Vous êtes ici : Blog > Nouvelles du Japon > Journées 09 2011
Journées 09 2011

Monsieur HORI Jasuo, professeur japonais
à Simosinden Maebasi Gunma témoigne en
Espéranto de la situation douloureuse de son pays.
(Traduit en Français par Jean-Pierre SCHNEIDER)

* Les 23 septembre * 20 septembre *


Troupeau de bovins
Bovinaro
Le 23 septembre
La 23 an de septembro
Quand les éleveurs de bovins se sont enfuis en mars, loin du danger de la radioactivité, ils ont libéré leurs vaches de leurs étables, ne voulant pas qu’elles meurent attachées. Quand Madame Takada Toshiko est revenue temporairement chez elle dans la ville de Minami-Soma, elle a vu des vaches errer sur la route et les a photographiées. La photo a été publiée sur le journal Asahi du 20 août.

Les examens d’embauche pour les étudiants ont commencé. A partir du 16 septembre, les entreprises et autres sociétés ont le droit de faire passer des examens aux étudiants de 17/18 ans pour les embaucher, quand ils auront terminé les cours au mois de mars prochain. Cependant il est très difficile pour les étudiants, de trouver un bon travail car il reste encore des séquelles de la crise économique américaine de 2008, et la catastrophe a détruit de nombreuses usines. Principalement dans les départements de Mijagi et Fukushima, les propositions d’embauche des entreprises se sont réduites respectivement de 9,0% et 14,7%. Au lycée technique de Odaka, qui se situe dans un rayon de 15 kilomètres de la centrale nucléaire de Fukushima, les élèves sont allés étudier répartis dans d’autres villes.
Cette année, à l’école, sont parvenues 62 propositions d’embauche des entreprises du département, et 174 de l’extérieur du département. Ces chiffres sont respectivement 40% et 80% des propositions des années passées. Nakaĵima Ŝoota, 17 ans, s’est résigné de travailler dans son département. Sa maison a été détruite par le tsunami et maintenant il loge avec son père dans une maison provisoire. Ses deux frères ont perdu leur travail après le séisme. En voyant cette situation, il pense que c’est difficile de trouver du travail dans son département. Il va proposer sa candidature dans une entreprise dans un département près de Tokyo. Un autre élève de 17 ans, a l’espoir de travailler dans son département. Son père travaille à la réparation de la centrale nucléaire. Il veut être embauché dans la même entreprise, mais, pour cette année, il n’y a pas de proposition d’embauche, et pour cela il projette de voir une entreprise ailleurs. Monsieur Hoshi, un enseignant, dit : "De nombreux élèves ont dû changer leur projet de vie à cause de la catastrophe. Ils sont nombreux à vouloir et à pouvoir travailler dans le département". (Selon le journal Mainitsi du 17 septembre)

Les hôtels ont fait faillite, après la catastrophe, de nombreuses personnes ont renoncé à voyager, car elles n’ont pas envie de faire du tourisme, dans cette ambiance funèbre, principalement dans la région de Fukushima. Le journal Akahata du 19 septembre, parle de la situation de la source d’eau chaude Cuutsiju de Fukushima. La source d’eau chaude Cuutsiju était utilisée comme refuge pour les habitants proches de la centrale atomique, mais elle a été fermée fin août. Maintenant on rencontre quelques rares touristes. Sur la porte de deux hôtels, l’hôtel Imasuja et l’hôtel Cuĉiju-onsen, on voit une annonce "Banqueroute". Un agent du bureau de tourisme disait : "Jusqu’à maintenant on logeait 1000 à 1100 réfugiés dans les hôtels, et maintenant ils sont logés dans des maisons provisoires. Pendant cette période, l’administration a subventionné les séjours et les hôtels pouvaient vivre. Avant le séisme il venait 4 autobus de touristes chaque jour, et après plus rien. Les hôtels ont perdu leur clientèle, et en conséquence, ils ont fait faillite". L’industrie du tourisme souffre non seulement ici, mais un peu partout. La faillite des hôtels signifie une région en récession avec plus de chômeurs. Cela est causé par TEPCO, mais est ce qu’ils se sentent vraiment coupables ?

