Vous êtes ici : Blog > Nouvelles du Japon > Journées 08 2011
Journées 08 2011

Monsieur HORI Jasuo, professeur japonais
à Simosinden Maebasi Gunma témoigne en
Espéranto de la situation douloureuse de son pays.
(Traduit en Français par Jean-Pierre SCHNEIDER)

* Les 26 août * 21 août * 17 août * 16 août * 15 août *
* 12 août * 10 août * 5 août * 4 août * 2 août *

Le 26 août
La 26 an de aŭgusto
Il y a beaucoup de bruit dans le monde politique. Le premier ministre actuel Kan Naoto a été nommé en juin 2010, mais, petit à petit, il a perdu sa popularité, et après la catastrophe, nombreux sont ceux qui l’ont critiqué pour la lenteur de l’organisation des secours aux victimes. A cause de cela, il y a peu de temps, il a dû démissionner, à condition que trois projets de lois soient approuvés, et maintenant cette condition est remplie. Ce soir, il a officiellement démissionné. Il est le président du Parti Démocratique, qui est le parti majoritaire au parlement, ce qui, automatiquement, le désigne comme Premier Ministre. A sa place, maintenant, quelques candidats se proposent pour la présidence (et de ce fait, en même temps comme Premier Ministre). Selon le journal Asahi, ils ont les opinons suivantes :
*1. Au sujet de la politique énergétique.
*2. Du redémarrage des réacteurs existants.
Maehara :
*1. J’ai comme but une société sans énergie atomique, mais pendant une certaine période nous devrons dépendre d’elle.
*2. Approuve le redémarrage.
Kaieda :
*1. Dépendre partiellement de l’énergie atomique est nécessaire pour stabiliser la fourniture de l’énergie.
*2. Approuve positivement le redémarrage.
Kano :
*1. Nous devons principalement dépendre des énergies renouvelables, mais nous devrons éviter une influence négative sur l’activité économique.
*2. Ne se prononce pas
Noda :
*1. J’ai pour objectif, moins de dépendance de l’énergie atomique, mais nous devons discuter avec un grand sérieux du choix de supprimer ou non les centrales nucléaires.
*2. Approuve le redémarrage.
Mabuchi  :
*1. J’ai comme but une société sans centrales atomiques. Pour compenser le manque d’énergie, nous devons utiliser la grande qualité de l’énergie de la vapeur. Nous reconsidérerons l’usage des combustibles nucléaires.
*2. Nous déciderons après avoir considéré suffisamment la situation. Dans le même journal sont publiées trois opinions de lecteurs :
Madame Ezawa Mizuki 46 ans : Pourquoi il n’y a pas de parlementaires qui se sont exprimés avec pour objectif une société sans énergie atomique ? Le Parti Démocratique (DP) a déjà approuvé le redémarrage de la centrale de Tomari à Hokajdo. J’ai peur, que lors du choix du nouveau Premier Ministre, Le DP recommencera à promouvoir, comme il a fait jusqu’à maintenant, sa politique énergétique nucléaire.
Madame Shindoo Jukie 61 ans : Il me semble, que parmi ces candidats, aucun ne pourra protéger notre vie. Je ne veux pas soutenir ces médiocres politiciens.
Madame Takitani Misaho 68 ans : Je soutiens l’actuel Premier Ministre Kan, à cause de sa déclaration concernant les énergies renouvelables et l’arrêt de la centrale nucléaire de Hamaoka. Les Japonais vivent maintenant dans l’inquiétude à cause de l’accident, mais le monde industriel montre clairement son intention d’exporter des réacteurs japonais à l’étranger. Ils veulent de nouveau créer une société avec comme souci le profit. Nous devons nous opposer à ce mouvement.
Moi aussi, je pense comme ces femmes. Je suppose que certainement de nombreuses personnes soutiennent Kan et sa politique concernant l’énergie atomique, mais on ne sait pourquoi, dans les journaux sont publiés de nombreux avis qui critiquent Kan. Est-ce que, le monde industriel et les politiciens avides de s’enrichir, qui veulent tirer profit des centrales nucléaires, ont soudoyé les médias et diffusent des informations diffamatoires sur Kan ?
Qui, parmi les candidats, développera la réalisation de la société sans énergie atomique ? Qui désapprouve le redémarrage des réacteurs actuels ? Peut-être aucun. Cependant le peuple stupide pense que critiquer Kan est à la mode, et cela lui semblera plus clair, car de nombreux "sages" journalistes le critiquent. Ensuite ils seront nombreux à regretter d’avoir rejeter Kan, mais alors déjà, il sera trop tard.
Pourquoi de nombreux politiciens ainsi que le monde industriel n’ont rien appris de cette catastrophe ? Un fameux chef d’entreprise a dit : "Sans profit, sans sécurité". Mais il fait erreur. Selon moi : "Sans sécurité, sans profit" est exact. TEPCO va à sa perte, par manque de sécurité.
En la politika mondo bruas multe. La nuna ĉefministro Kan Naoto eklaboris en junio 2010, sed li pli kaj pli perdis popularecon, kaj post kiam okazis la katastrofo, pli multaj homoj kritikas lin pro malrapida helpo al suferantoj. Pro tio antaŭ nelonge li devis deklari sian eksiĝon, kondiĉe, ke tri leĝprojektoj estu aprobitaj, kaj nun tiu kondiĉo estis plenumita. Hodiaŭ vespere li oficiale deklaris sian eksiĝon. Li estas la prezidanto de Demokratia Partio, kiu okupas plej multajn seĝojn en la parlamento, tial li fariĝis la ĉefministro aŭtomate. Nun aperis kelkaj kandidatoj anstataŭ li por la prezidanteco (samtempe por la ĉefministreco). Laŭ la ĵurnalo Asahi, ili havas jenajn opiniojn :
*1 pri energipolitiko,
*2 kaj pri refunkciigo de la nun ekzistantaj reaktoroj.
Maehara :
*1. Mi celas socion sen atomenergio, sed dum certa periodo ni devos dependi de tiu.
*2. Aprobo.
Kaieda :
*1. Parte dependi de atomenergio estas necese por stabile liveri energion.
*2. Pozitiva aprobo.
Kano :
*1. Ni ĉefe dependu de recirkuliga energio, sed ni devos eviti malbonan influon al la industria agado.
*2. Sen mencio.
Noda :
*1. Mi celas malpli da dependo de atomenergio, sed ni devos diskuti kun granda konsidero pri tio, ĉu ni tute nuligu la nukleajn centralojn aŭ ne.
*2. Aprobo.
Mabuĉi :
*1. Mi celas socion sen nukleaj centraloj. Por kompensi elektromankon, ni uzu altkvalitan vaporenergion. Ni rekonsideru la recirkuligon de nukleaj brulaĵoj.
*2. Post sufiĉa konsidero ni decidu.
En la sama ĵurnalo aperis tri opinioj de legantoj :
S-ino Ezaŭa Mizuki 46-jara : Kial ne aperas parlamentanoj, kiuj celas senatomenergian socion ? Demokratia Partio (DP) jam aprobis refunkciigon de la nuklea centralo Tomari en Hokajdo. Mi timas, ke okaze de naskiĝo de la nova ĉefministro, DP rekomencos antaŭenpuŝi la ĝisnunan atomenergian politikon.
S-ino Ŝindoo Jukie 61-jara : Ŝajnas al mi, ke inter tiuj kandidatoj neniu povos gardi nian vivon. Mi ne volas subteni tiajn aĉajn politikistojn.
S-ino Takitani Misaho 68-jara : Mi subtenas la nunan ĉefministron Kan, rilate al lia deklaro pri recirkuliga energio kaj haltado de la nuklea centralo Hamaoka. Nun japanoj vivas en maltrankvilo pro la akcidento, sed la industria mondo klare montras sian intencon eksporti japanajn reaktorojn al eksterlando. Ĝi denove volas havi profitcelan socion. Ni devas kontraŭi tiun movon.
Ankaŭ mi samopinias kun tiuj virinoj. Mi supozas, ke certe multaj homoj subtenas Kan pro lia politiko pri atomenergio, sed ial en ĵurnaloj aperas pli multaj voĉoj, kiuj kritikas Kan. Ĉu la industria mondo kaj monavidaj politikistoj, kiuj volas profiti el nukleaj centraloj, subaĉetis amaskomunikilojn kaj disvastigas falsan “malbonfamon” de Kan ?
Kiuj el la kandidatoj deklaros realigon de senatomenergia socio ? Kiuj malaprobos refunkciigon de la nunaj reaktoroj ? Eble neniu. Tamen stultaj popolanoj opinias, ke kritiki Kan estas modo kaj ŝajnigos sin pli kleraj, ĉar multaj “saĝaj” ĵurnalistoj kritikas lin. Poste multaj bedaŭros, ke ili eksigis Kan, sed tiam jam estos tro malfrue. _ Kial multaj politikistoj kaj la industria mondo ne lernas el tiu katastrofo ? Iu fama kompaniestro diris : “Sen profito, sen sekureco”. Sed li estas erara. Laŭ mi “Sen sekureco, sen profito” estas ĝusta. TEPCO malprofitas pro manko de sekureco.


Soutien solidaire à tous ceux qui souffrent.
Solidarecan subtenon al ĉiuj suferantoj.

Le 21 août 2011
La 21 an de aŭgusto 2011
Aujourd’hui, j’ai rencontré mon ami, qui a aménagé cette année dans la ville de Tone dans mon département de Gunma. Tone est aussi le nom de la grande rivière qui a sa source dans la ville. La ville qui, il y a peu, était un village, est très verdoyante et pleine d’hommes de bonne volonté. Mon ami aimait beaucoup y vivre. Dernièrement il a eu une petite fille et il était très heureux. Mais sa vie a subitement changé avec l’accident nucléaire.
Le 15 mars, quatre jours après l’accident nucléaire, il a plu à Tone. Le matin suivant, il a lavé sa voiture. Les gouttes d’eau étaient poisseuses. Étranges gouttes ! Il était étonné, mais il ne comprenait pas ce qui se passait. Un peu soupçonneux, il attribuait cela à l’accident nucléaire, mais il a rejeté cette idée : sa ville est à 200 kilomètres de la centrale nucléaire.
Ensuite il a remarqué, que la radioactivité est anormalement forte dans sa ville. Alors que la radioactivité au chef lieu de département Maebashi, est généralement de 0.03 microsieverts, dans sa ville elle est 10 fois plus forte. Il en a recherché la cause et a su, que lorsque ont eu lieu les grandes explosions à Fukushima, il y avait quatre périodes de vent. Trois d’entre-elles vers le nord, et une vers le sud ouest le long de la chaîne de montagne et les substances radioactives retombèrent. Dans les réacteurs et les éléments de couverture, se trouvaient diverses matières et substances. Les explosions ont brisé et pulvérisé tout cela, et dispersé dans le ciel les poussières, que les vents ont transportées et les pluies fait retomber. Quand ont explosé les bombes atomiques à Hiroshima et Nagasaki, il pleuvait des pluies noires. Ceux qui ont été mouillés ont été contaminés par la radioactivité. La même chose s’est produite à Tone.
Cet été, dans son jardin, la récolte est abondante avec de beaux concombres et de belles courges. Il en a mangé, mais pas son épouse, car elle avait un petit bébé, qu’elle nourrissait au sein, et elle avait peur que les légumes soient contaminés par la radioactivité, et qu’ensuite elle en souffre.
Toute la ville est polluée, mais les habitants évitent ce sujet. Ils ne peuvent changer la situation, alors ils n’ont d’autre choix excepté obéir. Son épouse et lui-même, étaient très heureux de déménager dans cette ville, jusqu’à l’accident, mais maintenant, ils doivent affronter ce mauvais coup du sort.
Hodiaŭ mi renkontiĝis kun mia amiko, kiu translokiĝis ĉi-jare en la urbon Tone en mia gubernio Gunma. Tone estas ankaŭ la nomo de la granda rivero, kiu fontas el tiu urbo. La urbo, kiu antaŭnelonge estis vilaĝo, estas plena de verdaĵo kun bonkoraj homoj. Li tre ŝatis ĝin. Lastatempe al li naskiĝis filino kaj li havis tre feliĉan tempon. Sed lia vivo subite sanĝiĝis pro la nuklea akcidento.
La 15 an de marto, 4 tagojn post tiu nuklea akcidento, pluvis en lia urbo. La sekvantan matenon li purigis aŭtomobilon. La gutoj sur ĝi estis gluecaj. Strangaj gutoj ! Li miris, sed li ne komprenis, kio okazis. Li iom suspektinte atribuis tion al la nuklea akcidento, sed li neis sian suspekton, ĉar lia urbo estas 200 kilometrojn fore de la nuklea centralo.
Poste li rimarkis, ke radioaktiveco en lia urbo estas nenormale forta. Dum la forteco de radiaktiveco en la gubernia ĉefurbo Maebaŝi estas ĝenerale 0.03 mikrosievertoj, tiu en lia urbo estas 10-oble forta. Li esploris la kialon kaj sciis, ke kiam okazis grandaj eksplodoj en Fukuŝima, estis 4 ventfluoj. Tri el ili iris norden, kaj unu venis al sudokcidenten laŭ la spina montaro kaj faligis radioaktivajn substancojn. En la reaktoroj kaj ĝiaj kovrilaj domoj troviĝas diversaj aĵoj kaj substancoj. La eksplodoj rompiĝis tiujn en pecetojn kaj disĵetis tiujn kiel polvojn en la ĉielon, kiujn ventoj transportis kaj pluvoj faligis. Kiam eksplodis atombomboj en Hiroŝima kaj Nagasaki, pluvis nigraj pluvoj. Tiuj, kiuj malsekiĝis pro tiuj, poste suferis pro radioaktiveco inkuludita en ili. Samo okazis en lia urbo.

