmiga akvo pro varmo el la nukleaj brulaĵoj. Je 18:00 la akvo-nivelo malaltiĝis ĝis la pinto de nukleaj brulaĵoj kaj komenciĝis la parta nudiĝo de la brulaĵoj. Samtempe la temperaturo de la kerno subite altiĝis.
Je 19:30 la akvo-nivelo tiel malaltiĝis, ke la tuta brulaĵstangaro estis en la stato de “tuta nudiĝo”, nome tute ekter la akvo. Tubo, kiu kovras la brulaĵstangaron, ekfandiĝis de sube, kiam ĝi superis 1800 gradojn, kaj post 20 minutoj la centra parto de la kerno fandiĝis kaj defalis. Je 21:00 la temperaturo atingis 2800 gradojn, en kiuj povas fandiĝi brulaĵgranuloj.
La 12an de marto je 6:50 ĉiuj brulaĵstangoj falis en la fundon de la reaktor-premujo. (fino de la raporto)
La elektra kompanio Tokio estis publikiginta, ke antaŭ 9:00 la 12an de marto la kerno tute nudiĝis el la malvarmiga akvo, sed laŭ la ĉi-foja raporto, ĝis la 9a horo jam la kerno tute fandiĝis. La kompanio starigis laŭ la erara analizo la planon reordigi la reaktoron.
La vorto “kernofandiĝo” teruras min. Tiu signifas la fatalan staton de la reaktoro. Krome ne nur unu reaktoro, sed ankaŭ aliaj estas en tre malfacila stato. Ĉu oni povas bone regi la nukleaĵojn ? Multaj homoj jam pensas, ke la plej fatala stato finiĝis, sed en efektiveco povas atendi nin pli teruraj okazaĵoj, kiuj povos kaŭzi grandan suferon al Tokio.

Letero el la urbo Sendai

La 11an de majo ni havis Esperanto-kunsidon en la artgalerio “Birdo Flugas” en la urbo Ŝiogama, posedata de esperantistino. Ĝi estis tre bele rearanĝita malgraŭ la damaĝo de la tertremo kaj la cunamo. Entute 15 homoj partoprenis. Manĝante suŝi-ojn kaj trinkante bieron kaj sukon, ni gaje babilis. Ni aŭskultis raporton de s-ino Sanpei Keiko, kiu vojaĝis en Francio, prelegante pri la katastrofo.

Letero el la urbo Hukuŝima

Mi volis scii, kiel fartas mia amikino loĝinta en la urbo Tomioka, la urbo de la nuklea centralo, kaj vane telefonis pli ol 10 fojojn al ŝi kaj al la rifuĝejoj en mia urbo. Hodiaŭ mi denove telefonis al la rifuĝejo kaj lasis mian telefonnumeron. Feliĉe post unu horo venis ŝia telefonvoko. Ŝi translokiĝis 5 fojojn de unu rifuĝejo al la alia, kaj nun ŝi loĝas en la gubernio Ibaraki. Dank’ al la edzino de sia frato, ŝi nun vivas en la domo preparita de la gubernio. Ĝi estas malgranda kaj situas en la monteto ..., sed ŝi sentas sin feliĉa, loĝante kun siaj familianoj. En rifuĝejoj ŝi spertis malfacilon, havante maljunan, kuŝantan patrinon.
La eksplodbruoj de la centralo la 12an de marto estis teruregaj, ne imageblaj en tiu ĉi mondo. Ŝia domo situas 15 kilometrojn fore de la centralo. Kun ploro ŝi diris, ke ŝi ne plu povos reveni hejmen.

Afiŝoj en la hotelo

La 10an mi tranoktis en hotelo en la varmfontejo Minakami por subteni turisman mondon, kiu multe suferas pro malmultiĝo de turistoj. La hotelisto diris, ke dum la marto post la tertremo venis nur 100 turistoj al sia granda hotelo, kiu kapablas akcepti 500 homojn tage. Laŭ lia supozo kelkaj hoteloj en Minakami bankrotos. Por subteni la hotelon, mi trinkis multe kaj aĉetis kukon kiel donacon al mi.
En la akcepteja halo mi vidis jenajn afiŝojn :
- 1. Legomoj produktitaj en la gubernio Gunma (kie estas Minakami) estas sekuraj. Antaŭe la registaro malpermesis la vendon de kelkaj specoj de legomoj el Gunma, pro kio oni anoncas la sekurecon de legomoj al turistoj.
- 2. Pardono pro ne sufica lumo. Pro manko de elektro en nia regiono oni devas ŝpari elektron.
- 3. Rabato de 500 enoj por masaĝo. Eble pro malmultiĝo de turistoj masaĝisto devas rabati la tarifon.
En la montara regiono ĉio estis verda, kaj multpetalaj sakuroj floris bele. Estas bedaŭrinde, ke la vetero estis pluva. Mi rezignis planitan montgrimpadon sur la najbaran monton.

Morts et disparus au 19 mai 2011


Le TGV shinkansen

Le 11 mai 2011
La 11 an de majo 2011
Le shinkansen, train à grande vitesse, qui relie Tokyo
à la région de Toohoku fonctionne à nouveau.

Après deux mois : Deux mois ont passé depuis le tremblement de terre. Voici les statistiques concernant la situation actuelle :
- Dommages aux personnes : 14 949 morts, 9 880 disparus, 117 085 réfugiés
- Infrastructures :
Logements provisoires : 68 000 logements à construire, 7 411 logements construits, 27 100 logements en chantier
Panne électrique : 6 141 maisons
Panne d’eau : 72 000 maisons
Gaz : refonctionne dans 401 976 maisons. Dans quelques secteurs des pannes subsistent.
- Trains :
Shinkansen (train à grande vitesse) refonctionne.
Trains régionaux : 7 lignes encore en partie défectueuses.
- Routes :
L’autoroute Ĵooban qui relie Tokyo et la région de Toohoku, ne fonctionne que partiellement.
Routes nationales : 27 routes encore défectueuses.
Le plus important est de donner aux sinistrés du travail pour subvenir aux besoins quotidiens. Mais, à ce sujet, il n’y a aucune statistique dans les journaux. Beaucoup de personnes ont perdu leurs emplois, et, après deux mois, nombreux sont ceux qui n’ont plus d’espoir de gagner leur vie. Cette inquiétude est la cause d’insomnies pour beaucoup.
Retour à la maison pour deux heures

Les habitants dans la zone autour des centrales ont dû partir en abandonnant tout. À la télévision on a montré une photo d’une salle de classe. Sur toutes les tables les enfants ont laissé les cartables de diverses couleurs. Cela montre que les élèves ont quitté l’école en toute hâte. Triste décor.
Il est interdit aux habitants de rentrer dans la zone délimitée par un rayon de 20 km autour des centrales nucléaires. Les habitants de cette zone, comme les écoliers, ont quitté leur maison hâtivement, n’emportant rien. Aussi veulent-ils revenir chez eux pour emporter des objets de valeurs, ne serait-ce que pour quelques temps. Les autorités ont répondu à ces demandes et ont organisé des retours pour eux. Il y a quelques jours, des responsables dont ceux des municipalités ont essayé de renter dans la zone pour contrôler le procédé, et hier pour la première fois, des villageois de Kawauĉi, sont revenus chez eux pour deux heures.
À raison d’un ou deux par famille, 92 villageois, se sont retrouvés au gymnase le matin, pour revêtir une combinaison anti nucléaire et un masque. Ils sont allés dans leur maison à 11h20 en autobus, pour chercher et mettre dans un sac en plastique de 70X70cm, les objets de valeurs. Ils disposaient de deux heures avant de retourner au gymnase. Dans cet habit, c’était difficile de se mouvoir librement, et la chaleur les incommodait. Malgré cela, ils réussirent à rapporter diverses choses. Qu’ont-ils rapporté ?
* Monsieur Kusano Daiĉi, 21 ans, a trouvé l’album de sa sœur décédée. Selon le désir de sa grand mère 84 ans, ses funérailles seront organisées le 11 mai. La grand-mère a l’intention de mettre la photo de sa petite fille sur l’autel.
* Monsieur Yokoo Shuusei, 50 ans, voulait rapporter son ordinateur, mais il était trop grand pour le sac, et cela n’a pas été permis. Il travaille pour une compagnie d’assurances et pour recommencer son travail il devait retrouver des documents.
* Monsieur Suzuki Mamoru, 63 ans, réussi à rapporter une horloge, une paire de lunettes et des habits, mais ses malheureux bonsaïs dont il s’occupait depuis 30 ans, ont été volés.
* Madame Kusano Shigeko, 65 ans, a rapporté un ouvrage de couture, dont elle s’occupait, quand a eu lieu le tremblement de terre. Elle disait qu’elle pourra vivre positivement avec son passe-temps favori.
* Monsieur Komori Shinĉi 65 ans, a rapporté la photo de fiançailles de sa fille, qui aurait dû avoir la cérémonie de mariage le 26 mars.
* Monsieur Akimoto Tecuo, 74 ans, a cherché ses vaches pendant une heure vainement. Il a mis du foin dans l’écurie, et a dit : « Elles sont mes enfants. Quand je pourrai revenir à la maison pour l’hiver, je pourrai continuer à travailler comme éleveur ».
Dans le gymnase, à leur retour, on a examiné tous les villageois en ce qui concerne la radioactivité, mais personne n’a été exposé plus que la norme.
Dans les journaux on ne parle pas des choses de valeur comme les documents bancaires et du sceau familial. Ce sceau, enregistré en mairie, est très important. Sans lui on ne peut pas acheter ni vendre des biens immobiliers.
Ŝinkansen, moderna kugla trajno, kiu ligas Tokion
kaj la regionon Toohoku, jam refunkciis.