Les champignons sont contaminés. Nombreux sont les Japonais qui aiment ramasser les champignons dans les montagnes. Cependant on a détecté une teneur en césium très supérieur à la norme, dans le département de Fukushima et ailleurs. La ville de Tanakura est célèbre pour ses délicieux matsu-takés, mais, cette année la "fête des champignons" a été annulée. Cette ville se trouve à 70 kilomètres de la centrale. Dans la ville de Nakanojoo dans mon département Gunma, éloigné de 250 kilomètres, le jardin des champignons Jindaira a deux fois moins de visiteurs. On dit que les champignons absorbent davantage de radio-activité que les autres plantes. A cause de cela, généralement, les gens évitent de manger des champignons.

Un peu d’aide à ceux qui ont perdu leur travail. De nombreuses personnes ont perdu leur travail dans les régions endommagées. On a mis en place un système d’aide aux chômeurs en donnant, pendant 90 à 330 jours, 50 à 80% du salaire antérieur, et dans des cas particuliers on a le droit de recevoir une aide prolongée de 60 jours. La situation dans ces régions est tout à fait inhabituelle, et la prolongation de l’aide peut aller jusqu’à 120 jours. Mais bientôt arrivera la fin de l’aide, et le gouvernement a encore prolongé de 210 jours. Selon les autorités, en mars, les trois départements comptaient 158 727 personnes ayant perdu leur travail, et en juillet 70 000 personnes recevaient encore cette aide. On prévoit que quelques milliers de personnes qui n’ont que 90 + 210 jours d’aide seront sans travail et sans ressources en octobre. Est-ce qu’ils recevront une autre aide nommée "aide de subsistance" ?

Kiam bovinbredistoj forkuris de la danĝero de radioaktiveco en marto, ili liberigis siajn bovinojn el bovinejoj, ne volante, ke tiuj mortu ligite per ŝnuloj. Kiam s-ino Takada Toŝiko portempe revenis hejmen en la urbo Minami-Sooma, ŝi vidis bovinojn vagi sur la konstruanta ŝoseo kaj fotis ilin. La foto aperis en la ĵurnalo Asahi la 20an de aŭgusto.

Komencis dungekzamenoj por lernantoj Ek de la 16a de septembro kompanioj kaj aliaj rajtas ekzameni 17-18-jarajn lernantojn por dungi, kiuj finos la kurson en la venonta marto. Tamen al lernantoj estos tre malfacile trovi bonan laborlokon, ĉar ankoraŭ restas cikatro de la usona ekonomia krizo okazinta en 2008, kaj la katastrofo detruis multajn lokajn kompaniojn. Precipe en la gubernioj Mijagi kaj Fukuŝima la dungproponoj de kompanioj malmultiĝis, respektive je 9,0% kaj 14,7%. En la teknika supermezlernejo Odaka, kiu situas en la radiuso de 15 kilometroj de la nuklea centralo de Fukuŝima, lernantoj dise lernas en aliaj urboj.
Ĉi-jare al la lernejo venis 62 dungoproponoj el kompanioj en la gubernio kaj 174 el ekster la gubernio. Tiuj nombroj estas respektive 40% kaj 80% de la lastjaraj proponoj. Nakaĵima Ŝoota, 17-jara, rezignis labori en sia gubernio. Lia domo estis detruita per la cunamo kaj nun loĝas kun sia patro en la provizora domo. Liaj du fratoj perdis laboron post la tertremo. Vidinte tiun sitaucion, li opinias malfacile trovi laboron en sia gubernio. Li ekzamenos sin en la kompanio en la gubernio apud Tokio. Alia lernanto 17-jara ankoraŭ havas esperon labori en sia gubernio. Lia patro laboras pri la riparado en la nuklea centralo. Li celis labori en la sama kompanio, sed ĉi-jara ĝi ne havas dungoplanon, pro kio li celas alikampan kompanion. S-ro Hoŝi, instruisto, diras : “Multaj lernantoj devis ŝanĝi sian estontan vivplanon pro la katastrofo. Multaj volus kaj povus labori en la gubernio”. (laŭ la ĵurnalo Mainiĉi, la 17an de septembro)