Ĉi-somere en lia ĝardeno la rikolto estas riĉa kun belaj kukumoj kaj kukurboj. Li manĝas tiujn, sed lia edzino ne, ĉar ŝi havas ĵusnaskitan bebon. Ŝi mamnutras ŝin, tial ŝi timas, ke tiuj legomoj malpuraj pro radioaktiveco poste suferigos ŝin.
La tuta urbo estas malpura, sed la loĝantoj evitas tiun temon. Ili ne povas ŝanĝi la situacion, tial ili ne havas alian elekton krom obei ĝin. Translokiĝo al tiu urbo donis al li kaj lia edzino grandan feliĉon ĝis la akcidento, sed nun ili devas fronti al la nova, malfeliĉa sorto.


Le 17 août 2011
La 17 an de aŭgusto 2011
Pour ma femme et moi, c’est le dernier jour aujourd’hui, que nous passons dans cette maison. Nous sommes arrivés ici en 1975. J’ai donc vécu ici 36 ans. Par chance, mon voisin a acheté ma maison et va l’utiliser. Cette famille se compose des parents nettement plus âgés que nous, de leur fils et belle-fille et leurs deux petites filles. Leur maison n’est pas aussi grande, ce qui fait que les parents utiliseront peut-être cette maison. Ils veulent aussi utiliser quelques meubles, et cela me réjouit car je n’ai pas besoin de les jeter comme des déchets. L’après midi, j’ai nettoyé ces meubles avec grand soin, en leur parlant : "Merci beaucoup pour votre long service à notre disposition. Je veux, que vous vous rendiez utile encore davantage pour mes voisins." J’ai même versé une larme...

Deux plantes sont appréciées maintenant.

Après la catastrophe, on s’est mis à s’intéresser à deux plantes.
➣ L’une est la momordique (en Japonais : nigauri, concombre amer), que vous voyez sur la photo ci-dessus.
Le grand tsunami a détruit les centrales nucléaires (pas seulement celles de Fukushima, mais en a aussi un peu endommagé d’autres), ce qui fait qu’il manque de l’électricité. Le gouvernement a donné l’ordre, dans le secteur industriel, à toutes les entreprises, de réduire leur consommation de 15%. Si les entreprises ne peuvent pas remplir cette exigence, elles doivent payer une amende. Les familles ordinaires n’ont pas à obéir à cette recommandation, mais tous ont conscience qu’il faut économiser l’électricité.
Pendant l’été au Japon, la chaleur est intolérable. De quelle manière peut on vivre pendant cet été, en n’utilisant pas, ou très peu, la climatisation ? C’est là que cette plante nous aide. Regardez, elle recouvre la fenêtre comme un rideau vert. En même temps, elle nous donne des concombres. De cette manière, sans climatiseur, on peut rafraîchir les chambres. Notre voisin aussi, prend soin des plantations et, avant-hier, sa femme nous a donné quelques concombres. Peut-être, l’an prochain, les fenêtres de cette maison, seront recouvertes par ces plantes grimpantes.

➣ L’autre plante est le tournesol. Quelle utilité a-t-il ? Est-ce qu’il rafraîchit le climat ? Pas du tout. Est-ce qu’il nous donne du courage ? Peut-être que oui, mais, il ne s’agit pas de cela. Il absorbe la radioactivité. Dans le journal Mainiĉi du 8 août on dit ceci : « En mars 10 jeunes commerçants de la ville de Fukushima ont lancé le projet "Parents plantez des tournesols pour Fukushima". Ils envoient des graines de tournesol à tous les parents du Japon qui participent. Ils plantent et récolteront des graines. Et l’an prochain, on les sèmera toutes à Fukushima. Ils ont envoyé une annonce concernant ce projet, aux journaux, et tout de suite sont arrivés de nombreux candidats intéressés. »
Pour le travail d’expédition, ils ont sollicité l’aide d’ateliers pour handicapés. Tous ont eu du travail et de l’argent pour cela. Quand on récoltera les graines des tournesols, on pourra les envoyer par la poste à Fukushima. Mais les organisateurs veulent que chacun vienne à Fukushima, apporter les graines pour se lier d’amitié avec les habitants. Les graines ont déjà été échangées avec 13 000 familles et les tournesols ont fleuri en beauté.
Un gérant de centre d’esthétique, Monsieur Onĵooĵi, âgé de 46 ans, du département de Kanagawa, a demandé à ses 50 clients de semer des semences. Il dit : "Quand j’ai pensé à tout ce que l’on pourrait faire pour les sinistrés, j’avais connaissance de ce projet, et j’ai tout de suite postulé. Chaque jour j’ai vu les tournesols pousser, en pensant aux habitants de Fukushima, et cela m’encourage".
L’organisateur prévoit de faire un grand labyrinthe avec les tournesols et veut que les enfants de Fukushima, qui maintenant ne peuvent jouer dehors, puissent jouer avec. Vous pouvez voir le projet à l’adresse : Labyrinthe
Cependant, le problème se produira ensuite. C’est vrai, les tournesols absorbent la radioactivité, mais celle-ci ne disparaîtra jamais. Où va-t-on jeter les graines de tournesol pleines de radioactivité ? Le journal n’en parle pas.

Hodiaŭ estas la lasta tago por mi kaj mia edzino tranokti en tiu ĉi domo. Ni venis ĉi tien en 1975, do mi vivis en tiu ĉi domo 36 jaroj. Feliĉe mia najbaro aĉetis kaj uzos ĝin. Tiu familio konsistas el gepatroj iom pli maljunaj ol ni, iliaj filo kaj bofilino kaj iliaj du nepinoj. Ilia domo ne estas tiel granda, tial tiuj gepatroj eble uzos tiun ĉi domon. Ili volas uzi ankaŭ kelkajn meblojn, kaj tio ĝojigas min, ĉar ni ne bezonas forĵeti tiujn kiel rubaĵojn. Posttagmeze mi purigis tiujn meblojn kun granda zorgo, alparolante al ili : “Koran dankon pro via longjara servo al ni. Mi volas, ke vi plu servu por mia najbaro”. Mi eĉ iom larmis.

Du plantoj fariĝis ŝatataj.

Post la katastrofo oni ekhavis intereson pri du plantoj.
➣ Unu estas momordiko (en la japana, nigauri, maldolĉa kukumo), kiun vi vidas supre en la foto.
La granda cunamo detruis nukleajn centralojn (ne nur tiujn en Fukuŝima, sed damaĝetis ankaŭ aliajn), tial mankas elektro. La registaro instrukciis al la industria mondo, ke ĉiuj kompanioj ŝparu elektron je 15%. Se kompanioj ne povas plenumi tiun postulon, ili devas pagi punmonon. Ordinaraj familioj ne devas obei tiun instrukcion, sed ĉiuj havas konscion pri elektro-ŝparado.
Japana somero estas netolereble varma. Kiamaniere oni povas vivi en tia somero, ne uzante aŭ malmulte uzante klimatizilon ? Tiam helpas tiu planto. Vidu, ĝi kovras la fenestron kiel verda kurteno. Samtempe ĝi donas al ni kukumojn. Tiammaniere sen klimatizilo, oni povas malvarmigi ĉambrojn. Ankaŭ tiu najbaro vartas momordikojn, kaj antaŭ hieraŭ la edzino donis al ni kelkajn kukumojn. Eble en la venonta jaro la fenestroj de tiu ĉi domo estos kovritaj per tiuj volvotiĝaj plantoj.

➣ La alia estas sunfloro. Kian efikon ĝi havas ? Ĉu ili malvarmigas la klimaton ? Tute ne. Ĉu ili kuraĝigas nin ? Eble jes, sed ne temas pri tio. Ili ensuĉas radioaktivaĵojn. La ĵurnalo Mainiĉi jene raportis la 8 an de aŭgusto : « En marto 10 junaj komercistoj en la urbo Fukuŝima iniciatis projekton “Nutrogepatroj de sunfloroj de Fukuŝima”. Ili sendas semojn de sunfloroj al nutrogepatroj en la tuta Japanio, kiuj plantas kaj rikoltos semojn, kaj en la venonta jaro tiujn oni semos en Fukuŝima. Ili sendis anoncon pri tiu projekto al ĵurnaloj, kaj tuj venis multaj kandidatoj pri nutrogepatroj. »
Ekspedlaboron ili petis de la laborejo de handikapuloj, tial tiuj havis laboron kaj monon pro tio. Kiam oni rikoltos semojn de sunfloroj, oni povos sendi tiujn per poŝto al Fukuŝima, sed la prizorgantoj volas, ke ili venu al Fukuŝima, kunportante la semojn, por interamikiĝi kun lokaj homoj. Semoj jam vojaĝis al 13000 nutrogepatroj kaj bele floras sunfloroj.
Beligisto s-ro Onĵooĵi, 46-jara, en la gubernio Kanagaŭa, petis de siaj 50 klientoj la semadon. Li diras : “Kiam mi pripensis, kion mi povos fari por la suferantoj, Mi sciis tiun projekton. Mi tuj kandidatiĝis. Ĉiun tagon mi vidas sunflorojn kreski, pensante pri fukuŝima-anoj, kaj tio kuraĝigas min”.
La prizorganto planas fari grandegan labirinton per tiuj sunfloroj kaj volas, ke geknaboj de Fukuŝima, kiuj nun ne povas ludi ekstere, ĝuu ĝin. Vi povas vidi la projekton en Labirinton
Tamen la problemo okazos poste. Ja, sunfloroj ensuĉas radioaktivaĵojn, sed radioaktiveco neniam malaperos. Kien oni forĵetos la velkintajn sunflorojn plenajn de radioaktiveco ? La ĵurnalo ne raportis tion.


Le 16 août 2011
La 16 an de aŭgusto 2011
Après le travail, les ouvriers se rassemblaient dans le hall de la centrale

Depuis longtemps je voulais écrire au sujet de la situation des travailleurs dans les centrales nucléaires. Mais le manque de temps ne m’a pas aidé. Le 13 août, à ce sujet, a été publié un article rédactionnel dans le journal Akahata (Journal du parti communiste Japonais), et je l’ai trouvé très bon, alors, à la place d’un article à écrire, je vais le traduire.

On ne peut maîtriser les réacteurs avec un "travail jetable".

Déjà 5 mois sont passés depuis l’accident de la centrale nucléaire N°1 de Fukushima, de la compagnie électrique Tokio (TEPCO). Sur le terrain, on a trouvé des endroits extrêmement pollués par la radioactivité, et en plus, on a de nombreuses autres difficultés. Ce qui fait que le travail qui consiste à rendre normal le fonctionnement des réacteurs est très difficile.
Le travail dans cette ambiance de radioactivité, pourra causer aux ouvriers des maladies soit foudroyantes, soit qui apparaîtrons après des années. Il est interdit de continuer de travailler aux intervenants qui ont reçu une radioactivité supérieure à la norme définie par la loi sur la santé au travail. Si on ne pouvait arranger un juste système de contrôle de la santé des ouvriers, alors maîtriser le fonctionnement des réacteurs deviendrait encore plus difficile.