Post du monatoj : Du monatoj pasis post la tertremo. Jen estas statistiko pri la nuna situacio :
- Damaĝoj al homoj : Mortintoj 14 949 homoj, Malaperintoj 9 880 homoj, Rifuĝintoj 117 085 homoj
- Substrukturo :
Provizoraj loĝejoj : Konstruotaj loĝejoj 68 000, Konstruitaj loĝejoj 7 441, Konstruataj loĝejoj 27 100
Elektra paneo : 6141 domoj
Gaso : Refunkciis en 401 976 domoj. En kelkaj distriktoj ankoraŭ ne funkcias.
Akva paneo : 72 000 domoj
- Trajno :
Ŝinkansen (kugla trajno) : jam refunkciis.
Lokaj trajnlinioj : 7 linioj parte ne funkcias.
- Ŝoseo :
Ĵooban-ŝoseo, kiu ligas Tokion kaj la regionon Toohoku, parte ne funkcias.
La plej grave estas doni al la suferantoj laboron por vivteno. Sed ne aperis statistiko pri tio en la ĵurnaloj. Multaj homoj perdis sian laborejon kaj eĉ post du monatoj multaj ne havas esperon por sia vivteno. Pro maltrankvilo multaj ne povas bone dormi.
2-hora hejmenreveno

Loĝantoj ĉirkaŭ la nukleaj centraloj devis rifuĝi, lasinte ĉion. En televido aperis foto pri elemenlerneja ĉambro. Sur ĉiuj tabloj estis lasitaj lernejaj dorsosakoj diverskoloraj. Tio montras, ke tre haste lernantoj forlasis la lernejon. Tre malĝojiga pejzaĝo.
Estas malpermesite al la loĝnatoj eniri en la zonon en radiuso de 20 kilometroj de la nukleaj centraloj. Loĝantoj en tiu zono, same kiel la lernantoj, haste forlasis sian domon, nenion kunportante. Tial ili volas reveni hejmen por rehavigi al si valoraĵojn, eĉ dum mallonga tempo. La registaro respondis al tiuj voĉoj kaj aranĝis por ili la revenon. Antaŭ kelkaj tagoj vilaĝaj oficistoj kaj aliaj respondeculoj prove eniris en la zonon por kontroli la procedon, kaj hieraŭ vilaĝanoj de Kaŭauĉi unua revenis hejmen dum 2 horoj.
92 vilaĝanoj, po unu aŭ du el unu familio, kolektiĝis en la gimnastikejo matene, ŝirmis sin per kontraŭnukleaj vestaĵo kaj masko, ekiris al sia domo je 11:20 per buso, serĉis kaj metis valoraĵojn en plastan sakon de 70 cm. x 70 cm. dum du horoj kaj revenis al la gimnastikejo. En tiu vestaĵo estis malfacile moviĝi libere, krome ili sentis sin tre varma. Tamen ili sukcesis reporti diversajn aĵojn. Kion ili reportis ?
* S-ro Kusano Daiĉi, 21-jara, trovis albumon de mortinta fratino laŭ la peto de sia avino San 84-jara. Ŝia funebro okazos la 11an de aprilo. La avino planas montri la foton de sia nepino antaŭ la altaro.
* S-ro Jokoo Ŝuusei, 50-jara, volis reporti komputilon, sed ĝi estis tro granda por la sako kaj tio ne estis permesebla. Li laboras por asekura kompanio kaj por rekomenci sian laboron li trovis dokumentojn.
* S-ro Suzuki Mamoru, 63-jara, sukcesis reporti horloĝon, okulvitron kaj vestaĵojn, sed je sia bedaŭro bonsai-oj, kiun li zorgis 30 jarojn, estis ŝtelitaj.
* S-ino Kusano Ŝigeko, 65-jara, reportis kudraĵon, pri kiu ŝi okupiĝis, kiam okazis la tertremo. Ŝi diris, ke ŝi povos vivi pozitive kun sia hobiaĵo.
* S-ro Komori Ŝiniĉi, 65-jara, reportis fianciniĝan foton de sia filino, kiu havus geedziĝan ceremonion la 26an de marto.
* S-ro Akimoto Tecuo, 74-jara, serĉis siajn bovinojn dum unu horo sed vane. Li metis fojnon en la bovinejon. Li diris : “Ili estas miaj karaj familianoj. Se mi povos reveni hejmen ĝis la vintro, mi povos plu labori kiel bovinisto”.
En la gimnastikejo oni ekzamenas tiujn vilaĝanojn pri radioaktiveco, sed neniu estis eksponata pli ol la normo.
En la ĵurnaloj oni ne menciis pri vere valoraj aĵoj kiel bankkajeroj kaj familia stampo. Tiu stampo, registrita en la urba oficejo, estas vere grava. Sen ĝi oni ne povas aĉeti kaj vendi nemoveblajn propraĵojn.


Des œillets qui ont survécu au tsunami

Le 10 mai 2011
La 10 an de majo 2011
Des fleurs qui encouragent

Le 8 mai c’était la fête des mères, c’est la coutume de donner un bouquet d’œillets. Dans la région de Toohoku la plus grande zone de production de cette fleur est la ville de Natori, mais cette ville a été engloutie par le tsunami. Quand a eu lieu le tremblement de terre, Monsieur Sugai Ŝunecu prenait soin des fleurs dans de vastes serres chauffées. Il s’était sauvé jusqu’à la colline voisine et, de là, il a vu l’énorme vague briser ses serres. Le jour suivant, il a contrôlé les dégâts, et était chagriné de trouver toutes ses fleurs couvertes de boue et invendables.
Il est allé chercher des poubelles dans ses serres, mais il restait de l’eau salée à terre. Il a pensé que les fleurs faneront. En avril, quelle surprise : les plantes avaient des boutons et commençaient à fleurir. Il était très ému de constater leur force de vie, mais ces fleurs n’étaient pas bonnes à vendre. « S’il n’y avait pas eu de tsunami, elles auraient été données à de nombreuses mamans ! » Il regrettait ce mauvais coup du sort.
Alors est venu un appel du magasin de fleurs : « Elles ont fleuri, donc nous allons les vendre ! »
Jusqu’alors, il ne voulait même pas aller voir ses serres, mais quand il a commencé à récolter les fleurs, le courage et la force lui sont revenus. Le 5, jour des enfants, il a préparé 2 000 œillets et les a montés dans le magasin. Pendant une heure, toutes les fleurs, qui ont vaincu le tsunami, étaient vendues.
Il était décidé à cesser de semer pour l’année à venir, mais il a changé d’avis. Il sèmera pour connaître l’état du sol. Maintenant il a pour but d’encourager les sinistrés avec des fleurs.
(A la télévision de NHK, le 8 mai)
Madame Jamane Ĉijumi, 34 ans, habitant la ville de Jamada, a acheté des œillets rouges et roses ; rouges pour sa mère et roses pour sa petite fille de 6 ans, disparue. Elle a décoré son jardin, complètement détruit, avec les fleurs. Elle dit : « Ma fille aime les fleurs, alors elle se sent heureuse en regardant toutes ces fleurs. »
(Dans le journal Tokyo, le 8 mai)

La compagnie électrique Tsuubu a accepté la demande du premier ministre.