Hoteloj banktotadas Post la katastrofo multaj homoj ĉesis vojaĝi, ĉar ili ne emas turismi en la funebra etoso, kaj precipe ne al Fukuŝima. La ĵurnalo Akahata jene raportis la situacion de varmfontejo Cuĉiju en la urbo Fukuŝima la 19an de septembro. Varmfontejo Cuĉiju estis uzata kiel rifuĝejo por la loĝantoj el ĉirkaŭ la atomcentralo, sed ĝi estis fermita fine de aŭgusto. Nun troviĝas malmultaj turistoj. Sur la pordo de du hoteloj Hotelo Imasuja kaj Hotelo Cuĉiju-onsen vidiĝis anonco “Bankroto”. Funkciulo de la turisma oficejo diris : “Ĝis tiam loĝis 1000-1100 rifuĝintoj en la hoteloj, sed nun ĉiuj translokoiĝis al provizoraj domoj. Dum tiuj tagoj la registaro subvenciis kaj la hoteloj povis vivi. Antaŭ la tertremo venis 4 turismaj busoj tage, sed poste ne. Hoteloj perdis siajn klientojn kaj sinsekve bankrotis”. Ne nur en tiu varmfontejo sed ankaŭ en diversaj lokoj turisma industrio suferas. Hotel-bankrotoj signifas malprosperon de tiu distrkto kaj pli da senlaboruloj. Tion kaŭzis TEPCO, sed ĉu vere ĝi havas peksenton ?

Fungoj estas malpuraj Multaj japanoj ŝatas pluki fungojn en montoj, tamen oni detektis pli multe da cezio ol la normo el fungoj en la gubernio Fukuŝima kaj aliaj. La urbo Tanakura estas fama pro bongustaj macutake-oj, sed ĉi-jare “Fungo-festo” estas nuligita. Tiu urbo situas 70 kilometrojn fore de la centralo. Ankaŭ en la urbo Nakanoĵoo en mia gubernio Gunma, 250 kilometrojn fore, fungo-ĝardeno Ĵindaira plendas pro duoniĝo de la vizitantoj. Oni diras, ke fungoj ensorbas pli da radioaktiveco, ol aliaj legomoj. Pro tio homoj evitas manĝi fungojn ĝenerale.

Iom da helpo al laborperdintoj Multaj homoj perdis sian laboron en la damaĝitaj regionoj. Troviĝas la sistemo helpi senlaborulojn, donante 50% - 80% de la antaŭa salajro por 90 – 330 tagoj, kaj en la speciala okazo oni rajtas ricevi la helpon 60 tagojn plilonge. La situacio en tiuj regionoj estas tute ne kutima, pro kio la registaro plilongigis la periodon ĝis 120 tagoj, sed baldaŭ venos la fino de tiu plilongigita periodo, do la registaro plilongigis la periodon al 210 tagoj. Laŭ la registaro, en marto en la tri gubernioj 158 727 homoj perdis laboron, kaj en julio 70 mil homoj ricevis tiun monhelpon. Oni prognozas, ke kelkmil homoj, kiuj havas nur 90 + 210 tagojn da helpoperiodo, fariĝos senlaboraj kaj senenspezaj en oktobro. Ĉu ili devos ricevi alian helpon nomatan “helpo de vivrimedo” ?


Les hommes en jaunes sont des habitants de Fukushima. A la demande de Madame Mutoo, ils se sont mis debout à l’entrée pour saluer les arrivants.
Flavaj vestuloj estas fukuŝima-anoj. Petite de s-ino Mutoo,
ili stariĝis por saluti al la kunvenantoj.
Le 20 septembre
La 20 an de septembro
Le 19 Septembre, au parc Meiji dans le centre de Tokyo, a eu lieu une grande manifestation contre l’énergie nucléaire nommée : "Adieu aux centrales nucléaires" à l’initiative de Monsieur Kamata kei, reporter, Monsieur Ooe Kenzaburoo, Prix Nobel de littérature, Madame Otchiai Keiko, écrivaine, Monsieur Utchihashi Kacuto, économiste contestataire et Madame Saŭatchi Hisae, écrivaine.