On a déjà dénombré le nombre des victimes.

Depuis le début, les centrales nucléaires sont administrées de manière anormale, à savoir que très peu de personnel des compagnies électriques font fonctionner l’ensemble. Alors que la plupart des intervenants sont embauchés par des compagnies de sous-traitance. Avant l’accident à la centrale N°1, il n’y avait que 1 000 employés de TEPCO, alors qu’y travaillaient plus de 9 000 personnes.
Pendant que les réacteurs sont en fonctionnement normal, on n’a pas besoin d’un grand nombre de travailleurs, car on peut contrôler le réacteur par un système à distance dans des services centralisés. Mais lorsque l’on effectue un contrôle de fonctionnement tous les 13 mois, on a besoin de nombreux ouvriers. Pour cela on recherche du personnel temporaire. Et ce personnel est principalement prévu pour faire le travail dangereux, comme le contrôle et la réparation des équipements de mesures, et le nettoyage des canalisations d’évacuation des déchets et boues radioactives.
Lors du congrès de la ligue des avocats, Monsieur Watanabe Hirojuki, membre de l’assemblée de la ville de Iwaki dans le département de Fukushima (ville voisine de la centrale gérée par le parti communiste), a expliqué la situation des travailleurs de la centrale : TEPCO paye 50 000/100 000 yens (500/1000€) pour un travail journalier, par ouvrier. Mais entre TEPCO et la société qui embauche les ouvriers, se trouvent quelques sociétés intermédiaires, qui respectivement empochent une bonne partie de la somme payée. Ce qui fait qu’en fin de cette succession d’intermédiaires, les travailleurs ne reçoivent que 6 500/12 000 yens (65/120€). Ils se plaignent : " Même si nous travaillons dans des conditions très sévères de radioactivité, on ne nous donne aucune compensation".
Encore maintenant, TEPCO recrute des ouvriers et les fait travailler de la même manière qu’avant l’accident. Le 24 mars, plusieurs ouvriers ont été exposés à une radioactivité supérieure à la norme, dans un local souterrain inondé. TEPCO a donné l’ordre aux ouvriers d’entrer dans le local. Aucune mesure préalable de la radioactivité n’avait été faite. Aucune information sur la dangerosité de ce travail non plus. On n’a pas considéré que la sécurité des travailleurs est importante.
Après l’accident, l’administration a relevé la limite maximum d’exposition des ouvriers dans le cas de situation d’urgence. Cela a pour but de classer Fukushima hors de la loi sur la santé au travail en prétextant le manque d’ingénieurs et d’intervenants. Après l’accident, de nombreux ouvriers ont été exposés à la radioactivité, mais on n’est pas pressé d’examiner les dommages corporels. Il se trouve plus de 500 entreprises qui interviennent dans l’embauche des ouvriers, c’est pourquoi TEPCO n’a pas suffisamment d’informations sur les ouvriers. 144 Ouvriers ont disparu, et plus de 800 n’ont aucune chance d’être examinés au sujet de leur contamination. Ils sont vraiment des "ouvriers jetables".

Jusqu’à la démolition des réacteurs, qu’on établisse une procédure sûre.

Pour la démolition des réacteurs, on a besoin de beaucoup de temps et de nombreux ingénieurs et ouvriers. Dans tout le Japon, il manque des spécialistes, le gouvernement et TEPCO doivent établir une procédure sûre.
Pour ces ouvriers, on ne doit jamais oublier les examens de contrôle d’exposition. Il faut obtenir une amélioration des conditions de travail, sans exploitation de sociétés intermédiaires, ainsi que des soins et une compensation pour les travailleurs exposés. Il est interdit de saboter le travail de la part de TEPCO. Le devoir du gouvernement est d’imposer à TEPCO d’assurer de bonnes conditions de travail et d’être attentif à la sécurité et la santé des ouvriers. (Fin)
J’ajoute quelques idées : C’est difficile de recruter des hommes pour un travail dangereux dans les centrales nucléaires. Aussi des hommes et des sociétés douteuses, demandent de manière détournée d’embaucher des ouvriers recrutés dans les quartiers pauvres des grandes villes comme Tokyo et Osaka. L’argument de recrutement est : "Vous pouvez gagner de l’argent en travaillant quelques minutes par jour". C’est vrai. Le personnel dans les centrales nucléaires travaille, en portant un enregistreur de radioactivité, en entrant dans les locaux. Si l’enregistreur se déclenche après 3 minutes, c’est la fin du travail de la journée. De cette façon, les ouvriers travaillent jusqu’à ce qu’ils atteignent la quantité limite d’exposition. Peut-être que TEPCO paye à ceux là, un peu de compensation, des clopinettes en somme (namida-kin en japonais, qui veut dire "l’argent des larmes") et on les renvoie.
Que peuvent-ils faire ? Ils seront au chômage et ils voudront certainement travailler dans une autre centrale nucléaire. Dans ce cas, si leurs noms sont déjà connus par d’autres centrales, ils n’auront pas le droit de travailler, alors, ils se font embaucher avec un pseudonyme, pour qu’ils puissent à nouveau travailler dans ce secteur. Je suppose que ces disparus de Fukushima travaillent certainement dans une autre centrale, sous un pseudonyme. La production de l’énergie atomique est organisée autour de cette base obscure et injuste, piétinant les droits humains des hommes pauvres.
Post la laboro laboristoj kolektiĝis en la salonon de la centralo.

Longe mi volis skribi pri la situacio de laboristoj en la nukleaj centraloj, sed tempomanko malhelpis min. La 13an de aŭgusto aperis redakcia artikolo pri tiu temo en la ĵurnalo Akahata (ĵurnalo de Japana Komunista Partio), kaj mi trovis ĝin tre bona, tial anstataŭ mia verkota aritikolo, mi tradukos ĝin.

Oni ne povos regi la reaktorojn per “forĵetebla laboro”.

Jam 5 monatoj pasis post la akcidento en la nuklea central n-ro 1 de Fukuŝima de la Elektro Kompanio Tokio (TEPCO). En la tereno oni trovis lokojn treege malpurigitaj per radioaktiveco kaj krome oni havas multajn aliajn malfacilaĵojn, tial la laboro por renormaligi la reaktorojn estas treege malfacila.
Laboro en tia radioaktivigita stato povos kaŭzi al tieajn laboristojn malsanon akutan aŭ aperontan post longe. Al laboristoj, kiuj ricevis pli da radioaktiveco ol la normo difinita en la Leĝo pri laborista sano, estas malpermesite plu labori. Se oni ne povus aranĝi ĝustan kontrolsistemon pri la sano de la laboristoj, regi la reaktorojn mem fariĝus pli malfacile.

Viktimoj estas jam kalkulitaj.

Ekde la komenco nukleaj centraloj estas administrataj en nenormala strukturo, nome, administrataj de malmultaj funkciuloj de la elektraj kompanioj kaj multegaj laboristoj dungitaj de subkontraktaj kompanioj. Antaŭ la akcidento en la nuklea centralo n-ro 1, sub 1000 funkciuloj de TEPCO, pli ol 9000 laboristoj laboris.
Dum la reaktoroj estas en la normala funkciado, oni ne bezonas tiom multe da laboristoj, ĉar oni povas kontroli la reaktoron kaj la sistemon en la centra oficejo, sed kiam oni faras regulan ekzamenon ĉiun 13an monaton, oni bezonas multajn laboristojn. Por tio oni kolektas portempajn laboristojn. Ĉefe tiuj laboristoj faras danĝerajn laborojn kiel kontrolon kaj riparadon de la mezuriloj kaj tuboj kaj foĵetadon de akumulita radioaktiva koto en la reaktoroj.
En la simpozio organizita de la Ligo de advokatoj, s-ro Ŭatanabe Hirojuki, membro de la asembleo de la urbo Iŭaki en la gubernio Fukuŝima, najbara urbo de la centralo, kaj apartenanta al Komunista Partio, klarigis la situacion de tiuj laboristoj : TEPCO pagas po 50000 100000 enojn (500 1000 eŭrojn) por la unutaga laboro por unu laboristo, sed inter TEPCO kaj la kompanio, kiu dungas tiujn laboristojn, troviĝas kelkaj perantaj kompanioj, kiuj respektive enpoŝigas parton de la pagita mono, tiel ke la laboristoj ĉe la fino de tiu kompania ĉeno ricevas nur 6500 12000 enojn (65 120 eŭrojn). Ili plendas : “Eĉ ni laboras en tre severa kondiĉo en radioaktiveco, oni donas al ni neniun kompenson”.
Eĉ nun TEPCO kolektas laboristojn kaj laborigas ilin sammaniere kiel antaŭ la akcidento. La 24an de marto pluraj laboristoj estas eksponataj al radioaktiveco pli ol la normo en la subtera flako. TEPCO estis ordoninta la laboristojn eniri en tiun lokon, ne mezurinte anticipe la kvanton de radioaktiveco tie kaj ne atentigante al ili danĝeron de tiu laboro. Ĝi ne konsideris la sekurecon de laboristoj tiel grava.
Post la akcidento, la registaro plialtigis la limon de eksponaĝo de laboristoj okaze de la urĝa situacio. Ĝi celas esceptigi Fukuŝima-on el la Leĝo pri laborista sano, pretekstante la mankon de inĝenieroj kaj laboristoj.
Post la akcidento multaj laboristoj eksponiĝis al radioaktiveco, sed oni tre malrapide esploras pri la enkorpa eksponaĝo. Troviĝas pli ol 500 kompanioj, kiuj intervenas en la dungado de laboristoj, tial TEPCO ne havas sufiĉan informon pri la laboristoj. 144 laboristoj malaperis, kaj pli ol 800 laboristoj ne havas ŝancon ekzameni sin pri eksponaĝo. Vere ili estas forĵeteblaj laboristoj.

Ĝis la malkonstruo de la reaktoroj, oni establu certan sistemon.

Por la malkonstruo de reaktoroj, oni bezonas multe da tempo kaj multe da inĝenieroj kaj laboristoj. En la tuta Japanio estas mankantaj tiuj laboristoj, do la registaro kaj TEPCO establu certan sistemon.
Neniam manku ekzameno de eksponiĝo pri ĉiuj laboristoj, plibonigo de laborkondiĉaro sen ekspluato de perulaj kompanioj, kuracado kaj kompenso de eksponataj laboristoj. Estas ne permesebla la sabotaĝo de TEPCO. La devo de la registaro estas devigi TEPCON teni la laborkondiĉaron bona kaj atenti sekurecon kaj sanon por laboristoj. (Fino)
Mi iom aldonas. Estas malfacile varbi homojn al la danĝera laboro en nukleaj centraloj, tial dubindaj homoj kaj kompanioj kaŝite petitaj de elektraj kompanioj varbas homojn en malriĉulaj kvartaloj en grandaj urboj kiel Tokio kaj Osako. La frapfrazo estas “Vi povas gajni monon por kelkminuta laboro tage”. Tio estas vera. Laboristoj en nukleaj centraloj ope laboras, portante mezurilon pri radioaktiveco, kaj eniras en iun lokon. Se la mezurilo alarmas post 3 minutoj, tio estas la fino de tiutaga laboro. Tiamaniere laboristoj laboras ĝis la kvanto de eksponaĝo atingos la limon. Eble TEPCO pagas al tiuj iom da kompenso kiel larmo-monon (namida-kin en la japana lingvo) kaj forpelas ilin.
Kion ili povos fari ? Ili estos senlaboruloj, kaj certe volas labori en alia nuklea centralo. En tiu okazo, se iliaj nomoj estas jam informitaj al aliaj centraloj, ili ne rajtas labori, tial ili volas labori pseudonime, por ke ili povu denove labori en alia centralo. Mi supozas, ke tiuj malaperintoj el Fukuŝima certe laboras en alia centralo, denove pseudonime. Atomenergia produkto de elektro dependas de tia nigra, neĝusta bazo, subpremante homajn rajtojn de malriĉaj homoj.