Le 9 mai, le directeur de la compagnie électrique Tsuubu a accepté la demande du premier ministre d’arrêter tous les réacteurs nucléaires de Hamaoka dans la province de Shizuoka. Le président a dit : « J’ai reçu la réponse du ministre de l’économie qui approuvera la remise en marche des réacteurs, après la fin de la protection anti tsunami. » Le premier ministre a déclaré qu’il n’avait pas pour objectif d’arrêter les autres réacteurs. Donc l’administration s’abstient de décider au sujet de l’énergie nucléaire et ne répond pas au désir de très nombreuses personnes, mais est très favorable à l’industrie mondiale, alors qu’elle est très dangereuse pour l’avenir du Japon. Cependant nous devons approuver l’arrêt de Hamaoka, comme un premier pas vers la sortie du nucléaire.

Lettre de mon amie de Fukushima

Cher Monsieur Hori,
Pendant le tremblement de terre, j’ai voulu résister de toutes mes forces, mais ces derniers temps je suis très fatiguée. À la télévision, des chanteurs célèbres interpellent les sinistrés avec les mots suivants : « ’Ganbare’ ! Vous n’êtes pas seuls, nous sommes ensemble avec vous ». À ces propos, je me dis à chaque fois : ’J’ai déjà suffisamment allé « gambatte ». Comment pourrais-je « ganbaru » d’avantage ?’ Je ne peux pas me sentir heureux au sujet des ces paroles encourageantes. Rien ne m’aide. Je suis si tendu que je ne peux même pas pleurer. Si je ne me retenais très fort, je me briserais.
Les Japonais qui souffrent généralement s’encouragent avec le mot « Ganbare ». Comment traduire ce mot ? C’est difficile. Selon le dictionnaire Japonais-Espéranto, on le traduit ainsi : ’sois ferme’ et ’obstinément’. Donc ’gambatte iru’ veut dire : je suis ferme ou je suis obstiné, et ’comment je pourrai gambaru plu ?’ se traduit par : Comment pourrais-je être plus ferme ? Est-ce que vous comprenez ces traductions ? Je pense que la meilleure traduction de ’ganbaru’ est : soyez ferme avec espoir.

Voici ma réponse :

Je pense que ces chanteurs ne disent pas ’Ganbare’ (Vous êtes fermes), mais ’Ganbaroo’ (Nous sommes fermes !). Vos souffrances sont beaucoup plus grandes que les nôtres, qui ne souffront pas. Mais, nous aussi qui habitons hors des régions endommagées, avons le même sentiment que ceux qui souffrent. Ce n’est pas une simple compassion, ni une simple sympathie, qui est né dans notre cœur, mais jusqu’à un sentiment de culpabilité et la même incarnation ou la même affection. Notre cœur est si lourd que nous aussi sommes tendus et vivons de toute notre force. À cause de cela, de nombreuses personnes donnent généreusement, et veulent travailler volontairement pour les sinistrés et réparer les villes endommagées.
Dans le journal Mainiĉi du 10 mai est publiée la lettre suivante de Madame Ootaka Tomoko, 34ans, habitant Toshigi. Vous pourrez un peu comprendre, ce que je veux dire à travers sa lettre.
« Le 11 mars, j’étais à la maison avec mon fils de 4 ans. Je n’ai jamais auparavant fait l’expérience d’un aussi grand tremblement de terre de toute ma vie. Je l’ai serré dans mes bras très fort. Ensuite je me suis précipité à l’école pour retrouver ma fille de 9 ans. Elle était en pleurs.
Depuis ce jour mon fils pleure pour un rien, quand il trouve que je ne suis pas assez près de lui. Il pleure facilement imaginant que la maison tremble. Ma fille a écrit une lettre aux sinistrés pour leur redonner du courage.
Mon fils, voyant une photo d’une voiture détruite lors du tsunami, a dit : « Je vais faire grandir mon auto et je la donnerai aux sinistrés. » Je lui ai demandé si il va demander cela au héraut de dessin animé Doraemon, mais il m’a répondu : « Je ferai cela moi même. Je pense que ce sont des facilités pour lui. » Nous avons tous souris. Voilà le désir de mes enfants de 9 et 4 ans.
Kuraĝigas floroj

La 8a de majo estis Patrina Tago oni havas kutimon donaci bukedon de kariofildiantoj. En la regiono Toohoku la plej granda produktejo de tiu floro estas la urbo Natori, sed ankaŭ tiu urbo estis englutita de la cunamo. Kiam okazis tiu tertremo, s-ro Sugai Ŝunecu zorgis pri la floroj en la varmodomo. Li forkuris al la najbara monteto kaj de tie vidis la ondegojn rompi siajn varmodomojn. En la venonta tago li kontrolis ilin kaj je sia ĉagreno trovis, ke ĉiuj floroj estas kovritaj per koto kaj tute ne taŭgaj por surmerkatigo.
Li forigis rubaĵojn el siaj varmodomoj, sed restis sala akvo sur la grundo. Li antaŭvidis, ke la floroj velkos. En aprilo, je lia surprizo, la plantoj havis butonojn kaj ekfloris. Li emociiĝis pro ilia vivforto, sed tiuj floroj ne estas taŭgaj por vendi. “Se ne okazus la cunamo, ili estus donacitaj al multaj patrinoj”, li bedaŭris pro ilia malbonsorto.
Tiam venis voĉo el la florvendejo : “Ili floris, do ni vendu ilin !” Ĝis tiam, li eĉ ne volis vidi siajn varmodomojn, sed kiam li komencis rikolti florojn, kuraĝo kaj forto fontis en lia koro. La 5an, en la Tago de geknaboj, li preparis 2000 kariofildiantojn kaj montris ilin en la vendejo. Dum unu horo ĉiuj floroj, kiuj venkis la cunamon, estis forvenditaj.
Li estis decidinta ĉesi semadon por la venonta jaro, sed li nuligis tiun decidon. Li semos por esplori la staton de la tero. Nun li celas kuraĝigi suferantojn per floroj.
(El televidelsendo de NHK, la 8an de majo)
S-ino Jamane Ĉijumi, 34-jara, loĝanta en la urbo Jamada, aĉetis ruĝan kaj rozkoloran kariofildiantojn ; ruĝajn por sia patrino kaj la rozkolorajn por sia 6-jara malaperinta filino. Ŝi ornamis sian detruitan ĝardenon per la floroj. Ŝi diras : “Mia filino amas florojn, tial ŝi sentas sin feliĉa, rigardante tiujn florojn”.
(la ĵurnalo Tokio, la 8an de majo).

Elektra Kompanio Ĉuubu akceptis la peton de la ĉefministro

La 9an la estraro de la elektra kompanio Ĉuubu akceptis la peton de la ĉefministro pri la haltigo de ĉiuj nukleaj reaktoroj en Hamaoka en la gubernio Ŝizuoka. La prezidanto diris : “Mi ricevis la respondon de la ministro pri ekonomio, ke li aprobos refunkciigon de la reaktoroj post la fino de la kontraŭcunamaj rimedoj”. La ĉefministro jam menciis, ke li ne celas haltigon de aliaj nukleaj reaktoroj. Do la registara sinteno pri nuklea energio ne respondas al la deziro de multaj popolanoj sed estas tre favora al la industria mondo, kaj tre danĝera por la estonteco de Japanio. Tamen ni devas aprobi la haltigon en Hamaoka kiel la unuan paŝon al forigo de ĉiuj nukleaj centraloj.