La manifestation a rassemblé 60 000 personnes, et ensuite ils ont manifesté dans le centre de Tokyo en trois groupes. Pendant la manifestation tous les initiateurs et quelques autres personnes, ont pris la parole, mais le plus émouvant était le propos de Madame Mutoo Ruiko, représentant "Agir contre le dysfonctionnement des centrales nucléaires (Hairo-action)", fondé à l’occasion du 40ème anniversaire du réacteur nucléaire N°1 de Fukushima, ayant comme but de célébrer du 26 mars 2011 au 26 mars 2012 "l’année du mauvais fonctionnement des centrales nucléaires". Ironie du sort : avant le commencement de cette action a eu lieu l’accident qui fait souffrir les habitants de tout le Japon. Voici la traduction de son discours :

Le 26 mars 1971 a été mis en service le réacteur N°1 de Fukushima.
Je veux faire connaître le sentiment de Fukushima au maximum de personnes possible. Chers participants, Je suis venue de Fukushima. Je suis venue ici avec de nombreux amis en autobus de Fukushima, ou depuis les centres de réfugiés dans d’autres départements. Nous sommes venus ici pour vous faire connaître notre tristesse à cause de l’accident nucléaire, et notre opinion contre les centrales nucléaires. Je veux premièrement dire ceci : J’ai beaucoup d’estime pour tous ceux qui ont fait tout ce qu’ils ont pu pour protéger la vie depuis le 11 mars. Je remercie tous ceux qui ont soutenu et aidé les habitants de Fukushima. Je vous demande pardon aux enfants, aux garçons et filles, à tous les jeunes, pour cette lourde charge, en tant que membre de la génération qui a causé cette réalité. De tout cœur je vous demande pardon.

Chers participants. Fukushima est un très beau département. A l’est se trouve la région nommée Hama-doori (Route du bord de mer) avec la mer bleue du Pacifique. Dans le milieu, il y a Naka-doori (La route centrale) avec beaucoup d’arbres fruitiers, pêchers, poiriers et pommiers. Et autour du lac Inawashiro et la montagne Badai se trouve la plaine Aidu. Au-delà se déploie une profonde chaîne de montagne. Les montagnes sont bleues et l’eau est pure, c’est chez nous. Depuis l’accident nucléaire du 11 mars, il pleut de la radioactivité invisible sur ce paysage, et nous sommes devenus des "hibakusha" (victimes de la bombe !). Pendant l’affolement nous avons connu différentes situations : Entre la propagande de sécurité au sujet de l’accident et la peur de l’accident, nos relations humaines se sont rompues. Entre voisins, au travail, à l’école, à la maison, combien de personnes se sont fâchées, chagrinés et devenues tristes ? Chaque jour, nous sommes confrontés inévitablement et sérieusement à de nouvelles décisions. Est-ce que nous allons fuir ou pas ? Est-ce que nous allons manger ou pas ? Est-ce que nous allons sécher notre linge à l’extérieur ou pas ? Est-ce que nous faisons porter des masques à nos enfants ou pas ? Est-ce que nous cultivons les champs ou pas ? Est-ce que nous protestons ou nous nous taisons ?

Nous avons dû choisir diverses attitudes après une réflexion ébranlée. Et pendant les six derniers mois, de plus en plus les choses sont devenues claires :
. La vérité est toujours cachée.
. L’état ne protège pas la population.
. L’accident n’est pas encore fini.
. Les habitants de Fukushima deviennent des cobayes.
. Une grande quantité de déchets radioactifs resteront éternellement.
. Il se trouve un groupe puissant qui veut continuer à faire progresser l’énergie nucléaire.
. Nous sommes rejetés.

Nous gémissons de lassitude et de tristesse, mais ces appels sortent de notre bouche :
"Ne vous moquez pas !",
"Ne nous prenez pas notre vie !".