"Mémorial de la paix d’Hiroshima"
Dôme endommagé par la bombe atomique

Atombombita Domo en Hiroŝima

Le 15 août 2011
La 15 an de aŭgusto 2011
Deux images d’un pays dévasté

Le 6 août est le Jour d’Hiroshima, le 9 août le Jour de Nagasaki et le 15 août est la journée commémorative de la fin de la guerre du Pacifique. Le début du mois d’août est, pour les Japonais, une période pour se souvenir de la guerre mais, principalement, nous et les journaux la commémorons comme si nous en étions victimes, mais pas comme envahisseurs de pays asiatiques. Cette année, cette tendance s’est accentuée à cause de l’accident nucléaire de Fukushima, comme le montrent les titres du journal Mainishi du 15 août. Ils sont “66 ans après la guerre, nous jurons à nouveau de reconstruire” et “ Nous ferons revivre aussi les régions dévastées”.
Pendant la guerre, nous avons certes été dévastés mais, avant tout, nous devons nous rappeler et nous faire pardonner que nous avons causé des dommages à des pays d’Asie, mais, à cause du grand choc de la catastrophe, actuellement nos têtes ne pensent qu’à des images d’un “pays dévasté”.

Qu’ont dit les maires de Hiroshima et Nagasaki ?

Le Japon a souffert 4 fois de l’énergie atomique des États-Unis : Hiroshima, Nagasaki, l’atoll de Bikini et Fukushima. Les réacteurs de Fukushima ont été fabriqués et à moitié imposés par les États-Unis par l’intermédiaire de politiciens japonais qui ont trahi leur pays. C’est pourquoi, selon moi, les déclarations d’Hiroshima et Nagasaki doivent être clairement contre l’utilisation de l’énergie nucléaire. Qu’ont dit les maires des deux villes pendant la cérémonie, à propos de l’accident nucléaire ?

Déclaration d’Hiroshima : Le maire Macui Kazumi

Le 11 mars a eu lieu le grand séisme à l’est du Japon. La catastrophe nous rappelle celle de Hiroshima, il y a 66 ans, et je ressens une grande douleur dans mon cœur. J’exprime mes profondes condoléances aux nombreux morts de la catastrophe. La ville d’Hiroshima souhaite votre reconstruction la plus rapide possible et vous soutient dans les régions endommagées.
Il s’en est suivi un accident nucléaire à la centrale n°1 de Fukushima, et la menace permanente de radioactivité inquiète les victimes et de nombreux autres personnes, et cela a sapé la base de la confiance des Japonais envers la production nucléaire d’électricité, et il se trouve des personnes qui insistent pour l’arrêter, en pensant que l’énergie nucléaire et l’humanité ne peuvent cohabiter, et il y a aussi des personnes qui recommandent qu’on contrôle plus sévèrement l’énergie nucléaire et qu’en même temps on utilise davantage les énergies renouvelables. Le gouvernement japonais, constatant sincèrement cette situation, doit reconsidérer la politique énergétique et prendre des mesures concrètes pour retrouver la compréhension et la confiance des Japonais.

Déclaration de Nagasaki : Le maire Taue Tomihisa

Nous sommes choqués par l’accident nucléaire de la centrale n°1 de Fukushima, de la compagnie d’électricité Tokio, qui a suivi le grand tremblement de terre de l’est du Japon. Des réacteurs nus à cause d’explosions ! Nulle part on ne voit des habitants dans les gravats autour des centrales. Personne ne sait quand ces réfugiés de la radioactivité pourront rentrer chez eux. Pourquoi une telle situation est-elle arrivée, dans laquelle nous, dans un pays frappé par la bombe nucléaire et qui appelle à ce que “Plus jamais il n’y ait de victimes de bombe atomique”, devons craindre les horreurs de la radioactivité ? Il est venu le temps que nous discutions profondément et choisissions quelle société nous voulons construire. Il est nécessaire que nous exploitions l’énergie renouvelable au lieu de l’énergie nucléaire, bien que nous aurons besoin de beaucoup de temps pour cela, pour changer notre société en une autre qui dépendra d’une énergie plus sûre.

Quelles misérables déclarations ! Les deux maires n’ont pas exprimé leur opinion. Qui, plus fortement que vous deux, peut exiger des compagnies d’électricité, du monde industriel et du gouvernement un arrêt de la production nucléaire d’électricité ? S’ils avaient une telle attitude faible contre la politique nucléaire, l’abolition des armes nucléaires ne se réaliserait jamais.

Kyōto n’utilisera pas du bois de Rikuzen-Takada

Dans le compte-rendu du 10 août, j’ai écrit au sujet du Gozan-okuribi à Kyōto, pendant lequel on dessine des lettres sur les collines avec de grands feux, du bois de la ville de Rikuzen-Takada. Kyōto avait décidé d’utiliser du bois de cette ville mais ensuite, on a détecté du césium de ces bois et on a décidé de ne pas les utiliser.
Auparavant, on avait déjà examiné ces bois et on n’avait pas trouvé de césium, et, étrangement, cette fois-ci on en a trouvé. Chose incompréhensible pour moi.
Du Bildoj de damaĝita lando

La 6 a de aŭgusto estas Hiroŝima-Tago, la 9 a de aŭgusto estas Nagasaki-Tago kaj la 15 a de aŭgusto estas la memortago de la fino de la Pacifika Milito. La komenco de aŭgusto estas periodo por japanoj por rememori la militon, sed ĉefe ni kaj ĵurnaloj rememoras ĝin kvazaŭ ni estus viktimoj de la milito, sed ne invadintoj al aziaj landoj. Ĉi-jare tiu tendenco pli fortiĝis pro la nuklea akcidento en Fukuŝima, kiel montras la titoloj de la ĵurnalo Mainiĉi de la 15 a de aŭgusto. Ili estas “66 jarojn post la milito, ni denove ĵuras rekonstruo” kaj “ Ni revivigos ankaŭ la damaĝitajn regionojn”.
Dum la milito ni ja estis damaĝitaj, sed antaŭ ĉio ni devas rememori kaj pardonpeti, ke ni donis damaĝon al aziaj landoj, sed pro la granda ŝoko de la katastrofo, nun nia kapo estas plena nur de bildoj de “damaĝita lando”.

Kion diris urbestroj de Hiroŝima kaj Nanasaki ?

Japanio suferis pro atomenergio de Usono kvar fojojn : Hiroŝima, Nagasaki, Bikini kaj Fukuŝima. La reaktoroj de Fukuŝima estas produktitaj kaj duone truditaj de Usono pere de naciperfidulaj japanaj politikistoj. Tial, laŭ mia opinio, la deklaracioj de Hiroŝima kaj Nagasaki devas esti klare kontraŭ la uzo de nuklea energio. Kion la urbestroj de ambaŭ urboj diris en la ceremonio, rilate al la nuklea akcidento ?

Hiroŝima-deklaracio : La urbestro Macui Kazumi

La 11 an de marto okazis la granda tertremo de la Orienta Japanio. La katastrofo rememorigas al ni tiun de Hiroŝima antaŭ 66 jaroj, kaj mi sentas grandan doloron en mia koro. Mi esprimas mian profundan kondolencon al multaj mortintoj dum la katastrofo. La urbo Hiroŝima esperas vian plej fruan rekonstruon kaj subtenas vin en la damaĝitaj regionoj.
Sekve okazis nuklea akcidento en la nuklea centralo n-ro 1 de Fukuŝima, kaj la daŭra minaco de radioaktiveco maltrankviligas suferantojn kaj multajn aliajn, kaj subfosis de la fundamento la fidon de la japanoj al la atomenergia produkto de elektro, kaj troviĝas homoj kiuj insistas ĉesigi ĝin, opiniante, ke nuklea energio kaj la homaro ne povas kunvivi, kaj ankaŭ troviĝas homoj, kiuj rekomendas, ke oni pli severe kontrolu atomenergion kaj samtempe pliutiligu recirkuligeblan energion. La japana registaro, sincere konstatante tiun situacion, devas retaksi energipolitikon kaj fari konkretajn rimedojn por ke ĝi reakiru komprenon kaj fidon de la japanoj.

Nagasaki-deklaracio : La urbestro Taue Tomihisa

Ni estas ŝokita pro la nuklea akcidento de la nuklea centralo n-ro 1 de Fukuŝima de la Elektra Kompanio Tokio sekvanta la grandan tertremon de la Orienta Japanio. Nudaj reaktoroj pro eksplodoj ! Nenie vidiĝas loĝantoj en la ruboj ĉirkaŭ la centraloj. Neniu scias, kiam povos reveni hejmen tiuj rifuĝintoj el la radioaktiveco. Kial naskiĝis tia situacio, en kiu ni en atombombita lando, kiu apelacias “Neniam plu estiĝu atombombitoj”, devas timi la teruron de radioaktiveco ? Venis tempo, ke ni diskutu profunde kaj elektu, kian socion ni volas konstrui, Estas necese, ke ni ekspluatu recirkuligeblan energion anstataŭ atomenergio, kvankam ni bezonos longan tempon por tio, por ŝanĝi nian socion en tiun, kiu dependas de pli sekura energio.

Kiel mizeraj deklaracioj ! Ambaŭ urbestroj ne esprimis sian opinion. Kiu povas postuli pli forte de la elektraj kompanioj, la industria mondo kaj la registaro pri la ĉesigo de la atomenergia produkto de elektro, ol vi ambaŭ ? Se ili havus tiel malfortan sintenon kontraŭ nuklea politiko, abolo de nukleaj armiloj neniam realiĝus.

Kioto ne uzos lignaĵojn el Rikuzen-Takada
_ En la raporto de la 10 a de aŭgusto mi skribis pri Gozan-okuribi en Kioto, en kiu oni skribas literojn sur la montetoj per fajrego per lignaĵoj de la urbo Rikuzen-Takada. Kioto decidis uzi lignaĵojn el tiu urbo, sed poste oni detektis cezion el la lignaĵoj, kaj redecidis ne uzi tiujn. Antaŭe oni jam ekzamenis la lignaĵojn kaj trovis neniun cezion, sed strange ĉi-foje oni trovis cezion. Ne komprenebla afero por mi.


Le 12 août 2011
La 12 an de aŭgusto 2011
Neuf lecteurs m’ont envoyé un message d’encouragement pour les élèves de Tooni. Je les traduis et les envoie à Madame Takadate, qui les fera paraître dans le prochain bulletin d’information du projet. J’attends davantage de messages de votre part, sincères lecteurs.

Madame Hasegawa, sinistrée

Je me prépare maintenant à déménager dans la maison de ma mère décédée. Pour cela, je dois premièrement, évacuer ce que possédaient mes parents. Les grands appareils ménagers et les meubles je les ai déjà envoyés aux sinistrés. J’en ai parlé dans mes comptes rendus. Mais il reste d’autres petites choses, exemple : la boite de couture. Ceux qui ont tout perdu, ont peut-être besoin de ces choses là. Mais avant de les envoyer je voulais une confirmation de la part de Madame Takadate. Cependant, elle s’occupe principalement de l’école, et n’a pas de contact direct avec les sinistrés. Elle m’a donc envoyé une adresse. J’ai téléphoné à cette dame, nommée Hasegawa, et j’ai reçu les informations suivantes :
"Presque tout le village a été détruit par le tsunami, ce qui fait que les villageois ont besoin de tout. A partir du jour où le tsunami a tout détruit, le village est resté isolé pendant deux semaines. Après, sont arrivés des vivres, mais c’était le commencement : des vermicelles prêt à consommer, ensuite un demi litre de riz par personne.
Maintenant nous habitons dans une maison provisoire hors du village avec mon fils de 14 ans (elle ne mentionne personne d’autre). Il veut aller au lycée dans le chef-lieu de Morioka, avec comme but de devenir scientifique ou médecin. Après le tsunami, j’étais désespérée, mais j’ai commencé à remarquer que cela ne solutionnera aucun problème, j’ai donc décidé de ne pas regarder en arrière, mais seulement envisager et prévoir ce qui concerne mon fils."
Dans mon cœur est né l’envie d’aider son fils. J’ai fait un paquet, dans lequel j’ai mis l’ensemble de couture, des tasses, et évidement 6 livres en anglais. Parmi ceux-ci il y avait : "Nausicaa de la vallée des vents" et "Laputa, le château dans le ciel" que j’ai traduit moi même avec les titres identiques au fameux film d’animation du metteur en scène Hayao MIYAZAKI. Je suis certain que ces livres donneront du courage au fils de Madame Hasegawa.