Letero de mia amikino en Hukuŝima

Kara s-ro Hori,
Post la tertremo mi strebis per mia tuta forto, sed lastatempe mi tre laciĝis. En televido famaj kantistoj vokas al la suferantoj per vortoj “Ganbare ! Vi ne estas solaj. Ni estas kune kun vi”. Al tiuj alvokoj mi ĉiun fojon diras al mi : “ Mi jam sufiĉe ganbatte iru. Kiom mi povos ganbaru plu ?” Mi ne povas senti min feliĉa pro tiuj buŝaj kuraĝigoj. Neniu helpas min. Mi estas tiel streĉita, ke mi ne povas eĉ larmi. Se mi ne tenus min forta, mi rompiĝus.
Japanoj ĝenerale kuraĝigas suferantojn per la vorto “Ganbare”. Kiel traduki ĝin estas malfacile. Laŭ Vortaro Japana-Esperanta oni tradukis ĝin kiel “Estu firma !” kaj “Obstine !” Do “ganbatte iru” estas “mi estas firma aŭ mi estas obstina” kaj “Kiom mi povos ganbaru plu ?” estas “Kiom mi povos estis firma plu ?” Ĉu vi komprenas tiujn tradukojn ? Mi opinias, ke la pli bona traduko de ganbaru estas “strebu kun espero”.

Jen estas mia respondo :

Mi opinias, ke tiuj kantistoj ne diras “Ganbare” (Vi strebu), sed “Ganbaroo” (Ni strebu !). Vere viaj suferoj estas ege pli grandaj ol ni, nesuferantoj, sed ankaŭ ni, kiuj loĝas ekster la damaĝitaj regionoj, havas saman senton kiel la suferantoj. En nia koro naskiĝis ne simpla kompato, ne simpla simpatio, sed eĉ peksento kaj samkorpiĝo aŭ samkoriĝo. En nia koro restads io peza kaj ankaŭ ni estas streĉitaj kaj vivas per nia tuta forto. Pro tio multaj homoj donacas monon malavare kaj multaj homoj volas labori memvole por la suferantoj kaj por restarigo de damaĝitaj urboj.
En la ĵurnalo Mainiĉi la 10an de majo aperis jena letero de s-ino Ootaka Tomoko, 34-jara, loĝanta en la urbo Toĉigi. Vi povos iom kompreni, kion mi volas diri per ŝia letero.
La 11an de marto mi estis hejme kun mia 4-jara filo. Mi neniam antaŭe spertis tiom grandan tremon kiel tiun en mia vivo. Mi brakumis lin firme. Poste mi hastis al la lernejo por renkonti mian 9-jaran filinon. Ŝi estis ploranta.
Ekde tiu tago mia filo tuj ekploras, kiam li trovas, ke mi ne estas apud li. Li ploras facile, imagante, ke la domo tremus. Mia filino skribis leteron al la suferantoj por kuraĝigi ilin.
Mia filo, vidante la foton de aŭtomobilo detruita en la cunamo, diris : “Mian aŭteton mi grandigos kaj donacos al la suferantoj”. Mi demandis lin, ĉu li petos tion de la animacia heroo Doraemon, sed lia respondo estis “Mi mem faros tion. Mi pensas, ke ili estos feliĉaj pro tio”.
“Ĉiuj havu ridetojn”, tio estas deziro de miaj 9-jara kaj 4-jara gefiloj.

Morts et disparus au 15 mai 2011


Le 7 mai 2011
La 7 an de maio 2011
Le premier ministre a demandé l’arrêt de la centrale nucléaire de Hamaoka

Ce soir 6 mai, le premier ministre Kan Naoto, lors d’un entretien avec des journalistes, a déclaré qu’il a demandé à la compagnie électrique Tchuubu, dans la zone médiane du Japon, d’arrêter tous les réacteurs nucléaires de Hamaoka pendant les 2 à 3 ans à venir, jusqu’à ce qu’ils soient protégés contre les risques sismiques, avec des digues satisfaisantes contre les vagues, etc... Il a précisé que ces centrales se situent sur la faille sismique de Tookai et que s’il se produisait un grand tremblement de terre, cela causerait d’énormes conséquences sur tout le Japon.
Le comité des sismologues a déjà pronostiqué un grand tremblement de terre justement autour de Hamaoka avec 87% de certitude, dans les 30 ans à venir.
Sur Hamaoka se trouvent 5 centrales. Les centrales N°1 et 2 que l’on a déjà décidé de détruire. La N°3 est maintenant arrêtée pour contrôle et les centrales 4 et 5 qui fonctionnent encore maintenant. Le premier ministre a demandé l’arrêt de ces 3 réacteurs. Selon la loi, il n’a pas le droit de donner des ordres à la compagnie, alors il a seulement fait une demande. Mais la compagnie acceptera certainement de le faire.
Le 7 mai les responsables de la compagnie se sont réunis, mais ils n’ont abouti à aucune conclusion. Ils ont discuté d’un éventuel manque d’électricité pendant l’été, etc... Ne comparons pas le danger d’un séisme avec ces petites affaires. Premièrement on arrête les réacteurs et ensuite on pensera aux autres petits problèmes... Il pourrait se produire maintenant, ce grand tremblement de terre...
Le premier ministre Kan a été critiqué pour ses réactions tardives lors de la catastrophe, mais finalement il a montré sa détermination. Il a déjà parfois exprimé son intention au sujet de la réévaluation de la politique énergétique.. J’ai trouvé bienvenue sa décision. Ces centrales de Hamaoka sont les plus dangereuses, mais les autres aussi ne sont pas sans danger. J’espère qu’il demandera une politique énergétique sans nucléaire pour l’avenir. Je veux que cet arrêt soit un grand pas dans cette direction.

Modification de la politique énergétique.

Selon le journal Tokio du 4 mai, le gouvernement va décider pour fin juin de la nouvelle stratégie à ce sujet. Exemple :
➣ 1. Il va accélérer l’étude de la planification jusqu’en 2020. Un marché de 10 000 milliards pour la distribution de l’énergie, solaire, éolien, et géothermique, avec une faible part affectée à l’énergie nucléaire.
➣ 2. Il a envisagé d’exporter les réacteurs nucléaires à l’étranger et a déjà contacté le Vietnam pour deux réacteurs, et discute d’un contrat avec la Turquie. Mais il suspend les démarches jusqu’à ce que soient réglés les accidents de Fukushima.

Fukushima, Hukusima ou Fukuŝima / Hukuŝima ?
En ce qui concerne la transcription orthographique du japonais, il y a une confusion, Voici des explications : On trouve trois manières d’écrire :
➣ Fukushima (orthographe selon Hepburn ) : Hepburn est un missionnaire américain, qui est venu au Japon au milieu du 19ème siècle et a inventé cette manière d’écrire, avec les caractères occidentaux, les mots Japonais. Maintenant la plupart des hommes et journaux utilisent cette orthographe.
➣ Hukusima (orthographe Japonaise) : Après la deuxième guerre mondiale, le gouvernement Japonais a adopté cette orthographe comme la plus valable pour exprimer les mots japonais avec l’alphabet européen, mais en même temps a autorisé l’usage de l’orthographe Hepburn, et elle est encore aujourd’hui la plus fréquemment utilisée. Pour cela, à l’école, on enseigne la forme japonaise et extérieurement on utilise la forme Hepburn. Résultats : de nombreuses personnes les mélangent ou se trompent en les utilisant ensemble. Les espérantistes aiment utiliser l’écriture japonaise.
➣ Hukuŝima ou Fukuŝima (orthographe Espéranto) que j’utilise. Bien que pour moi, ce n’est pas clair, lequel de « h » ou « f » est le mieux ou plus proche de la prononciation originale ? Sachant que les japonais ont des difficultés à distinguer le « h » du « f » ! A cause de cela, je mélange peut être les deux formes d’écriture. J’ai l’habitude d’utiliser l’orthographe Espéranto dans mon livre, car je suis espérantiste et je pense que, de cette manière je peux montrer la prononciation la plus proche de ma langue.
La ĉefministro petis haltigon de la nuklea centralo Hamaoka.