Nous, habitants de Fukushima, nous nous relevons silencieusement. Pour protéger les enfants et les filles et les garçons, les mères, les pères, les grand-mères et les grand-pères se lèvent. Pour que l’avenir ne soit pas volé, levez vous les jeunes. Pour sauver les ouvriers qui travaillent pour réparer les réacteurs entourés de radioactivité, levez-vous les ouvriers. Par le désespoir souillé par la radioactivité, agriculteurs levez-vous. Pour qu’une nouvelle discrimination à cause de la radioactivité ne commence, handicapés levez-vous. Tous les citoyens accusent TEPCO et le gouvernement. Nous sommes les « onis » de Toohoku, qui silencieusement nous indignons.
« oni » : à l’origine signifie le démon, qui provoque le malheur des hommes, mais ici cela veut dire un être vivant, qui se consacre et se dévoue courageusement à une affaire. La région de Toohoku (au nord-est du Japon) est réputée pour ses « oni ». Nous, les sinistrés de Fukushima, restés sur place à Fukushima, ou bien réfugiés d’autres départements, nous voulons réduire nos souffrances, avec responsabilité et espérance, et nous nous soutenons les uns les autres. Unissez-vous davantage à nous ! Ne laissez pas passer nos actions. Nous nous battrons contre le gouvernement, nous porterons cette affaire en justice, nous allons purifier la terre de la radioactivité, nous mesurerons la quantité de radioactivité, nous apprendrons et étudierons les centrales nucléaires et la radioactivité. Nous irons partout où on aura besoin de nous, pour parler de Fukushima. Aujourd’hui à New-York, nos amis parlent là bas. Nous agissons de toutes les manières de toutes nos capacités. Aidez-nous. N’oubliez pas Fukushima.

J’ai autre chose à raconter. Cela concerne notre manière de vivre. Nous devons imaginer le Monde au-delà de la connexion avec laquelle on relie sans soucis, chaque appareil électrique. Nous devons imaginer, que l’opportunité et le progrès dépendent de la discrimination et des victimes. Les centrales nucléaires sont dispersées à travers le monde. L’Humanité est l’une des nombreuses espèces vivantes de la planète. Est-ce qu’il existe une autre espèce vivante qui met en danger l’avenir de son espèce ? Je veux vivre une vie normale, en harmonie avec cette belle étoile qu’est la Terre. Je veux vivre de manière créative et richement en utilisant le moins possible de valeur énergétique.
De quelle manière nous pourrons créer un Monde nouveau, libéré de l’énergie atomique ? Personne ne peut répondre exactement. Ce que nous pouvons faire, est de ne pas suivre aveuglément, mais de réfléchir et considérer vraiment sérieusement et rationnellement avec notre propre jugement, de voir par nos propres yeux, de décider de ce que nous pourrons faire, et que nous agissions. Rappelons-nous tous, que nous en sommes capables. Nous avons tous le courage de nous changer. Nous retrouverons la confiance en nous que nous avons perdue, et serons solidaires les uns avec les autres. Si la force qui est contenue dans l’énergie atomique, est très élevée, comme un mur vertical, nous nous déploierons horizontalement sans limites et solidairement. Là est notre force.
Maintenant, prenez la main de vos voisins. Regardez-vous les uns les autres, et écoutez les uns les autres, nos souffrances. Permettez nous la colère et les larmes. Nous répandrons la chaleur de nos poignées de mains à travers le monde entier. Même si notre fardeau est d’un poids inimaginable, même si notre chemin est d’une difficulté inimaginable, nous regarderons tout cela en face en nous soutenant les uns les autres, et nous vivrons le pas léger et l’air joyeux.

La 19an de septembro en Parko Meiĵi en la centro de Tokio okazis granda kunveno kontraŭ nuklea energio nomata “Adiaŭon al nukleaj centraloj” iniciatita de s-ro Kamata Kei, raportisto, s-ro Ooe Kenzaburoo, nobelpremiita verkisto, s-ino Oĉiai Keiko, verkisto, s-ro Uĉihaŝi Kacuto, kritikisto pri ekonomio kaj s-ino Saŭaĉi Hisae, verkisto.