Pêches de Fukushima

Le département de Fukushima est réputé pour la production de divers fruits délicieux. Mais, cette année, les fruits de Fukushima ne se vendent pas du tout. J’ai lu dans les journaux des articles sur ce thème, et je me suis remémoré que la sœur de mon amie de Fukushima, produit des pêches. Je lui ai téléphoné, et j’ai su que sa sœur aussi était inquiète et désespérée. Pour aider mon amie et sa sœur, j’ai tout de suite commandé 3 caisses de pêches pour moi, ma fille et mon ami. Mon amie m’a dit que sa sœur, qui est très forte et n’avait jamais pleuré, a pleuré de joie. Hier, une caisse avec 20 pêches roses m’est parvenue et j’ai pris beaucoup de plaisir du matin au soir.
En mangeant une pêche, il m’est venu une idée : envoyer des pêches à Madame Hasegawa, victime du tsunami. De cette manière, je pourrai aider et encourager en même temps au moins deux sinistrées : une victime par l’accident nucléaire et des victimes par le tsunami (Madame Hasegawa donnera certainement des pêches à d’autres sinistrés).
Aujourd’hui je reçois un appel téléphonique de Madame Hasegawa. Elle répétait : "Merci, merci. Je regrette de vous gêner avec cette aide" ? C’est une manière, très japonaise, de remercier pour la générosité d’autres personnes, mais pour moi, l’aider est une grande joie. Au Japon, il y a une phrase : "Otagai-sama" qui se traduit simplement dans le dictionnaire d’Espéranto : "Nous devons aider réciproquement". Mais cela signifie plus justement : "Maintenant, par hasard, vous souffrez, donc je vous aide, mais n’importe quand il m’arrivera de souffrir, et alors vous m’aiderez certainement."
Notre sort n’est pas certain, alors nous devons nous aider les uns les autres.
Maintenant j’accomplis pleinement ce sage propos et mon coeur est rempli de joie.
Naŭ legantoj sendis al mi kuraĝigan mesaĝon por lernantoj de Tooni. Mi tradukis tiujn kaj sendis al s-ino Takadate, kiu aperigos tiujn en la venonta informilo de la projekto. Mi atendas pli da mesaĝoj de vi, sinceraj legantoj.

S-ino Hasegaŭa, suferanto

Mi nun perparas min por translokiĝo al la domo de mia forpasinta patrino. Por tio unue mi devas forigi posedaĵojn de miaj gepatroj. Grandajn aparatojn kaj meblojn mi jam sendis al suferantoj, kaj pri tio mi jam skribis en mia raporto, sed restas aliaj malgrandaj aĵoj, ekzemple kesto da kudrilaro. Tiuj, kiuj ĉion perdis, eble bezonas tiajn aĵojn, sed antaŭ ol sendi tiujn, mi volis konfirmi tion al s-ino Takadate. Tamen ŝi ĉefe kontaktas kun la lernejo kaj ne havis rektan kontakton kun suferantoj tie, do ŝi sendis al mi unu adreson. Mi telefonis al tiu virino, nomata Hasegaŭa, kaj mi ricevis jenajn informojn :
"Preskaŭ la tuta vilaĝo estas detruita de la cunamo, tial la vilaĝanoj bezonas ĉion. Ekde la atako de la cunamo la vilaĝo estis izolita dum 2 semajnoj. Poste venis manĝaĵoj, sed tio estis, komence, po unu jampreta vermiĉelo, kaj poste po 50 centilitrojn da rizo por unu vilaĝano.
Nun mi loĝas en la provizora domo ekster la vilaĝo kun mia filo 14-jara (ŝi ne menciis pri aliaj familianoj). Li volas eniri en superan mezlernejon en la ĉefurbo Morioka, celante, ke li fariĝu sciencisto aŭ kuracisto. Post la cunamo mi estis malespera, sed mi ekrimarkis, ke tio solvos neniun problemon, do mi decidis ne retrorigardi sed nur antaŭenvidi por mia filo.
En mia koro fontis emon helpi ŝian filon. Mi faris pakaĵon, en kiun mi metis kudrilaron, tasojn kaj, krome, 6 anglalingvajn librojn. Du el ili estis “Naŭsika en la valo de ventoj” kaj “Lapjuta, la ĉiela Kastelo” tradulkitaj de mi el samtitolaj, famaj animaciaj filmoj de reĝisoro Mijazaki Hajao. Mi estas certa, ke tiuj libroj kuraĝigos la filon de s-ino Hasegaŭa.

Persikoj de Fukuŝima

La gubernio Fukuŝima estas fama pro diversaj bongustaj fruktoj, sed ĉi-jare fruktoj el Fukuŝima tute ne vendiĝas. Mi legis tiutemajn artikolojn en ĵurnaloj, kaj rememoris, ke fratino de mia amikino en Fukuŝima produktas persikojn. Mi telefonis al ŝi kaj sciis, ke ankaŭ ŝia fratino estas en maltrankvilo kaj malespero. Por helpi mian amikinon kaj ŝian fratinon mi tuj mendis 3 kestojn da persikoj por mi, mia filino kaj mia amiko. Mia amikino diris, ke ŝia fratino, kiu estas tre forta kaj neniam ploris, larmis pro ĝojo. Hieraŭ unu kesto kun 20 rozkoloraj persikoj atingis min kaj mi ĝuis tiujn matene kaj vespere.
Manĝante la persikon, unu ideo aperis en mia kapo : sendi persikojn al s-ino Hasegaŭa, suferanto de la cunamo. Tiamaniere mi povos helpi kaj kuraĝigi samtempe du suferantojn : suferanto de la nuklea akcidento kaj suferantoj de la cunamo (s-ino Hasegaŭa certe disdonos la persikojn al aliaj suferantoj).
Hodiaŭ mi ricevis telefonon de s-ino Hasegaŭa. Ŝi ripetis “dankon, dankon. Mi bedaŭras, ke mi ĝenas vin pro la helpo”. Tio estas tre japaneca dankmaniero pri la bonkoro de aliaj homoj, sed por mi helpi ŝin estas granda ĝojo. En Japanio estas frazo : Otagai-sama, kiu estas simple tradukita “Ni devas helpi reciproke” en Japana-Esperanta Vortaro, sed ĝi pli ĝuste signifas, ke “nun vi hazarde suferas, do mi helpas vin, sed iam ajn mi povos suferi, kaj tiam vi certe helpos min. Nia sorto ne estas certa, tial ni devas helpi unu la alian.” Mi nun plenumas tiun saĝan vorton, kaj mia koro estas plena de ĝojo.


Le 10 août 2011
La 10 an de aŭgusto 2011
Le 18 août, je déménage à la maison de ma mère décédée, ce qui fait que je suis maintenant très occupé pour les préparatifs. Cependant je pense, que vous attendez certainement mon compte-rendu, donc, je vais écrire, mais pas très longuement.

Est-ce que l’on va utiliser du bois de chauffage de Rikuzen-Takada ?

Le 16 août, aura lieu à Kyoto, Gozan-okuribi (Feux sur cinq montagnes pour renvoyer les âmes dans l’autre monde). Kyoto est entouré de collines, et sur cinq d’entre-elles on y écrit de grandes lettres à l’aide du feu. La plus célèbre est la lettre "grand" : (大) sur la colline Njoi. Ce festival est célèbre et de nombreux touristes viennent en ville, pour voir les belles lettres de feu, sur les collines, la nuit.
Pour écrire la lettre "grand" on a besoin de 600 fagots de bois de chauffage, 100 fagots de branches de pins, et de la paille. La ville projette d’utiliser du bois de chauffage provenant des pins déracinés de la ville de Rikuzen-Takada. Le long du bord de mer de cette ville poussaient 70 000 pins, mais le tsunami les a tous détruits sauf un.
Les habitants de Rikuzen-Takada ont accueilli favorablement ce projet, et ont écrit espoir, merci beaucoup, mémoire, etc., sur les bois de chauffage. Mais subitement, à cause de la critique de ses habitants, la ville de Kyoto a décidé de ne pas les utiliser, car ils peuvent être pollués par la radioactivité. En fait, ils ne sont pas pollués ; la ville de Rikuzen-Takada est à 200 kilomètres de la centrale atomique.
Connaissant cette décision, les opposants plus nombreux parmi les habitants de Kyoto, dirent : "Cette décision a blessé les sinistrés", " Cette décision va dans le sens des on-dits non justifiés", "Cette décision déshonore la ville de Kyoto", etc. La ville a changé d’avis et a décidé d’utiliser les combustibles provenant de Rikuzen-Takada.
Tout est bien en fin de compte, mais quand tout le Japon se mobilise pour vaincre les difficultés, Kyoto est vraiment critiquable.

7 672 enfants ont quitté le département de Fukushima.

Selon le comité éducatif du département de Fukushima, 7 672 élèves des classes élémentaires et des collèges, ont déjà déménagé dans d’autres départements, et aux environs de 4 500 ont visité d’autres écoles plus sûres dans d’autres districts de Fukushima. Pendant les vacances d’été, 1 081 autres, projettent de partir dans d’autres départements, et 755 dans d’autres écoles de la région de Fukushima. Jusqu’au 1er mai il y avait 165 000 enfants à Fukushima, donc presque 10% d’entre eux ont changé d’école. Si on y ajoute les élèves de lycée, le nombre est plus élevé.
Une femme de 36 ans est partie pour Kyoto avec son fils de 9 ans et sa fille de 1 an. Son mari est enseignant et reste à Fukushima. Maintenant, elle habite dans une maison, sans payer pendant un an, équipée d’appareils électroménagers, fournis pour les sinistrés.
Ils habitaient à 60 kilomètres de la centrale atomique. Un jour, elle a su que l’école où allait son fils était polluée et en plus elle a pensé que sa fille mettait souvent les feuilles de papier dans sa bouche. Cela l’a interpelée. Plus tard, elle a mesuré la radioactivité et a su qu’au deuxième étage (dans les maisons européennes, le 1er étage) la quantité de pollution y était plus importante, et elle a fait dormir ses enfants au rez-de-chaussée. Elle a fait enlever la terre de surface du jardin, alors le jardin, de vert était devenu brun. Quand il pleuvait, elle ne laissait pas son enfant aller à l’école, car craignant la radioactivité de la pluie.
Elle pense que jouer à l’extérieur est nécessaire aux enfants, mais à Fukushima ce n’est pas possible, et en fin de compte elle a déménagé à Kyoto. Elle pense que la santé des enfants est le plus important. Le déménagement peut sans doute paraître exagéré, mais elle ne veut pas regretter, si ses enfants tombaient malades par la radioactivité, d’être resté à Fukushima.
(D’après le journal Mainiĉi du 9 août)
La 18an de aŭgusto mi translokiĝos al la domo de mia forpasinta patrino, tial mi nun estas tre okupita pro la preparo. Tamen mi pensas, ke vi certe atendas mian raporton, do mi skribos, sed ne tre longe.

Ĉu oni uzu brullignojn el Rikuzen-Takada ?

La 16an de aŭgusto okazos Gozan-okuribi (Kvinmontaj Fajroj por resendi animojn al la alia mondo) en Kioto. Kioto estas ĉirkauata de montetoj, kaj sur 5 el tiuj oni skribas grandajn literojn per fajro. La plej fama estas litero “granda” (大) sur la monteto Njoi. Tiu festivalo estas konata kaj multaj turistoj vizitas la urbon por vidi belajn fajrajn literojn sur la noktaj montetoj.
Por skribi la literon “granda” oni bezonas 600 faskojn da brullignoj, 100 faskojn da pinarbo-folioj kaj da pajlo. La urbo planis uzi brullignojn el elradikigitaj pinarboj en la urbo Rikuzen-Takada. Laŭ la marbordo de tiu urbo kreskis 70 mil pinarboj, sed la cunamo detruis ĉiujn krom unu.
Urbanoj de Rikuzen-Takada bonvenigis tiun planon kaj skribis esperon, dankemon, memoron ktp. sur brullignoj, sed la urbo Kioto subite decidis ne uzi tiujn pro kritiko el la urbanoj, ke tiuj povas esti malpuraj pro radioaktiveco. En efektiveco tiuj ne estas malpuraj, ĉar la urbo Rikuzen-Takada estas 200 kilometrojn fore de la atomcentralo. Sciinte tiun decidon, venis pli da kontraŭkritikoj el urbanoj de Kioto : “Tiu decido vundis la koron de suferantoj”, “Tiu decido helpas akceli senbazan onidiron”, “Tiu decido malhonoris la urbon Kioto” ktp. La urbo deneve decidis uzi la brullignojn el Rikuzen-Takada.
La fino estis bona, sed kiam la tuta Japanio devas kunlabori por venki la malfacilon, Kioto estas vere kritikenda.