Vespere la 6 an la ĉefministro Kan Naoto havis la ĵurnalistan intervjuon kaj diris, ke li petis de la elektra kompanio Ĉuubu, kies teritorio estas meza Japanio, haltigon de ĉiuj nukleaj reaktoroj en Hamaoka dum la venontaj 2-3 jaroj, ĝis tiuj estos protektitaj per kontraŭtertremaj rimedoj kiel kontraŭtajda digo ktp. Li klarigis, ke tiu ĉi centralo situas ĝuste en la tertrema zono de Tookai kaj se okazus granda tertremo, tiu kaŭzus grandegan influon al la tuta Japanio.
La Esplorkomitato de tertremoj jam prognozis grandegan tertremon ĝuste ĉirkaŭ Hamaoka per 87% de la certeco dum la venontaj 30 jaroj.
En Hamaoka troviĝis/as 5 centraloj ; la centralojn n-ro 1 kaj 2 oni jam decidis forĵeti, n-ro 3 nun haltas pro kontrolo kaj n-roj 4 kaj 5 nun funkcias. La ĉefministro petis la haltigon de tiuj 3 reaktroj.
Laŭleĝe li ne havas rajton ordoni tion al la kompanio, tial li petis, sed certe la kompanio akceptos lian peton.
La 7 an la estraranoj de la kompanio kunsidis, sed ili ne venis al la konkludo. Ili babilaĉis pri la eventuala manko de elektro dum somero ktp. Ne komparu la danĝeron de la tertremo kun malgrandaj aferoj. Unue haltigu la reaktorojn kaj poste pripensu aliajn malgrandajn aferojn. Eĉ nun venus grandega tertremo.
La ĉefministro Kan estas kritikata pro siaj mallertaj manieroj kontraŭ la katastrofo, sed fine li montris sian decidon. Jam li foje esprimis sian intencon pri la retaksado de la energipolitiko, kaj mi tre bonvenigas lian decidon. Tiu Hamaoka-centralo estas la plej danĝera, sed ankaŭ la aliaj ne estas sendanĝeraj. Mi esperas, ke li starigu sennuklean energipolitikon por la estonteco. Mi volas, ke tiu haltigo estu la unua granda paŝo por tio.

Amendo de la energipolitiko.

Laŭ la ĵurnalo Tokio de la 4 a de majo, la registaro decidis amendi la Novan strategion pri evoluo starigitan en la lasta junio, ekzemple
➣ 1. Ĝi plirapidigos la plenumon de planita ĝis-2020 a, 10 000-miliarda merkato pri recirkuliga energio, enkondukonte sun-, vent- kaj geoterm-energion, ne dependante tro multe de nuklea energio.
➣ 2. Ĝi celis eksporti nukleajn reaktorojn al eksterlando, kaj jam kontraktis pri du reaktoroj kun Vjetnamio kaj diskutas pri la kontrakto kun Turkio, sed ĝi haltigos la rilatantajn aferojn ĝis ĝi finos ĉion pri la akcidentoj en Hukuŝima.

Fukushima, Hukusima aŭ Fukuŝima / Hukuŝima ?

Pri la japana ortografio estas konfuzo. Jen estas klarigo : Troviĝas tri manieroj :
➣ Fukushima (hepburna ortografio) : Hepburna estis usona misiisto, kiu venis al Japanio en la mezo de 19 a jarcento, kaj elpensis tiun manieron. Nun plej multaj homoj kaj ĵurnaloj uzas tiun ortografion.
➣ Hukusima (japana ortografio) : Post la dua mondmilito la japana registaro adoptis tiun ortografion kiel la plej taŭgan por esprimi japanajn vortojn en eŭropa alfabeto, sed ĝi samtempe permesis la uzon de hepburna ortografio, ĉar tiu estis ankaŭ tiutempe plej ofte uzata. Pro tio en lernejoj oni instruas la japanan, sed ekstere oni uzas la hepburnan. Do multaj homoj mikse aŭ erare uzas ambaŭ. Esperantistoj ŝatas uzi la japanan.
➣ Hukuŝima aŭ Fukuŝima (Esperanto-ortografio), kiun mi uzas. Tamen por mi ne estas klare, kiu el h aŭ f estas pli bona aŭ pli proksima al la originala prononco, ĉar japanoj havas malfacilon distingi h el f. Pro tio mi eble mikse uzas tiujn. Mi kutimas uzi tiun Esperanto-ortografion en mia libro, ĉar mi estas esperantisto kaj mi opinias, ke tiumaniere mi povas montri la plej proksiman prononcon.

Morts et disparus au 7 mai 2011


Plateau-repas
Portomanĝaĵo

Le 5 mai 2011
La 5 an de maio 2011
La photo montre un plateau-repas, et en dessous des boules de riz. On mange généralement ces choses là à midi, que l’on peut acheter ici au super marché. Sur le plateau du haut, il y a du riz sur lequel il y a des légumes en saumure et du poisson émietté, à gauche du poulet frit et en dessous de l’omelette. Les boulettes de riz sont recouvertes d’algues-laitues de mer (ce n’est pas du papier noir !) et à l’intérieur, un morceau de poisson, des légumes salés ou de petit fruit, etc.
Un plateau-repas est trop gras pour les personnes âgées, et manger de cette manière chaque jour n’est pas tolérable. Cependant de nombreux réfugiés n’ont que cette possibilité. Au commencement l’objectif le plus important était de survivre, mais après deux mois, la joie aux repas est aussi nécessaire. Toutefois, il se trouve encore trop de sinistrés dispersés dans de très vastes régions, alors aider est difficile et les secouristes se lassent.

Lettre de Madame Takada Aya

Ici, dans la ville de Shiogama, la reconstruction petit à petit progresse. Quoiqu’il se trouve un quartier, qui est submergé par la haute vague ; le fonctionnement du port s’est amélioré. Je remercie les espérantistes pour vos propos chaleureux. Nous avons reçu des textes en espéranto, et nous allons commencer des réunions d’espéranto dès le 11 mai. Je veux apprendre la langue plus sérieusement.
Madame Takada habite à Shiogama ; ville également endommagée. Elle possède une galerie d’art nommée « Birdospace » (Espace des oiseaux). Malgré sa propre situation elle travaille pour les autres sinistrés. Pour aider dans son activité, des espérantistes lui ont envoyé une bicyclette électrique. Voici son blog : birdoflugas. En dessous, il y a des photos de la rencontre organisée à l’occasion de la journée Zamenhof à la fin de décembre. Malheureusement les commentaires sont en Japonais.

Les sinistrés :

Il y a encore plus de 120 000 sinistrés. Parmi eux, il y a 30 000 habitants des villes rendues dangereuses, autour de Fukushima, par les centrales nucléaires et qui logent, avec l’administration de la région, dans d’autres villes et départements. Il y a 9 000 sinistrés qui logent dans des refuges de leurs propre ville, ou de villes voisines. Voici les conditions de vie de ceux du département de Mijagi :
1. Conditions de vie
2. Médecins
3. Commentaires du responsable
4. Commentaires des réfugiés.
(Selon le journal Akahata du 29 avril)

Kesennuma

- ➣ Gymnase de Kesennuma : 720 réfugiés
1. Nous avons deux repas par jour, la cuisine est faite par les secouristes (DK). Une douche et une toilette par semaine.
2. 7 médecins de service.
3. Nous demandons une rapide construction de logements.
4. Un réfugié de 41 ans : Je suis malade il y a 3 ans, et j’ai des difficultés à marcher. J’ai le droit d’utiliser les douches seulement pendant 15 mn. ; C’est trop peu pour une personne handicapée.
- ➣ Ecole Momose : 250 réfugiés
1. Du pain et du lait pour le petit déjeuner. Les secouristes font la cuisine pour les repas du midi et du soir. Une douche tous les deux jours.
2. Visite d’un médecin.
3. Pendant que nous logeons ici, nous pouvons vivre, mais pour redémarrer nous avons besoin d’argent et d’une maison.
4. Une jeune femme de 30 ans. Dans mon quartier la terre s’affaisse et ma maison est dans l’eau. Est ce que je pourrai vivre comme avant ?
- ➣ Temple Seirjoo-in, 200 réfugiés
1. Nous cuisons nous même notre nourriture. Le riz est cuit par les secouristes. L’eau courante n’est pas revenue. Un bain par semaine.
2. 1 à 3 médecins en permanence.
3 Nous avons du riz en suffisance, mais les autres nourritures manquent.
4. Une jeune femme de 30 ans : l’école a déjà recommencé, mais je ne peux pas payer pour mon enfant, car je n’ai pas d’argent.