La kunveno kolektis 60 000 homojn, kaj poste ili manifestaciis en la centra Tokio en tri grupoj. En la kunveno ĉiuj iniciatintoj kaj aliaj kelkaj parolis, sed la plej kortuŝa estis parolo de s-ino Mutoo Ruiko, reprezentantino de “Agado por malfunkciigi nukleajn centralojn (Hairo-action)”, fondita okaze de la 40-jariĝo de la nuklea reaktoro n-ro 1 de Fukuŝima, celante, ke ekde la 26a de marto de 2011 ĝis la 26a de marto 2012 estu “Jaro por malfunkciigi nukleajn centralojn”. Ironie antaŭ la komenco de la Jaro okazis la akcidento kaj suferigas loĝantojn en la tuta Japanio. Mi tradukos ŝian paroladon.

La 26an de marto en 1971 ekfunkciis la nuklea reaktoro n-ro 1 de Fukuŝima.
Mi volas transdoni la penson de Fukuŝima al plej multaj homoj Karaj gekunvenantoj. Mi venis de Fukuŝima. Mi venis ĉi tien kun multaj geamikoj per buso el Fukuŝima aŭ el rifuĝejoj en aliaj gubernioj. Ni venis ĉi tien por transdoni al la kunvenantoj nian malĝojon pro la nuklea akcidento kaj nian voĉon kontraŭ nukleaj centraloj. Mi volas unue diri jenajn aferojn : Mi estimas ĉiujn, kiuj strebe faris ĉion por protekti vivon ekde la 11an de marto. Mi dankas al ĉiuj, kiuj subtenis kaj helpis Fukuŝima-anojn. Mi pardonpetas de vi, infanoj, geknaboj kaj gejunuloj, pro tio, ke ni ŝarĝis vin per tiu granda sarĝo, kiel la generacianoj, kiuj kaŭzis tiun ĉi realon. Elkore mi pardonpetas de vi.

Karaj kunvenantoj. Fukuŝima estas tre bela gubernio. En la oriento troviĝas la distrikto nomata Hama-doori (Marborda-vojo) kun blua maro en la Pacifiko. En la mezo estas Naka-doori (La meza vojo) kun abundaj fruktoj de persikoj, piroj kaj pomoj. Kaj ĉirkaŭ la lago Inaŭaŝiro kaj la monto Badai troviĝas la ebenaĵo Aidu. Transe troviĝas profunda montaro. La montoj estas bluaj kaj la akvo estas pura, tio estas nia hejmloko. Ekde la nuklea akcidento de la 11a de marto, sur tiun pejzaĝon pluvis radioaktiveco nevidebla, kaj ni fariĝis hibakuŝa (atombombitoj). Dum la tumulto okazis diversaj aferoj : Inter la propagando de sekureco de la akcidento kaj la timo pri la akcidento, niaj homaj ligoj estas rompitaj. En la najbaro, en la laborejo, en la lernejo, en la hejmo, kiom da homoj ĉagreniĝis kaj malĝojis ? Ĉiun tagon ni alfrontas neeviteble kaj serioze al novaj decidoj. Ĉu ni forkuru aŭ ne ? Ĉu ni manĝu aŭ ne ? Ĉu ni sekigu la lavataĵojn ekstere aŭ ne ? Ĉu ni surportigu al la infanoj maskon aŭ ne ? Ĉu ni kultivu la kampon aŭ ne ? Ĉu ni protestu aŭ silentu ?

Ni devis elekti diversajn aferojn post ŝanceliĝa kaj serioza cerbumado. Kaj dum la pasintaj ses monatoj pli kaj pli klariĝis jenaj aferoj :
. La vero estas ĉiam kaŝita.
. La ŝtato ne protektas la popolanojn.
. La akcidento ankoraŭ ne finiĝis.
. La fukuŝima-anoj fariĝas eksperimentaĵoj.
. Granda kvanto da radioaktivaj rubaĵoj restos eterne.
. Troviĝas potenca grupo, kiu volas plu antaŭenigi atomenergion.
. Ni estas forĵetitaj.

Ni ĝemas pro lacego kaj malĝojego, sed el niaj buŝoj eligas voĉoj : “Ne moku nin !”, “Ne rabu al ni vivon”.