7 672 geknaboj forlasis la gubernion Fukuŝima

Laŭ la eduka komitato de la gubernio Fukuŝima, 7 672 geknaboj en element- kaj mez-lernejoj jam translokiĝis al aliaj gubernioj, kaj ĉirakaŭ 4 500 ekvizitis aliajn lernejojn pli sekurajn en aliaj distriktoj en Fukuŝima. Dum la somera libertempo aliaj 1 081 planas translokiĝi al aliaj gubernioj kaj 755 al aliaj lernejoj en Fukuŝima. Ĝis la 1a de majo lernis 165 000 geknaboj en Fukuŝima, do preskaŭ 10 % de la lernantoj sanĝis sian lernejon. Se oni inkludus infanojn kaj lernantojn en supera mezlernejo, la nombro plu kreskus.

Virino 36-jara translokiĝis al Kioto kun siaj 9-jara filo kaj 1-jara filino. Ŝia edzo, instrusito, restos en Fukuŝima. Nun ŝi loĝas en la domo senpaga por unu jaro kaj ekipita per elektraj aparatoj aranĝita por tiuj suferantoj.
Ili loĝis 60 kilometrojn fore de la atomcentralo. Iun tagon ŝi sciis, ke la lernejo, kiun ŝia filo vizitis, estis pli malpura, kaj krome ŝi rememoris, ke ŝia filino ofte metis foliojn en la buŝon. Tio ŝokis ŝin. Poste ŝi mem mezuris la kvanton de radioaktiveco kaj sciis, ke en la dua etaĝo (en eŭropa domo, la unua etaĝo) la kvanto estis pli multa, kaj ŝi dormigis siajn gefilojn en la unua etaĝo. El la ĝardeno ŝi forigis la surfacan teron, tial la verda ĝardeno fariĝis bruna. Kiam pluvis, ŝi malpermesis al sia filo viziti lernejon, timante radioaktivaĵon en la pluvo.
Ŝi opinias, ke ludi ekstere estas necese por infanoj, sed en Fukuŝima tio ne eblas, kaj ŝi fine decidis translokiĝi al Kioto. Ŝi opinias, ke sano de infanoj estas la plej grava. Translokiĝo povos esti troa, sed ŝi ne volas bedauri, kiam ŝiaj gefiloj malsaniĝus pro radioaktiveco, restante en Fukuŝima.
(Laŭ la ĵurnalo Mainiĉi, la 9 an de aŭgusto)


Centre détruit de la ville de Ishinomaki
photographié de la colline Hijori le 21 juin

Detruita urbocento de Iŝinomaki
fotata de la monteto Hijori la 21 an de junio

Le 5 août 2011
La 5 an de aŭgusto 2011
Que dois-je faire ?

Cette situation me tourmentait. Que dois-je faire ? Que pourrai-je faire ?
M’étant enregistré au centre de secours commun de Ishinomaki appartenant à la ligue Japonaise contre les catastrophes, j’ai commencé à travailler comme aide volontaire. À 8 heures, je suis allé au bureau, et après une rapide information je transporte des aides venant de tout le Japon à un endroit qui a besoin d’aide, et le soir je les reprendrai. Cette organisation est petite, mais, dès la mi-avril, sont venus en tout 1 300 aides de l’île du sud : Okinawa, jusqu’à l’île du nord : Hokajdo, c’est à dire de tout le Japon.

Travail des aides volontaires

Le travail de ces aides consiste principalement à évacuer la boue des planchers des maisons. Ishinomaki est une ville de pêcheurs. Ce qui fait qu’en de nombreux endroits, il reste énormément de poissons en putréfaction, qui dégagent une odeur nauséabonde et intolérable jusqu’à l’évanouissement. Les aides travaillent dans ces conditions. En juin, pendant cette évacuation des détritus on a découvert un cadavre.
Les rues principales sont maintenant dégagées des détritus, mais en d’autres endroits , c’est encore inchangé.
Un autre travail important, consiste à rejeter la boue des fossés le long des rues. S’ils sont bouchés par la boue, l’eau ne s’écoule pas bien ; il s’ensuit des éclosions de mouches et de vers. D’autres travaux consistent à transporter les poissons avariés hors des magasins des compagnies de pêche, à réorganiser les écoles, aider les sinistrés qui changent de refuges. Le petit village Oomagari et sa vaste campagne ont été inondés, et même maintenant sont encore sous la boue. Des villageois et les policiers recherchent encore les disparus. Ici, le temps s’est arrêté.
Je veux que les secouristes ne reviennent pas tout de suite, mais qu’ils regardent alentour, les districts endommagés. Alors je les accompagne sur la colline Hijori et à l’école Kadoŭaki pour qu’ils évaluent la vraie situation. Ils savent déjà, par la télévision, quels sont les locaux endommagés. Mais voir effectivement les dommages avec les bruits et les odeurs est autre chose que des images de télévision.
Aujourd’hui je venais du tas d’ordures de Ishinomaki jusqu’à la ville de Sendai. L’ambiance est toute autre. La ville est fringante et prospère avec un trafic qui fonctionne normalement. Je suis choqué de la grande différence entre les deux villes. J’ai peur que, plus tard, cette différence ne grandisse encore. Il apparaîtra une plus grande différence encore, entre famille avec une maison et famille sans maison. Entre les familles qui ont perdu leurs parents, et celles qui ne les ont pas perdus. Entre les familles qui peuvent vivre dans une maison provisoire, et celles qui doivent continuer à vivre dans les refuges. Nous devrons vaincre ces difficultés.
Autre problème, celui du "cœur". Les sinistrés veulent parler de leur vécu, de leurs douleurs et problèmes aux autres hommes. Les secouristes peuvent les soulager, en les écoutant, à l’occasion des travaux de nettoyage. Les habitants d’ Ishinomaki rencontreront certainement encore beaucoup de difficultés. Je travaillerai de toutes mes forces jusqu’à ce que nous retrouvions notre ville. (Fin)
Kion mi faru ?

Tiu situacio turmentis min. Kion mi devas fari ? Kion mi povos fari ?
Aliĝinte al Komuna savocentro de Iŝinomaki apartenanta al Tutjapana ligo kontraŭ katastrofoj, mi komencis labori kiel volontula helpanto. Je la 8a horo mi iras al la oficejo, kaj post mallonga kunsido mi transportas helpantojn el la tuta Japanio al loko, kiu bezonas helpon, kaj vespere mi ricevos ilin. Tiu filio estas malgranda, sed ekde la mezo de tiu aprilo venis al ĝi entute 1300 helpantoj de la suda insulo Okinavo kaj de la norda insulo Hokajdo, nome el la tuta Japanio.

Iŝinomaki, la plej damaĝita urbo

Laboro de helpantoj
Tiuj helpantoj ĉefe faras laboron forĵeti kotaĵon el sub la plankoj de domoj. Iŝinomaki estas fiŝkaptista urbo, tial en iuj lokoj restas multege da putrintaj fiŝoj, kiuj eligas netoreleblan, svenigan malbonegan odoron. Helpantoj laboras en tia kondiĉo. En junio dum tia forĵetadlaboro oni trovis kadavron.
La ĉefaj stratoj jam estas liberaj de rubaĵoj, sed en aliaj lokoj estas ankoraŭ en tia stato.
Alia grava laboro estas forĵeti kotaĵon el la fluiloj laŭ la stratoj. Se tiuj estas ŝtopitaj per kotaĵo, akvo ne bone fluas, sekve naskiĝas vermoj kaj muŝoj. Aliaj laboroj estas elporti putrintajn fiŝojn el la magazenoj de fiŝkaptaj kompanioj, reordigi lernejojn, helpi translokiĝojn de la rifuĝejoj. La vilaĝeto Oomagari kaj ĝia vasta kamparo estas inundita kaj eĉ nun estas sub koto. Vilaĝanoj kaj policanoj serĉas malaperintojn. Tie la tempo haltas.
Mi volas, ke la helpantoj ne revenu tuj, sed vidu vaste la damaĝitajn distriktojn, tial mi akompanas ilin al la monteto Hijori kaj al la lernejo Kadoŭaki por ke ili spertu la veran situacion. Ili jam scias per televido, kia estas la damaĝitaj lokoj, sed efektive vidi la damaĝojn kun sonoj kaj odoroj estas tute alie, ol tiuj televidaj bildoj.
Hodiaŭ mi venis el la rubaĵoj de Iŝinomaki al la urbego Sendai. La etos estas tute alia. La urbo estas vigla kaj prospera kun normale funkcianta trafika sistemo. Mi estas ŝokita de la granda diferenco inter la du urboj. Mi timas, ke poste tiu diferenco pli grandiĝos. Ankaŭ aperos granda diferenco inter familioj kun domo kaj sen domo, inter familioj, kiuj perdis siajn familianojn kaj kiuj ne, inter familioj, kiuj povas vivi en provizora domo kaj devas loĝi plu en rifuĝejo. Ni devos venki tiujn malfacilojn.
Alia problemo estas “koro”. Suferantoj volas paroli siajn spertojn, dolorojn, problemojn al aliaj homoj. Helpantoj povas malŝarĝigi ilin, aŭskultante ilin, okaze de la senkotiga laboro.
Certe atendos la loĝantojn de Iŝinomaki multe da malfaciloj, sed ĝis ni reakiros nian urbon, mi laboros per mia tuta forto.
(Fino)


Le 4 août 2011
La 4 an de aŭgusto 2011
Le 31 juillet a eu lieu le festival des lanternes sur la rivière Katakami. C’est le festival d’été habituel de la ville de Ishonomaki. Mais, cette année, la ville a perdu plus de 4 000 habitants lors de la catastrophe. Alors il y a eu plus de 10 000 lanternes soit cinq fois plus que les années passées. Sur des lanternes, les familles ont écrit des phrases comme :
"Vivez en paix dans le ciel",
"Merci beaucoup d’avoir pris soin de moi jusqu’à maintenant"..., etc.
(Selon le journal Asahi du 1er Août)
Aujourd’hui, je vais traduire le rapport concernant la situation de la ville de Ishonomaki. C’est le rapport du 2 juillet, de Monsieur Kikuĉi Hidejuki, enseignant en retraite de la ville, dont la maison par chance, n’a pas souffert du tsunami. Depuis le tsunami, il travaille pour les sinistrés avec ses amis et ses anciens élèves. (Dans le cadre du projet Kokarina). "Kokarina" est un instrument de musique semblable à un ocarina.

Ishinomaki, la ville la plus endommagée

Toutes les villes et les villages le long des côtes de l’océan Pacifique, dans la région de Toohoku, sont endommagés, mais tout particulièrement ma ville Ishinomaki.
Par exemple le tiers des détritus du département de Mijagi se trouvent à Ishinomaki. Les terres inondées de Ishinomaki représentent 73 kilomètres carrés. C’est la plus grande de toutes les villes inondées. 60% des champs et rizières et 70% des usines et bureaux ont été inondés. L’intensité du tremblement de terre était supérieur à 6. Mais on a constaté ce chiffre que récemment, car le sismographe a été détruit. On ne peut encore dire maintenant, quelle était la hauteur du tsunami. Un fonctionnaire du centre culturel de Ishinomaki a vu les vagues toucher le haut du pont Hijori (haut de 18 mètres). Le centre de la ville a été complètement inondé et englouti par la mer. Seule, la petite colline Hijori (haute de 56,4 mètres), émergeait au milieu, et de nombreux sinistrés ont passé deux nuits complètement isolés sur son sommet. 28 000 familles ont perdu leur maison. 3 000 personnes sont mortes à Ishinomaki. Il y en avait tellement que l’on n’a pas été capable de les incinérer. La municipalité a décidé de les enterrer en différents endroits. Pas loin de chez moi, il y a un endroit où sont enterrés 200 cadavres. On commence, seulement maintenant, de les déterrer pour les incinérer.