Minami-Sanriku

- ➣ Gymnase Apudgolfo : 650 réfugiés
1. Trois repas. Douche quotidienne. Pas encore d’eau courante. On se lave au ruisseau.
2. L’équipe de médecins nous quittera à la mi mai. Ensuite nous devons aller à l’infirmerie provisoire de la ville.
3. Les personnes sans automobile ne pourrons pas aller jusque là.
4. Un Homme de 60 ans : je veux avoir une maison, c’est mon vœux le plus cher.

Onagaŭa

- ➣ L’école N° 3 : 120 réfugiés
1. Le pain et les boules de riz viennent de la ville. Nous cuisons nous même les autres nourritures. Il n’y a pas encore l’eau courante. Auparavant les bains étaient préparés par les secouristes. Maintenant nous faisons bouillir de l’eau et nous nous débrouillons nous même.
2. Un médecin vient une fois par semaine.
3. Nous voulons le plus rapidement la construction de maisons.
4. Un homme de 70 ans : J’ai perdu tout mon matériel de pêche qui a coûté plusieurs dizaines de millions de yens. J’ai déjà renoncé à mon métier.
- ➣ Gymnase Onagawa : 800 réfugiés
1. Trois repas cuits par les secouristes. Bains tous les jours.
2. Un médecin de permanence.
3. (Aucun commentaire).
4. Une femme de 70 ans : Je me suis enfuie devant le tsunami, n’emportant rien. Il me manque mes médicaments.

Ishinomaki

- ➣ Lycée Mansekiura : 180 réfugiés
1. Les secouristes préparent la nourriture. L’eau courante n’est pas rétablie. Nous nous baignons tous les jours dans les bains préparés par les secouristes.
2. Des médecins passent nous voir chaque jour.
3. la nourriture est la même tous les jours. Nous voulons manger des fruits et des légumes.
4. Une femme de 75 ans : des hommes dorment près des toilettes ; je n’ose pas y aller souvent.
- ➣ Lycée Watanoha : 45 réfugiés
1. L’électricité, le gaz, et l’eau ne fonctionnent pas. Les secouristes cuisent la nourriture avec du gaz propane. Pour les toilettes, nous versons l’eau avec des seaux.
2. Des médecins passent tous les jours.
3 ; Nous utilisons un générateur d’un particulier. Pour économiser l’énergie, nous mangeons le soir vers 4 heures et nous nous couchons très tôt.
4. Un homme de 58 ans : Nous n’avons aucun autre endroit où aller, pas même d’endroit pour changer d’habits. Nous faisons cela sous des couvertures. Mon entreprise a disparu et je suis maintenant sans travail.

Higaŝi-Macuŝima

- ➣ Centre de Murohama : 40 réfugiés
1. Les secouristes préparent la nourriture. Pas encore d’eau courante. Nous nous baignons tous les deux jours.
2. Une clinique a été ouverte. Nous n’avons pas besoin de médecins.
3 ; Nous n’avons pas de travail, donc pas de rentrée d’argent. Quand nous pourrons loger dans des habitations provisoires, nous ne pourrons pas y vivre. Nous n’avons aucun plan d’avenir.
4. Une femme de 55 ans : Je vis ici sans problème, mais quand je déménagerai dans une maison provisoire, je devrai tout acheter. Quel sera mon avenir ?
- ➣ Centre du quartier Ono : 210 réfugiés
1. Les secouristes préparent le repas du matin. Pour le repas du midi, il nous arrive du pain et des boules de riz. Pour le soir on nous apporte des produits de la pêche. Pas encore d’eau courante. Nous utilisons les douches de l’armée américaine.
2. Dans un immeuble voisin il y a l’équipe de la Croix Rouge. Déjà plus de 10 personnes ont été transportées à l’hôpital par ambulance. Un homme est mort.
3. Plusieurs familles ont perdu les leurs, mais toutes tentent de vivre avec espoir, en partageant leur tristesse. Il manque un endroit pour sécher les lessives et pour changer ses habits. Les locaux sont trop petits.
4. Un jeune de 19 ans. Je n’ai pas de vie privée. Je ne peux pas téléphoner ni coucher seul, et ne peux sortir avec mes amis. Ma voiture, que j’ai achetée il y a 5 mois, est perdue.

Sendai

- ➣ Gymnase Wakabajashi : 280 réfugiés
1. Les secouristes préparent les trois repas. Nous nous baignons deux fois par semaine dans les bains préparés par les secouristes.
2. Des médecins viennent nous voir tous les jours.
3. Tous ont perdu leur maison, et sont inquiets. Si nous n’avons pas le droit de loger sur notre terrain, que ferons-nous à ce sujet ?
4. (Pas de commentaires).
- ➣ Centre de Rokugoo : 60 réfugiés
1. Les secouristes et des aides préparent la nourriture. Nous nous baignons une fois par semaine dans des bains préparés par les secouristes. Nous allons aux sources chaudes une fois par semaine. Merci à la ville.
2. Dans le refuge voisin, il y a une infirmière.
3. Nous réfléchissons sur l’endroit où construire les maisons provisoires, pour que nous puissions tous loger ensemble. Nombreux sont ceux qui vont recommencer la vie avec des moyens minimum, ce qui fait que notre souci principal est de nous soutenir réciproquement.
4. Un homme de 62 ans : Je ne sais pas du tout comment je vais faire. J’ai perdu ma maison et mon atelier.
- ➣ Centre du quartier Hukumuro : 92 réfugiés
1. Pour les repas du matin et du soir on nous apporte des produits de la mer. A midi, nous faisons la cuisine nous même. Nous nous baignons deux fois par semaine dans des bains préparés par les secouristes.
2. Un médecin passe régulièrement.
3. Notre manière d’être logé ne nous aide pas à faire fonctionner le centre proprement. Et on ne peut rien faire pour cela dans la situation actuelle.
4. Une femme de 62 ans : La nourriture est trop grasse. Mon mari qui souffre d’un manque d’hypoglycémie, transpire maintenant énormément.

Watari

- ➣ Ecole Aikuma : 240 réfugiés
1. Nous faisons nous même les repas du matin et du soir. Pour le repas de midi, nous mangeons de la brioche. Nous nous baignons dans les bains préparés par les secouristes.
2. Une infirmière est affectée.
3. (Pas de commentaires).
4. Un homme de 58 ans : Les 4 membres de ma famille vivent sur 3 tatamis (1,80 mètres x 2,70 mètres). Autour de nous il y a des inconnus, ce qui fait que nous ne nous sentons pas bien. Nous demandons une maison, mais je ne sais pas si nous aurons de la chance.
- ➣ Lycée Watari : 504 réfugiés
1. Nous préparons nous même notre nourriture. Nous nous baignons tous les jours dans les bains préparés par les secouristes.
2. Il n’y a pas de médecins de permanence.
3. (Pas de commentaires).
4. Un homme de 75 ans : Il n’y a pas de machine à laver au refuge ; il faut aller à la laverie ; Je dois payer chaque fois 1 000 yens (20 €) pour laver et sécher. Sans ressources, c’est une grande dépense pour moi. La nuit, il fait tellement sombre que nous ne pouvons aller aux toilettes.

Jamamoto

- ➣ Centre public Halo : 500 réfugiés
1. Nous préparons nous même nos repas. Nous nous baignons tous les jours dans des bains préparés par les secouristes.
2. Dans le dispensaire voisin, il y a des médecins de service.
3. Comment aider les personnes âgées qui ont perdu leur maison ?
4. Une femme de 62 ans : Nous avons une très petite place par personne ce qui provoque des difficultés entre les réfugiés. Ma maison a été détruite mais il me reste des biens au deuxième étage. Où pourrais-je conserver cela ?