Ni fukuŝima-anoj silente releviĝas. Por protekti infanojn kaj geknabojn, patrinoj, patroj, avinoj kaj avoj leviĝas. Por ke la estonteco ne estu rabita, junuloj leviĝas. Por savi laboristojn laborantajn por ripari la reaktorojn ĉirkaŭate de radioaktiveco, laboristoj leviĝas. El la malespero malpurigita per radioaktiveco terkulturistoj leviĝas. Por ke nova diskriminacio pro radioaktiveco ne ekestu, handikapuloj leviĝas. Ĉiuj civitanoj akuzadas TEPCO-on kaj la registaron. Ni estas Onioj de Toohoku, kiuj silente indignas.
« oni » : Origine ĝi signifas demonon, kiu kaŭzas malbonon al homoj, sed ĉi tie ĝi signifas vivaĵon, kiu dediĉas sin al iu afero kuraĝe kaj sindone. Toohoku-regiono (la nordorienta regiono de Japanio) estas fama pro onioj. Ni fukuŝima-anoj, ĉu daŭraj loĝantoj en Fukuŝima aŭ ĉu rifuĝintoj en aliaj gubernioj, volas dividi suferojn, respondecon kaj esperon, kaj subteni unu la alian. Vi plu ligiĝu kun ni ! Vi ne pretervidu niajn agadojn. Ni batalos kontraŭ la registaro, ni metos la aferon al juĝo, ni purigos radioaktivecon el la tero, ni mezuros la kvanton de radioaktiveco, ni lernos kaj studos pri nukleaj centraloj kaj radioaktiveco. Ni iros ĉien ajn, kie ni estas bezonataj, por rakonti pri Fukuŝima. Hodiaŭ en fora Novjorko niaj amikoj parolas. Ni agadas ĉiamaniere laŭ nia tuta kapablo. Helpu nin. Ne forgesu Fukuŝima-on.

Mi havas alian aferon por rakonti. Temas pri nia vivmaniero. Ni devas imagi la mondon trans la konektilingo, al kiu ni facilanime ligas elektran aparaton. Ni devas bildi, ke oportuneco kaj progreso dependas de diskriminacio kaj viktimoj. Nukleaj centraloj staras en tiu transa mondo. Homaro estas unu el la multaj specioj en la terglobo. Ĉu ekzistas aliaj specioj, kiuj danĝerigas la estontecon de sia specio ? Mi volas vivi kiel normala vivaĵo, kiu harmonias kun la bela stelo, la Tero. Mi volas vivi kreive kaj riĉe, uzante malmulte da valora energio.
Kiamaniere ni povos krei novan mondon liberan de atomenergio ? Neniu povas respondi ĝuste. Tio, kion ni povas fari, estas, ke ni ne sekvu aliajn blinde, sed ni pensu kaj konsideru vere serioze kaj racie per nia propra kapo, ni vidu per niaj propraj okuloj, ni decidu, kion ni povos fari, kaj ni agadu. Ni rememoru, ke ni ĉiuj havas tiun kapablon. Ni ĉiuj havas kuraĝon por sanĝi nin. Ni reakiru la perditan memfidon, kaj ni interligu unu la alian. Se la forto, kiu antaŭenigas atomenergion, estas alta, vertikala muro, ni etendiĝu horizontale kaj senlime, kaj interligiĝu. Tio estas nia forto.
Nun vi manpremu kun viaj najbaroj. Ni rigardu unu la alian kaj aŭskultu niajn suferoj unu la alian. Permesu al ni koleron kaj larmojn. Ni disvastigu niajn varmajn manpremojn en la tuta mondo. Eĉ se nia ŝarĝo estas neimageble peza, ec se nia vojo estas neimageble severa, ni rekte rigardu tion kaj subtenadu unu la alian, kaj vivadu kun facilaj paŝoj kaj gaja mieno.


Voir les articles dans ENVIRONNEMENT « Science sauve qui peut »


Contacts | Espace privé | Mise à jour le 2 mai 2013 | Plan du site | Haut de Page