Au commencement de juin, alors que je me promenais avec mon chien, j’ai entendu une conversation de deux élèves du lycée Kadoŭaki. Une jeune élève y avait perdu son petit ami qui faisait partie de l’équipe de base-ball. Elle parlait du garçon décédé, qu’elle voyait maintenant dans ses rêves :
* Comment étais-tu lors du tsunami ? * Est-ce que tu as beaucoup souffert ?
Oui, j’ai énormément souffert.
* Maintenant, comment vas-tu ?
Je vais bien.
* Est-ce qu’il y a des matches de base-ball là où tu es ?
Oui, il y en a, mais pas si souvent que chez toi.
* Comment est l’ambiance où tu es ?
Pareille..., mais un peu sombre.
Elle ajoutait, en parlant au garçon qui écoutait son histoire : Cependant, c’est bizarre, mon ami mort me parlait couché sur le ventre.
En écoutant cette conversation, trois mois après la catastrophe, je constatais, que nous tous, adultes et enfants, devrons vivre notre avenir, avec un pesant passé.

Mon impression : c’est la fin d’Ishinomaki

J’ai grandi dans ce quartier. J’y suis allé à l’école puis au lycée Kadoŭaki. Le jour du tsunami, deux autos parquées au gymnase, bousculées par les vagues, se sont tamponnées et ont pris feu. Le feu a atteint les bâtiments de l’école qui ont brûlé durant les deux jours suivants. J’ai été choqué en voyant les énormes dégâts causés ici comparables à ceux de la bombe atomique de Hiroshima.
Pendant les deux-trois premières semaines, tous devaient tenir à la vie de toute notre force. Des conduites d’eau, d’électricité, de gaz, etc., étaient détruites. Après le 18ème jour, enfin l’eau revenait.
Après le troisième jour qui a suivi la catastrophe, je suis allé voir les divers endroits de la ville, car je voulais connaître la situation. J’emportais de nombreuses boules de riz et deux bouteilles d’eau de deux litres dans mon sac à dos. Ce n’était pas pour moi, mais pour les sinistrés. Passant et repassant ici et là, demandant et redemandant si mes parents et amis étaient en vie... Ma conclusion d’alors était que c’était la fin d’Ishinomaki.
En mai, j’ai appris que trois de mes anciens élèves du lycée d’Onagaŭa, étaient morts. La ville d’Onagaŭa aussi a beaucoup souffert du tsunami.
Autre histoire...
* Monsieur H., le seul des trois collègues qui se sont réfugiés dans une auto, est mort.
* Après sa mort, son épouse a eu un bébé.
* Il avait l’intention de donner son rein à sa fille qui souffre de néphrite...
Je me demandais : Pourquoi lui, et les membres de sa famille doivent avoir cette vie cruelle ?

Plus de 3 000..., c’est le nombre des morts, et 2 700 ont disparu et ils n’étaient pas comptabilisés jusqu’au 4 avril. Toute la famille..., tout un quartier était détruit. Ainsi, on ne peut pas savoir qui a disparu. Je viens de lire aujourd’hui dans le journal qu’à Ishinomaki, 15 000 familles voulaient loger dans des maisonnettes provisoires, mais on a perdu le contact de 2 000 d’entre-elles. Où habitent-elles maintenant ? Personne ne le sait.
Auparavant il y avait 260 centres d’accueil des sinistrés, sous la responsabilité de la ville. Le nombre de réfugiés était de 60 000, soit le tiers des habitants. Maintenant il reste encore 5 000 personnes en centre d’accueil. On trouvait (ou trouve) très peu de centres d’accueil qui n’ont jamais été approvisionnés en nourriture et autres choses indispensables.
Pendant la dernière et avant dernière semaine j’ai visité en automobile la presqu’ile d’Oĵika. Dans le golfe de Sameura se trouvent les petits villages de Tanigawa et Ootanigawa. Quand j’étais étudiant, mon père travaillait là, et moi aussi j’étais venu là. Donc j’ai des souvenirs agréables de ces sites. Maintenant, que sont devenus ces petits villages ? Il ne reste rien, que du sable de plage. On ne trouve même pas de ruines. Le village est retourné à l’époque préhistorique, quand les hommes n’étaient pas encore arrivés. Cela m’a donné un très grand choc.
(A suivre)

La 31an de julio okazis Lanterno-festivalo sur la rivero Kitakami. Tiu estas la kutima somera festivalo de la urbo Iŝinomaki, sed ĉi-jare viktimoj de la katastrofo en la urbo superis pli ol kvar mil, tial la nombro de lanternoj estis 10 mil, 5-oble pli multe, ol en la pasintaj jaroj. Sur lanternoj familianoj skribis frazojn kiel :
“Pace vivu en la ĉielo”,
“Koran dankon pro via ĝisnuna zorgo pri mi”…, ktp.
(Laŭ la ĵurnalo Asahi, la 1 an de aŭgusto)

Hodiaŭ mi tradukos raporton pri la situacio de tiu urbo Iŝinomaki raportitan la 2an de julio de s-ro Kikuĉi Hidejuki, emerita instruisto en la urbo, kies domo bonŝance ne suferis pro la cunamo. Ekde la cunamo li laboras por suferantoj kune kun siaj amikoj kaj eksaj lernantoj. (El la organo de Kokarina-projekto). "Kokarina" estas eta muzikilo simila al okarino.

Iŝinomaki, la plej damaĝita urbo

Ĉiuj urboj kaj vilaĝoj laŭ la pacifikaj marbordoj en la regiono Toohoku estas damaĝitaj, sed precipe grave damaĝita estas mia urbo Iŝinomaki.
Ekzemple la triono de la rubaĵoj pro la cunamo en la gubernio Mijagi troviĝas en Iŝinomaki. La inundita tereno de Iŝinomaki estas 73 kvadrataj kilometroj, kaj tio estas la plej granda el ĉiuj inunditaj urboj. 60% de la kampoj kaj rizkampoj kaj 70% de la fabrikoj kaj oficejoj estis inunditaj. La grado de la tertremo estis pli ol 6, sed tiun ciferon oni konstatis nur lastatempe, ĉar la sismografo estis rompita. Oni ankoraŭ ne povas diri, kiom alta estis la cunamo. Iu urba funkciulo ĉe Kultura Centro de Iŝinomaki vidis ondojn tuŝi la supron de la ponto Hijori (18 metrojn alta). La centra kvartalo estis tute inundita kaj engultita en la maron. Nur la monteto Hijori (56,4 metroj) staris meze de tiu maro kaj multaj homoj izolite pasigis du noktojn sur la pinto. 28 000 familioj perdis sian domon. 3 000 homoj mortis en Iŝinomaki, tiel multe, ke oni ne kapablis kremacii, tial la urbo decidis enterigi tiujn en diversaj lokoj. Proksime de mia domo estis tia loko, kie oni enterigis 200 kadavrojn. Nun oni komencis elfosi tiujn por kremacii.

Komence de junio, dum mi promenis kun mia hundo, mi aŭdis interparoladon de du gelernantoj en la mezlernejo Kadoŭaki. Tiu lernantino perdis amikon kiu apartenis al la lerneja basbalteamo. Ŝi parolis pri tiu mortinta knabo, kiu aperis en ŝia sonĝo, jene :
* Kiel vi estis en la cunamo ? Ĉu vi suferis multe ?
Jes, mi suferegis.
* Kiel vi fartas nun ?
Mi fartas bone.
* Ĉu vi havas basbalmatĉon tie ?
Jes, mi havas, sed ne tiel ofte kiel ĉe vi.
* Kia estas la etoso tie ?
Same..., sed iom malhele.
Ŝi aldone parolis al la knabo, kiu aŭskultis ŝian rakonton :
Tamen estis strange, ke mia mortinta amiko parolis, kuŝante surventre.
Aŭskultante la supran interparoladon tri monatojn post la katastrofo, mi konstatis, ke ni, ambaŭ plenkreskuloj kaj infanoj, devas vivi kun peza ŝarĝo en sia estonteco.

Mia impreso : Iŝinomaki jam finiĝis

Mi kreskis en tiu kvartalo. Mi vizitis la elementan kaj mezan lernejon Kadoŭaki. En tiu tago de la cunamo, du aŭtomobiloj parkitaj en la lerneja sportejo koliziis unu kun la alia per la ondoj de la cunamo kaj ekbrulis. Tiu fajro atingis la lernejajn konstruaĵojn, kiuj brulis dum postaj du tagoj. Mi estis ŝokita vidi la damaĝegon tie same kiel tiu de la atombombo en Hiroŝimo.
Dum la unuaj 2-3 semajnoj ĉiuj devis vivteni sin per sia tuta forto. Vivlinioj kiel akvo, elektro, gaso ktp. estis tute rompitaj. En la 18a tago finfine akvo venis.
Ekde la tria tago post la katastrofo mi vizitadis diversajn lokojn en la urbo, volante scii la situacion, kunportante multajn rizbulojn kaj du du-litrajn botelojn da akvo en la dorsosako. Mi mem ne volis manĝi kaj trinki tiujn sed volis doni al suferantoj. Paŝante kaj paŝante tien kaj ĉi tien, demandante kaj demandante pri la vivo de miaj parencoj kaj amikoj, mia tiama konkludo estis, ke Iŝinomaki jam finiĝis.

En majo mi eksciis, ke mortis 3 eksaj gelernantoj, kiujn mi instruis en la supera mezlernejo Onagaŭa. Ankaŭ tiu urbo Onagaŭa suferis multe pro la cunamo.
* S-ro H el la tri estis rifuĝanta kun siaj du kolegoj per aŭtomobilo kaj nur li mortis.
* Post lia morto lia edzino naskis bebon.
* Li intencis transdoni sian renon al la filino, kiu suferas pro nefrito.
Mi demandadis al mi : “Kial li kaj liaj familianoj devas havi tian kruelan vivon ?”

Pli ol 3 000, la nombro de mortintoj, kaj 2 700, tiu de malaperintoj, ne estas ĝisdatigitaj ekde la 4a de aprilo. La tuta familio, la tuta kvartalo estis detruitaj, tial oni ne povas scii, kiuj malaperis. Hodiaŭ mi legis en la ĵurnalo, ke en Iŝinomaki 15 000 familioj volis loĝi en la provizoraj dometoj, sed 2 000 el ili estas senkontaktaj. Kie ili nun loĝas, tion neniu povas scii.
Antaŭe estis 260 rifuĝejoj, kiujn la urbo prizorgis. La nombro de rifuĝintoj estis 60 mil, nome triono de la loĝantoj. Ankoraŭ nun 5 mil loĝas en rifuĝejoj. Troviĝis/as ne malmultaj rifuĝejoj, kiujn neniam atingis manĝaĵoj kaj aliaj necesaĵoj.

En la lasta kaj antaŭlasta semajno mi vizitis la duoninsulon Oĵika per aŭtomobilo. En la golfo Sameura troviĝas vilaĝetoj Tanigaŭa kaj Ootanigaŭa. Kiam mi estis studento, mia patro laboris tie kaj ankaŭ mi ofte vizitis tiujn, do mi havas karan memoron pri tiuj. Nun kiaj estas tiuj vilaĝetoj ? Neniu restas, nur sabla plaĝo. Eĉ ne troveblas ruinaĵoj. La vilaĝeto revenis al la stato en la epoko, kiam homoj ankoraŭ ne ekloĝis. Tio donis al mi grandegan ŝokon.
(Daŭrigota)


Le 2 août 2011
La 2 an de aŭgusto 2011
Hier je suis rentré au Japon, revenant de Copenhague. Quelle joie, pendant le 96ème Congrès Universel d’Espéranto, cette année, j’ai reçu le Prix Deguĉi comme membre méritant ; prix qui m’a été donné pour mes comptes rendus concernant le Japon et la catastrophe. Dans la salle du congrès de mes connaissances et des inconnus m’ont parfois approché pour venir me remercier pour mes envois réguliers. La catastrophe est une très regrettable affaire, mais le fait que j’ai pu être proche des victimes par mes lettres en espéranto est pour moi une petite consolation. Je remercie beaucoup et sincèrement mes lecteurs.
Hier j’ai lu les journaux qui datent de fin juillet. Ils se trouvent encore de nombreuses pages et articles concernant la catastrophe, dont je traduirai et présenterai quelques uns.