Les situations des régions en bord de mer, sont les plus graves. De plus le Japon comporte une multitude d’iles. Voici la situation dans les iles (selon le journal Asahi du 1er mai) :
- Dans le gymnase de l’ile de Nonoĵima dans le golfe de Macushima dans le département de Mijagi, habitent 60 réfugiés. L’eau est arrivée partiellement le 20 avril, mais on ne peut pas se baigner. Une fois par semaine, ou tous les dix jours, ils vont jusqu’au bateau de transport du service civil pour se baigner. L’électricité a été rétablie le 25 avril. La rue principale est détruite et inutilisable. D’énormes tronçons de route sont tombés dans le port et celui-ci aussi est inutilisable.
- Dans l’ile voisine Sabusawa, l’électricité était coupée. Ils n’avaient pas d’informations suffisantes et ils ont appris l’accident nucléaire qu’après deux semaines. Le matériel héliporté, n’est pas arrivé tout de suite, ce qui fait qu’ils ont mis en commun les réserves de nourritures et autres et ont commencé à loger ensemble. Dans l’eau salée on ne peut pas bien se laver. Les wc étaient constitués d’un trou entouré d’une toile de plastique. La ville a essayé de les aider mais il était impossible d’accoster au port. Les hélicoptères du service civil ont transporté les produits de première nécessité. Le cuisinier Monsieur Chiba Yochikijo, âgé de 69 ans, qui a tout perdu a dit : ’’ Maintenant c’est la fin. Il ne reste rien’’. Une autre femme de 70 ans a dit : ’’Nous les vieux ne pouvons pas emprunter d’argent. Notre île ne pourra plus être comme avant’’.

Quand j’ai parcouru rapidement l’enquête dans le journal Akahata, je ne sentais pas beaucoup de tristesse, mais quand je l’ai traduit, mot après mot, leur tristesse et leur malheur me sont clairement apparus et m’ont envahi l’esprit. Les gens de ma génération, sont nombreux à survivre ici. Si j’étais dans leur situation, comment ferais-je ?
Pendant cette ’’semaine d’or’’ de nombreuses personnes sont allés dans la région de Toohoku pour aider les sinistrés, mais les dégâts sont trop grands et le nombre de sinistrés est trop important. Nous sommes tous prêts à les aider, mais nous ne savons pas comment faire.

Supre estas portomanĝaĵo, kaj sube rizbuloj. Oni ĝenerale manĝas tiujn tage, aĉeteblajn ĉie en superbazaroj. La supra portomanĝaĵo konsistas el rizo, sur kiu estas peklitaj legomoj kaj pecigitaj fiŝaĵoj, maldekstre frititaj kokaĵoj kaj sube ovaĵo. Rizbulo estas rizo kovrita per marlaktuko (ne nigra papero) kaj ene fiŝpeco, legomo salita frukteto ktp.
Portomanĝaĵo estas tro grasa por maljunuloj, kaj manĝi la similan ĉiun tagon estos ne tolereble. Tamen multaj rifuĝintoj ne havas alian elekton krom tiuj. Komence postvivi estis la plej grava celo, sed post du monatoj ankaŭ ĝojo por manĝi estas necesa. Tamen troviĝas tro multe da suferantoj en tre vasta regiono, tial ankaŭ helpadi fariĝas malfacile kaj helpantoj laciĝas.
Letero de s-ino Takada Aja

Ĉi tie en la urbo Ŝiogama restariĝo iom post iom progresas. Kvankam troviĝas distrikto, kiu subakviĝas en la alta tajdo, la funkcio de la haveno pli boniĝis. Mi dankas vin esperantistojn pro via varma koro. Ni ricevis Esperanto-tekstojn kaj komencos Esperanto-kunsidon ekde la 11a de majo. Mi volas plu diligente lerni ĝin. S-ino Takada loĝas en la damaĝita urbo Ŝiogama. Ŝi posedas artgalerion nomatan Birdospace. Malgraŭ sia propra sufero, ŝi laboras por aliaj suferantoj. Por helpi ŝian agadon, esperantistoj sendis al ŝi elektrohelpan biciklon. Jen estas ŝia blogo : birdoflugas. Sub estas fotoj de Zamenhofa Tago en la lasta decembro. Bedaŭrinde la klarigo estas en la japana lingvo.
Rifuĝintoj

Ankoraŭ estas pli ol 120 000 rifuĝintoj. El tiuj, 30 000 estas ĉefe hukuŝima-anoj el la endanĝerigitaj urboj ĉirkaŭ la nukleaj centraloj kaj loĝas en aliaj urboj kaj gubernioj. La aliaj 9 000 loĝas en rifuĝejoj en siaj urboj aŭ najbaraj urboj.
Jen estas vivkondiĉoj de tiuj lastaj en la gubernio Mijagi :
1. vivkondiĉoj,
2. kuracistoj,
3. komentoj de la respondeculo,
4. komentoj de rifuĝantoj.
(Laŭ la ĵurnalo Akahata, la 29an de aprilo).
Kesennuma

- ➣ Gimnastikejo de Kesennuma, rifuĝantoj : 720
1. Ni havas du manĝaĵojn tage, kaj tiujn Defendkorpusanoj (DK) kuiras. Unu duŝado kaj unu lavado semajne.
2. 7 kuracistoj deĵoras.
3. Ni petas rapidan konstruon de domoj.
4. 41-jarulo : Mi malsaniĝis antaŭ 3 jaroj kaj malfacile povas paŝi. Ni rajtas uzi duŝon nur 15 minutojn, tro mallonge por handikapaj homoj.
- ➣ Lernejo Momose, 250
1. Pano kaj lakto por matenmanĝo. DK kuiras tagmanĝon kaj vespermanĝon. Duŝo ĉiun duan tagon.
2. Vizitas nin kuracisto.
3. Dum ni loĝas ĉi tie, ni povas vivi, sed por restariĝi, ni bezonas monon kaj domon.
4. 30-jarulino : La tero sinkis en mia distrkto, kaj mia domo estas en akvo. Ĉu mi povos reveni al la antaŭa vivo ?
- ➣ Templo Seirjoo-in, 200
1. Ĉiun manĝaĵon ni mem kuiras. DK kuiras rizon. Akvo ankoraŭ ne venas. Banado unu fojon semajne.
2. 1-3 kuracistoj deĵoras.
3. Rizo sufiĉas, sed aliaj manĝaĵoj mankas.
4. 30-jarulino : Lernejo jam malfermiĝis, sed mi ne povas pagi ĝin por mia infano pro manko de mono.
Minami-Sanriku

- ➣ Gimnastikejo Apudgolfo, 650
1. Tri manĝaĵoj, duŝo ĉiun tagon. Akvo ankoraŭ ne venas. Lavado en la rivereto.
2. Kuracista teamo retiriĝos meze de majo. Poste ni devas iri al la provizora kuracejo en la urbo.
3. Homoj sen aŭtomobilo ne povos viziti tiun kuracejon.
4. 60-jarulo : Mi volas havi domon pli ol ĉion ajn.
Onagaŭa

- ➣ La tria lernejo, 120
1. Panoj kaj rizbuloj venas el la urbo, aliajn manĝaĵojn ni mem kuiras. Akvo ankoraŭ ne venas. Antaŭe estis banejoj preparitaj de Defendkorpuso, sed nun ne. Ni boiligas akvon kaj viŝas al ni la korpon.
2. Kuracisto venas unu fojon semajne.
3. Ni volas plej rapidan konstruon de domoj.
4. 70-jarulo : Mi perdis la tutan fiŝilaron, kiu kostas kelkdek milionojn da enoj. Mi jam rezignis reveni al mia profesio.
- ➣ Gimnastikejo Onagaŭa, 800
1. Tri manĝaĵoj, kuiritaj de helpantoj. Banado ĉiun tagon.
2. Kuracisto deĵoras.
3. (Neniu komento)
4. 70-jarulino : Mi forkuris el la cumano, nenion kunportante. Mankas medikamento.
Iŝinomaki

- ➣ Mez-lernejo Mansekiura, 180
1. DK preparas manĝaĵojn. Akvo ankoraŭ ne venas. Ni banas nin ĉiun tagon en la banejoj preparitaj de DK.
2. Vizitas nin kuracistoj ĉiun tagon.
3. Manĝaĵoj estas samaj ĉiun tagon. Ni volas manĝi frukton kaj legomon.
4. 75-jarulino : Kuŝas homoj eĉ apud la necesejo, tial mi hezitas viziti ĝin ofte.
- ➣ Mez-lernejo Ŭatanoha, 45
1. Elektro, gaso, akvo ne funkcias. Helpantoj kuiras manĝaĵojn per propana gaso. Por la necesejo ni enverŝas akvon per sitelo.
2. Vizitas nin kuracistoj ĉiun tagon.
3. Ni uzas hejman generatoron. Por ŝpari energion ni manĝas vespermanĝon je la 4a kaj enlitiĝas frue.
4. 58-jarulo : Ni ne havas alian lokon por iri, eĉ ne havas lokon por ŝanĝi vestaĵojn. Ni malfacile faras tion sub kovriloj. Mia kompanio malaperis kaj mi nun estas senlabora.
Higaŝi-Macuŝima