Des symposiums étaient corrompus

Pour sonder les opinions des habitants au sujet de la construction ou la remise en état des centrales nucléaires, l’état a organisé des symposiums. Mais les personnes et organisations défavorables au nucléaire veulent absolument y être, et exprimer leur opinion. Mais souvent les rencontres n’étaient pas publiques, et généralement les propositions des compagnies électriques sont approuvées de la plupart des participants. Des opposants ont soupçonné ceux qui étaient favorables d’être mobilisés par les compagnies d’électricité.

À la mi-juillet, il était clair que la compagnie électrique Kjuuŝuu, avait mobilisé les participants au symposium selon les opinions, pour la remise en marche des réacteurs de Genkai et c’est ce que recommandait le responsable de la région. Ensuite, le gouvernement avait enquêté, au sujet de 35 symposiums des sept compagnies électriques qui avaient eu lieu ces 5 dernières années. Il en ressort que les compagnies électriques Ĉuubu et Ŝikoku ont souligné que le sous-ministère de la sécurité industrielle et nucléaire, qui a pour mission de vérifier la sécurité des centrales nucléaires, leur a proposé une mobilisation.

En ce qui concerne les symposiums sur le projet de retraitement des combustibles nucléaires usagés, organisés en juin 2006 à Ikata dans le département de Ehime, et à Omaezaki dans le département de Shizuoka en Août 2007, le sous-ministère de la sécurité industrielle et nucléaire a suggéré aux représentants des compagnies respectives que : "Ce sera bien mieux que vienne un nombreux public car il exprimera son opinion". À partir de ces propositions, les compagnies ont retenu des représentants des compagnies sous leur influence ; ils ont parlé de l’exemplarité des compagnies électriques. Après l’accident nucléaire, on a beaucoup critiqué l’administration, car le sous-ministère n’a pas du tout travaillé concernant la sécurité des centrales nucléaires dépendant des compagnies électriques.

Cependant sous l’ex-parti au pouvoir, le Parti démocratique libéral, qui a développé l’usage de l’énergie atomique, ces actions étaient clairement recommandées. Maintenant, le premier ministre Kan et son parti, le parti démocratique, ont beaucoup perdu le soutien populaire ; mais je pense que son parti et lui même sont plus efficaces car ils déclarent clairement programmer, de manière indépendante le sous ministère, et une révision de la politique nucléaire.

Fuir ou revenir à Fukushima ?

Trois opinions s’expriment dans le journal Asahi du 29 juillet :

- Je suis revenu à Fukushima (Monsieur Hirajama Micuo, 80 ans, habitant à Minami-Sooma, préfecture de Fukushima).
Le 15 mars, mon épouse et moi même, avions fui de la maison située dans un rayon de 30 kilomètres des centrales atomiques et nous sommes restés chez nos enfants et nos frères et sœurs, pendant deux mois, mais, à cause de notre grand attachement à notre maison, nous sommes revenus fin mai. Notre jardin était plein de mauvaises herbes, mais la saison des fleurs nous a accueillis. Premièrement nous avons remis en marche le réfrigérateur, et rangé les habits d’hiver, et ensuite j’ai bêché le jardin certainement pollué par la radioactivité. La saison des pluies s’est terminée très tôt cette année. Nous aurions voulu ouvrir toutes les fenêtres pour faire entrer l’air frais, et sécher la lessive dans le jardin. Mais cela on ne peut pas le faire.

- Ma femme et mon fils ont quitté la maison (Monsieur Nakamura Susumu, 44 ans enseignant à Fukushima). J’ai décidé mon épouse et mon fils de 5 ans de se réfugier dans le département de Jamagata. Cependant cette décision a été difficile à prendre car je pensais que le fait de se réfugier était trahir mes amis. J’ai mesuré, avec mes voisins la quantité de radioactivité, échangé les informations, et aidé les uns et les autres. Les gens prenaient bien soin de mon fils à l’école maternelle, en nettoyant le jardin. Cependant je devais décider, car même en mai la quantité de radioactivité n’a pas diminué. On n’entendait pas des propos comme : "Protéger vos enfants" dans la bouche des gens de l’administration. J’ai constaté qu’ils n’avaient pas l’intention de protéger les enfants. C’était donc seulement nous, qui pouvons protéger notre fils. Dans le roman "Pluie noire", qui a pour thème la bombe atomique d’Hiroshima, écrit par Ibuse Masuĵi, un soldat qui transporte un cadavre murmure : "Nous voudrions vivre dans un pays sans État". Cette phrase m’interpelle, moi qui doit vivre loin de ma chère famille.

- Je ne peux pas aller sur la tombe familiale (Monsieur Iŭata Fumiko, 62 ans, habitant à Kasukabe, préfecture de Saitama).
C’est le moment pour moi d’aller sur la tombe familiale, mais je ne peux pas à cause de l’accident nucléaire. Elle se trouve à Minami-Sooma dans un rayon de 20 kilomètres de la centrale nucléaire. Je n’ai encore pas eu la possibilité d’y mettre les cendres de ma mère, décédée en mai. Les personnes de ma famille disent tous que nous avons de la chance maintenant d’avoir comme premier ministre Kan. Si nous étions sous le gouvernement du Parti Démocratique Libéral, on nous mentirait que ce soit le gouvernement ou les compagnies électriques, en cachant les informations qui leur seraient défavorables.
Beaucoup de Japonais aiment jardiner. Habituellement leur récolte était distribuée aux voisins et connaissances, mais maintenant ils hésitent de faire cela, car ils ont peur que leur récolte soit polluée par la radioactivité. Cet accident a rompu ces relations humaines.

Hieraŭ mi revenis al Japanio el Kopenhago. Je mia ĝojo, dum la 96a Universala Kongreso de Esperanto, ĉi-jara Premio Deguĉi por elstaraj movadanoj estis aljuĝita al mi pro mia raportado pri Japanio kaj la katastrofo. En la kongresejo konatoj kaj nekonatoj foje alproksimiĝis por danki al mi pro mia regula sendado de eseoj. La katastrofo estas tre bedaŭrinda afero, sed estas iom da konsolo, ke mi povis kontribui al la suferantoj per mia Esperantaj eseoj. Mi multe dankas al mial sinceraj legantoj.
Hieraŭ mi legis ĵurnalojn aperintajn fine de julio. Ankoraŭ troviĝas multaj paĝoj kaj artikoloj pri la katastrofo, el kiuj mi tradukos aŭ prezentos kelkajn.

Simpozioj estis subaĉetitaj

Por sondi opiniojn de loĝantoj pri konstruado aŭ refunkciigo de nukleaj centraloj, la ŝtato organizas simpoziojn. En tiuj, kontraŭnukleaj homoj kaj organizoj nepre volas ĉeesti kaj esprimi sian opinion, sed ofte tiuj simpozioj estis ne tiel publikaj, kaj ĝenerale la proponoj fare de la elektraj kompanioj estas aprobitaj de la plejmultaj ĉeestantoj. Kontraŭantoj suspektis, ke tiuj aprobintoj estas mobilizitaj de la elektraj kompanioj.

En la mezo de julio fariĝis klare, ke la elektro kompanio Kjuuŝuu mobilizis homojn kaj opiniojn al la simpozio pri la refunkciigo de la reaktoroj en Genkai kaj ke tion rekomendis la guberniestro. Poste la registaro enketis pri 35 simpozioj okazintaj en la pasintaj 5 jaroj al ĉiuj sep elektraj kompanioj, el kiuj la elektraj kompanioj Ĉuubu kaj Ŝikoku raportis, ke Subministerio pri Nuklea kaj Industria Sekureco, kiu devas zorgi pri sekureco de nukleaj centraloj, proponis al ili la mobilizon.

Temante pri la simpozioj pri projekto de recirkuligo de uzitaj nukleaj brulaĵoj okazintaj en la urbo Ikata en la gubernio Ehime en junio 2006 kaj en la urbo Omaezaki en la gubernio Ŝizuoka en aŭgusto 2007, Subministerio pri Nuklea kaj Industria Sekureco proponis al la respektivaj kompanioj varbadon de ĉeestantojn, dirante : “Estos pli bone, ke venos multaj homoj kaj ili esprimos opiniojn”. Laŭ tiuj proponoj la kompanioj kolektis ĉeestantojn el kompanioj sub sia influo kaj el loĝantoj, kiuj parolis laŭ la ekzemplaro farita de la elektraj kompanioj. Post la nuklea akcidento, oni multe kritikis la registaron pro tio ke tiu subministerio tute ne laboris por teni la nukleajn centralojn sekuraj, dependante de la elektraj kompanioj.

Tamen sub la eksa reganta partio, Liberala Demokratia Partio, kiu enkondukis atomenergion, tiaj agoj estis tute rekomendendaj. Nuntempe la ĉefministro Kan kaj lia partio Demokratia Partio multe perdas subtenon de la popolanoj, sed mi opinias, ke li kaj lia partio estas pli bonaj, ĉar li klare deklaras plani sendependigon de tiu subministerio kaj revizion de la nuklea politiko.

Forkuri el aŭ reveni al Fukuŝima ?

Aperis tri opinioj en la ĵurnalo Asahi la 29 an de julio :

- Mi revenis al Fukuŝima (s-ro Hirajama Micuo, 80-jara loĝanto en la urbo Minami-Sooma, Fukuŝima).
Mi kaj mia edzino forkuris el la domo situanta en la radiuso de 30 kilometroj de la atomcentraloj la 15an de marto kaj restis ĉe miaj gefiloj kaj gefratoj dum du monatoj, sed pro la amego al nia hejmo ni revenis fine de majo.
Nia ĝardeno estis plena de herbaĉoj, sed la sezonaj floroj bonvenigis nin. Unue ni reordigis la fridujon kaj vintrajn vestaĵojn, kaj poste mi sarkis la ĝardenon, certe malpurigitan de radioaktivaĵoj. Ĉi-jare la pluva sezono frue finiĝis. Ni volus malfermi ĉiujn fenestrojn por envenigi freŝajn ventojn kaj sekigi lavaĵojn en la ĝardeno, sed tion ni ne povas.

- Miaj edzino kaj filo forlasis la hejmon (s-ro Nakamura Susumu, 44-jara instruisto en la urbo Fukuŝima).
Mi decidis rifuĝigi miajn edzinon kaj 5-jaran filon al la gubernio Jamagata, tamen tiu decido estis malfacila, ĉar mi opiniis la rifuĝigon perfido al miaj amikoj. Mi kaj miaj najbaroj kune mezuris la kvanton de radioaktiveco, interŝanĝis informojn kaj helpis unu la alian. Homoj bone zorgis mian filon en la infanĝardono, purigante la ĝardenon. Tamen mi devis decidi, ĉar eĉ en majo la kvanto de radioaktiveco ne malmultiĝis. Neniam mi aŭdis vortojn “protekti infanojn” el la buŝoj de la ŝtata kaj la gubernia oficistoj. Mi devis konstati, ke ili ne havas intencon protekti infanojn. Do estas nur ni, kiuj povas protekti nian filon. En la romano “Nigra Pluvo” temanta pri la atombombo en Hiroŝima, verkita de Ibuse Masuĵi, soldato, kiu transportas kadavron, murmuras : “Ni volus vivi en lando sen ŝtato”. Tiu frazo pikas min, kiu devas vivi aparte de miaj karaj familianoj.

- Mi ne povas viziti mian familian tombon (s-ino Iŭata Fumiko, 62-jara loĝanto en la urbo Kasukabe, Saitama).
Estas tempo por mi viziti familian tombon, sed mi ne povas pro la nuklea akcidento. Ĝi situas en la urbo Minami-Sooma en la radiuso de 20 kilometroj de la nuklea centralo. Mi ankaŭ ne povas en ĝin enmeti cindron de mia patrino forpasinta en majo. Miaj familianoj ĉiam diras, ke ni estas feliĉaj, nun havante la ĉefministron Kan. Se ni estus sub la regado de Liberala Demokratia Partio, tiu kaj la elektraj kompanioj mensogadus al ni, kaŝante informojn maloportunajn al si.
Multaj japanoj tre ŝatas ĝardenadon. Kutime rikoltaĵojn ili disdonas al najbaroj kaj konatoj, sed nun ili hezitas fari tion, ĉar ili timas, ke tiuj estas radioaktive malpuraj. Tiu akcidento rompas tiajn homajn rilatojn.


Voir les articles dans ENVIRONNEMENT « Science sauve qui peut »


Contacts | Espace privé | Mise à jour le 2 mai 2013 | Plan du site | Haut de Page