- ➣ Distrikta Centro Murohama, 40
1. DK preparas manĝaĵojn. Akvo ankoraŭ ne venas. Ni banas nin ĉiun duan tagon.
2. Kliniko malfermiĝis, do ne vizitas nin kuracistoj.
3. Ni ne havas laboron, tial ni ne havas enspezon. Eĉ se ni povos loĝi en la provizora domo, ni ne povos vivi. Ni ne povas havi planon por nia estonteco.
4. 55-jarulino : Ĉi tie mi vivas senprobleme, sed kiam mi ekloĝos en la provizora domo, mi devos aĉeti ĉion. Kia estos mia estonteco ?
- ➣ Distrikta Centro Ono, 210
1. DK preparas matenmanĝon. Por tagmanĝo venas panoj kaj rizbuloj, por vespermanĝo venas portomanĝaĵoj. Akvo ankoraŭ ne venas. Ni uzas duŝon de usona armeo.
2. En la najbara konstruaĵo estas teamo de la Ruĝa Kruco. Pli ol 10 homoj jam estas transportataj al la hospitalo per ambulanco. Unu homo mortis.
3. Pluraj familioj perdis siajn anojn, sed ĉiuj provas vivi kun espero, dividante malĝojon. Mankas loko por sekigi lavaĵojn kaj por ŝanĝi vestaĵojn. Tro malvaste.
4. 19-jarulo : Tute ne estas mia privata vivo. Mi povas nek telefoni kuŝante sola, nek iri eksteren kun miaj amikoj. Mia aŭtomobilo, kiun mi aĉetis antaŭ 5 monatoj, estas perdita.
Sendai

- ➣ Gimnastikejo Ŭakabajaŝi, 280
1. DK preparas tri manĝaĵojn. Ni banas nin dufoje semajne en la banejoj preparitaj de DK.
2. Vizitas nin kuracistoj ĉiun tagon.
3. Ĉiuj perdis sian domon kaj estas maltrankvilaj. Se ni ne rajtas loĝi sur nia tereno, kion ni faros pri tiuj ?
4. (Neniu komento)
- ➣ Distrikta Centro Rokugoo, 60
1. DK kaj helpantoj preparas manĝaĵojn. Ni banas nin unu fojon semajne en la banejoj preparitaj de DK. Ni vizitas varmfontejon unu fojon semajne dank’ al la urbo.
2. En la najbara rifuĝejo deĵoras sanitaristino.
3. Ni cerbumas, kie ni konstruigas provizorajn domojn, por ke ĉiuj homoj en nia distrikto povu loĝi kune. Multaj rekomencos la vivon sur la minusa nivelo, tial kiel subteni nin reciproke estas la plej granda tasko.
4. 62-jarulo : Mi tute ne scias, kion mi faru. Mi perdis mian domon kaj mian laborejon.
- ➣ Distrikta Centro Hukumuro, 92
1. Por matenmanĝo kaj vespermanĝo venas portomanĝaĵoj. Tagmanĝon ni mem kuiras. Ni banas nin du fojon semajne en la banejoj preparitaj de DK.
2. Regule vizitas nin kuracisto.
3. Nia loĝado malhelpas propran funkciadon de la Centro, tamen ni povas fari nenion por tio en la nuna situacio.
4. 62-jarulino : Manĝaĵo estas tro grasa. Mia edzo, kiu suferas pro malmulta glukoza kvanto en sango, iam ŝvitis multege.
Watari

- ➣ Lernejo Aikuma, 240
1. Ni mem kuiras matenmanĝon kaj vespermanĝon. Por tagmanĝo ni manĝas dolĉan panon. Ni banas nin en la banejoj preparitaj de DK.
2. Deĵoras sanitaristino.
3. (Neniu komento)
4. Miaj 4 familioj vivas sur tri tatamoj (1,80 metroj x 2,70 metroj). Ĉirkaŭ ni estas ne konatoj, tial ni ne sentas nin hejmaj. Ni petis provizoran domon, sed mi ne scias, ĉu ni estos sufiĉe bonŝancaj. (58-jarulo)
- ➣ Supera Mezlernejo Ŭatari, 504
1. Ni mem kuiras ĉiun manĝaĵon. Ni banas nin ĉiun tagon en la banejoj preparitaj de DK.
2. Ne deĵoras kuracistoj.
3. (Neniu komento)
4. 75-jarulo : Ne estas lavmaŝino en la rifuĝejo, tial mi vizitas aŭtomatlavmaŝinejon. Ĉiun fojon mi devas pagi 1000 enojn (20 eŭrojn) por lavado kaj sekigado. Sen enspezo tio estas granda ŝarĝo por mi. Nokte estas tiel mallume, ke ni ne povas iri al necesejo.
Jamamoto

- ➣ Centra Publika Halo, 500
1. Ni mem preparas manĝaĵojn. Ni banas nin ĉiun tagon en la banejoj preparitaj de DK.
2. En la najbara sanitarejo deĵoras kuracistoj.
3. Kiel ni helpu maljunulojn, kiuj perdis sian domon ?
4. 62-jarulino : Ni havas tre malvastan spacon por unu homo, tial okazas malharmonio inter la rifuĝantoj. Mia domo estis detruita, sed restas posedaĵoj en la dua etaĝo. Kie mi povas konservi tiujn ?
La supraj estas la situacioj en la marborda regiono, sed en Japanio estas multege da insuloj. Jen estas la situacio en tiuj insuloj (laŭ la ĵurnalo Asahi la 1an de majo) :
- En la gimnastikejo de Insulo Nonoĵima en la golfo de Macuŝima en la gubernio Mijagi, loĝas 60 homoj. Akvo parte venis la 20an de aprilo, sed oni ne povas bani sin. Unu fojon semajne aŭ ĉiun dekan tagon ili iras al la transporta ŝipo de Defendkorpuso kaj banas sin. Elektro venis la 25an de aprilo. La ĉefa strato estas detruita kaj ne uzeblas. Ĝiaj pecegoj falis en la haveno kaj ankaŭ tiu ne uzeblas.
- En la najbara insulo Sabusaŭa elektro rompiĝis kaj ili ne havis sufiĉan informon. Ili sciis la nuklean akcidenton post du semajnoj. Helpomaterialoj ne venis tuj, tial ili kunportis sian rezervitan manĝaĵon kaj aliajn kaj komencis kune loĝi. En sala akvo oni ne povas lavi bone. Necesejoj estas truoj ĉirkaŭataj per plasta tuko. La urbo provis helpi ilin, sed ne povis enhavenigi ŝipon. Helikopteroj de la Defendkorpuso transportis necesaĵojn. Kukisto s-ro Ĉiba Joŝikijo, 69-jarulo, kiu perdis ĉion, diras : “Nun estas la fino. Neniu restas”. Alia 70-jara virino diras : “Ni maljunuloj ne povas pruntepreni monon. Nia insulo ne plu akiros la antaŭan figuron”.
Kiam mi legis la enketon en la ĵurnalo Akahata ne serioze, mi ne sentis malĝojon multe, sed kiam mi tradukis ĝin vorton post vorto, iliaj malĝojo kaj malfeliĉo klare aperis en mia kapo kaj subpremis min. Multaj estas miaj samgeneraciuloj, kaj strebas. Se mi estus en ilia situacio, kion mi faru ?
Dum tiu “Ora semajno” multaj iris al Toohoku-regiono por helpi suferantojn, sed la damaĝo kaj la nombro de suferantoj estas tro grandaj. Ni ĉiuj estas pretaj helpi ilin, sed ni ne scias, kiel helpi ilin.


Voir les articles dans ENVIRONNEMENT « Science sauve qui peut »


Contacts | Espace privé | Mise à jour le 2 mai 2013 | Plan du site | Haut de Page